Chuyển sang xe điện, nhiều bác tài bỗng thấy cuộc sống trở nên nhẹ nhàng, dễ thở hơn, có thêm thời gian quan tâm, chăm lo đến sức khỏe bản thân và con cái, gia đình hơn, trong khi số tiền thu về không hề suy giảm, thậm chí cải thiện đáng kể so với trước. Sự khác biệt này đến từ những ưu điểm đặc biệt của xe điện so với xe xăng trong cơ chế vận hành, cũng như những chính sách hỗ trợ thiết thực từ nền tảng mới mà nếu không chuyển đổi, họ không thể nhận ra. Bước chuyển mà trước đây nhiều người không nghĩ đến đã không chỉ mang lại cho họ một hướng phát triển nghề nghiệp tốt hơn, mà còn giúp cuộc sống cá nhân, gia đình trở nên tốt đẹp, hạnh phúc hơn.
Buổi sáng của anh Việt - một tài xế "xe ôm công nghệ" thường bắt đầu từ 6h, không phải vì thời điểm này có nhiều khách, mà bởi đường còn thoáng giúp anh chạy được nhiều cuốc hơn trước khi thành phố trở nên đông đúc. Công việc hàng ngày của anh lặp đi lặp lại theo một nhịp quen thuộc: mở ứng dụng, nhận chuyến, đón khách, di chuyển, kết thúc chuyến rồi lại tiếp tục nhận cuốc tiếp theo.
Sau hơn 5 năm gắn bó với công việc chạy xe ôm công nghệ, anh đã trải qua nhiều giai đoạn khác nhau của nghề, từ thời điểm cứ mở app lên và chạy tà tà lúc rảnh là kiếm được tiền, thậm chí còn cao hơn thu nhập của nhiều nhân viên văn phòng, cho đến khi thị trường trở nên cạnh tranh hơn và chi phí dần trở thành áp lực lớn nhất. Có những ngày anh chạy liên tục, nhưng sau khi trừ đi tiền xăng, tiền hao mòn xe và các khoản phát sinh khác, số tiền còn lại không đáng kể.
Có những thời điểm anh rơi vào cảm giác có cố gắng chạy nhiều tới đâu đi chăng nữa thì số tiền cầm về cũng không thay đổi. Lý do là bởi chạy nhiều thì chi nhiều, và cơ chế chia sẻ doanh thu của nền tảng cũng thường xuyên thay đổi, khiến thu nhập của anh luôn trong trạng thái bấp bênh. Từ việc lao vào chạy đua với đồng nghiệp về số cuốc hoàn thành trong ngày xem ai chạy nhiều hơn, anh dần hiểu ra rằng số tiền thực tế cầm về vào cuối ngày mới là thứ đáng quan tâm hơn cả. Đó cũng là lúc anh nhận ra rằng, với công việc này, đôi khi nỗ lực, chăm chỉ, thậm chí là bào mòn sức khỏe cũng chưa chắc đồng nghĩa với thu nhập và cuộc sống sẽ ngày càng tốt hơn.
Sau nhiều năm làm nghề, điều mà các tài xế quan tâm không còn là số cuốc, mà là số tiền thực sự giữ lại được sau mỗi ngày.
Câu chuyện của anh Việt không phải cá biệt và cũng không phải câu chuyện riêng của giới tài xế tại Việt Nam. Theo thống kê tại nhiều quốc gia châu Á, thời gian hoạt động mỗi ngày của tài xế xe ôm công nghệ và giao hàng trung bình từ 12 đến 14 tiếng, nhưng thu nhập của số đông thường ở mức đủ duy trì cuộc sống cơ bản.
Mặc dù đã được coi như một công việc toàn thời gian và là nguồn thu nhập chính nuôi sống nhiều gia đình, tuy nhiên nghề tài xế xe ôm công nghệ và giao hàng trên các nền tảng cũ vẫn bị ảnh hưởng và dễ tổn thương bởi những biến động kinh tế - xã hội. Giá xăng tăng vọt thời gian gần đây, cùng những quy định về việc triển khai vùng phát thải thấp ở một số địa phương trong thời gian tới đã tạo ra những tác động lớn đến sự ổn định cuộc sống và thu nhập của giới tài xế.
Trong bối cảnh đó, những mô hình hoạt động mới, với cách vận hành khác biệt và phù hợp với những quy định, điều kiện mới đang mang đến cho các bác tài một lựa chọn mà nếu ai nhanh hơn, sẽ càng được hưởng lợi sớm hơn. Việc chuyển đổi sang xe điện trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ vận tải là yêu cầu bắt buộc, không còn là câu chuyện nên hay không, sớm hay muộn nữa mà đã có lộ trình rõ ràng, do đó những ai nắm bắt được xu hướng sớm sẽ là người hiểu luật chơi và tận dụng được những lợi thế tốt hơn.
Nếu trước đây doanh thu, số cuốc là những chỉ số mà anh Việt thường đem ra so sánh với các bạn đồng nghiệp khi kết thúc mỗi ngày làm việc, thì giờ đây số tiền thực tế kiếm được mới là thước đo cho hiệu quả của các tài xế xe ôm công nghệ. Theo anh Tuấn - một tài xế có thâm niên trong nghề cao hơn anh Việt, chi phí đang là yếu tố quan trọng nhất quyết định đến thu nhập của giới tài xế chứ không phải ai chăm chỉ hơn.
Nhớ lại giai đoạn trước đây còn chạy xe xăng, anh Tuấn cho biết mỗi lần giá xăng tăng, anh cảm nhận rất rõ số tiền thu về bị vơi đi hẳn dù công sức bỏ ra mỗi ngày là như nhau. Thậm chí, chi phí biến động theo ngày, nên thường là khi rời nhà đi làm vào buổi sáng, anh sẽ không biết được cuối ngày mình có thể cầm về bao nhiêu. Có những ngày rõ ràng chạy nhiều cuốc hơn nhưng số tiền cầm về không thay đổi. Có những tuần làm việc nhiều giờ hơn nhưng số tiền tích lũy được thậm chí còn giảm. Nhưng điều này đã hoàn toàn thay đổi kể từ khi anh chuyển sang xe điện và gia nhập nền tảng Xanh SM Platform (hiện đã đổi tên thành Green SM Platform).
Thay vì đẩy mọi chi phí phát sinh về phía tài xế, Green SM Platform hiện đang hỗ trợ toàn bộ chi phí thuê pin, đổi pin, sạc pin cho các bác tài. Sau khi bỏ tiền mua xe và đăng ký tham gia nền tảng, tài xế chỉ cần tập trung vận doanh mà không phải lo bất cứ chi phí phát sinh nào liên quan đến xe. Đặc biệt, xe điện không cần phải thay dầu, lọc gió định kỳ như xe xăng. Thời gian giữa các kỳ bảo dưỡng cũng dài hơn và chi phí bảo dưỡng mỗi lần chỉ vài chục nghìn, nên có thể nói dùng xe điện VinFast để chạy Green SM Platform gần như không mất thêm chi phí nào trong 2-3 năm đầu.
Nhằm hỗ trợ tối đa cho các tài xế trong quá trình chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện, Green SM còn có chính sách ưu đãi mua xe trả góp với 0 đồng vốn đối ứng hoặc thuê xe để vận doanh ngay và có thể sở hữu xe sau một thời gian, giúp xóa bỏ hoàn toàn rào cản về chi phí ban đầu khi chuyển đổi sang xe điện. Bên cạnh đó, Green SM Platform còn áp dụng chính sách chia sẻ doanh thu lên tới 90% trong năm đầu tiên và 85% trong các năm tiếp theo, là mức cao nhất trên thị trường hiện nay, để đảm bảo mức thu về tối ưu nhất cho tài xế.
Gần đây nhất, Green SM Platform còn công bố chính sách đảm bảo thu nhập tối thiểu lên tới 15 triệu đồng/tháng cho các bác tài hoàn thành số cuốc theo cam kết. Nếu hệ thống phân bổ thiếu số cuốc khiến các bác tài không đảm bảo được cam kết, Green SM Platform sẽ bù 36.000 đồng cho mỗi cuốc thiếu. Chính sách đặc biệt lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường giúp anh Tuấn, anh Việt và các tài xế khác có thể yên tâm hoàn toàn để tập trung vào vận doanh và biết trước được số tiền tối thiểu mà mình sẽ đạt được vào cuối tháng.
Những chính sách đặc biệt nhân văn và thiết thực này không chỉ giúp Green SM Platform tạo ra một làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ trong đội ngũ tài xế, mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp ổn định, an toàn và văn minh hơn cho chính các bác tài. Trong nhiều năm, những tài xế công nghệ như anh Việt, anh Tuấn hoạt động như những cá nhân độc lập, gắn kết với nền tảng chỉ thông qua app và gần như phải chịu mọi rủi ro phát sinh. Các phúc lợi cơ bản như bảo hiểm, các khóa đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ hay chính sách hỗ trợ người lao động dường như được ngầm hiểu với nhau là những thứ xa xỉ không dành cho họ. Tuy nhiên giờ đây, những chính sách đó đang được Green SM xây dựng như chuẩn mực cần có của ngành, từ đó từng bước biến công việc của các tài xế thành một nghề nghiệp ổn định, lâu dài và được tôn trọng.
Không chỉ đến từ những chuyển đổi ở bên ngoài, cuộc sống của các tài xế như anh Việt, anh Tuấn còn thay đổi theo hướng tốt đẹp hơn từ chính những thói quen mới đang dần hình thành kể từ khi chuyển sang sử dụng xe điện. Không phải tiếp xúc thường xuyên với xăng dầu, khí thải, xe vận hành nhẹ nhàng, êm ái giúp cho các cuốc xe trở nên đỡ nhọc nhằn, vất vả hơn. Tranh thủ lúc sạc pin, các anh có thêm thời gian nghỉ ngơi, ăn uống để chăm lo cho sức khỏe của bản thân và gắn kết với gia đình nhiều hơn. Nếu cần vận hành liên tục, giải pháp đổi pin nhanh hơn đổ xăng của xe điện VinFast cũng luôn sẵn sàng để các anh có thể tiếp tục hành trình, không bị gián đoạn.
"Tôi không phải cố cày cho thật nhiều cuốc vì luôn biết được mình sẽ cầm về được bao nhiêu tiền. Do đó, tôi có thể chủ động sắp xếp thời gian và linh hoạt vận doanh để cân bằng với các công việc khác của bản thân và gia đình. Cuộc sống từ khi chuyển sang xe điện và chạy cho Green SM Platform vì thế cũng trở nên dễ thở và ý nghĩa hơn", anh Việt cho biết.
Suy nghĩ tưởng như rất đơn giản này đang cho thấy sự thay đổi sâu sắc về chất trong ngành dịch vụ di chuyển vận hành trên nền tảng công nghệ tại Việt Nam. Người lao động đang được đảm bảo quyền lợi thực chất hơn. Công việc không còn bị xem là tạm bợ mà đã trở thành một nghề được coi trọng, với môi trường làm việc văn minh, an toàn và thu nhập ổn định. Những thay đổi đó đang tạo ra những lợi ích thấy rõ cho khách hàng, môi trường và bộ mặt giao thông đô thị, khi khách hàng có một lựa chọn dịch vụ tốt hơn, môi trường xanh hơn và đô thị sạch sẽ, phát triển hiện đại hơn.
Ánh Dương