1. Đặt vấn đề
Thanh niên là lực lượng đông đảo, xung kích trên mọi lãnh vực, đã và đang giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước. Thanh niên Việt Nam (từ 16-30 tuổi) với hơn 20 triệu người, chiếm khoảng 19,8% tổng dân số cả nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà". Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá cao vai trò của thanh niên và công tác vận động thanh niên.
Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế vừa tạo ra thời cơ nhưng đồng thời cũng mang lại những thách thức không nhỏ đối với thanh niên và công tác vận động thanh niên. Hiện nay, thanh niên Việt Nam có trình độ học vấn ngày càng cao, năng động, sáng tạo, nhanh chóng tiếp cận khoa học - công nghệ. Tuy nhiên, trước tác động của mặt trái kinh tế thị trường, sự phát triển nhanh chóng của truyền thông đa phương tiện, mạng xã hội và chiến lược "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch, một bộ phận thanh niên có biểu hiện suy giảm lý tưởng cách mạng, phai nhạt niềm tin, lối sống thực dụng. Điều đó đòi hỏi phải tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên trong tình hình mới.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên
Trong quá trình đổi mới đất nước, Đảng đã ban hành nhiều Nghị quyết chuyên đề về thanh niên và công tác thanh niên. Bộ Chính trị (khóa V) đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 01-7-1985 về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên" khẳng định công tác thanh niên không chỉ là công tác của Đảng, mà còn là công tác của chính quyền. Chính quyền có trách nhiệm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về công tác thanh niên thành chính sách, pháp luật. Lần đầu tiên Đảng yêu cầu nhanh chóng ban hành Luật Thanh niên, tạo cơ sở pháp lý cần thiết cho việc giáo dục và phát huy lực lượng thanh niên. Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VI) ban hành Nghị quyết số 8B-NQ/HNTW, ngày 27-3-1990 về "Đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và Nhân dân". Một trong những quan điểm chỉ đạo quan trọng của Nghị quyết là "Động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực của Nhân dân, kết hợp hài hòa các lợi ích, thống nhất quyền lợi và nghĩa vụ của công dân". Đây cũng là quan điểm mới về công tác vận động quần chúng nói chung, công tác thanh niên nói riêng, đặt ra yêu cầu phải giải quyết hài hòa vấn đề lợi ích cho phù hợp với nhu cầu và định hướng giá trị của thanh niên trong thời kỳ đổi mới.
Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 09-02-1991 của Bộ Chính trị (khóa VI) về "Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên" đã nhấn mạnh vấn đề xây dựng quy chế phối hợp hoạt động giữa chính quyền và các cấp Đoàn thanh niên, có cơ chế bầu cử hợp lý tạo điều kiện cho thanh niên có đại diện của mình trong các cơ quan Nhà nước và cơ quan dân cử, được tham gia bàn bạc các chế độ, chính sách liên quan đến thanh niên và được tham gia kiểm tra việc thực hiện các quyết định, các chế độ, chính sách đó. Lần đầu tiên, Nghị quyết đề cập đến việc hình thành cơ quan chuyên trách mang tính chất phối hợp liên ngành của Nhà nước chăm lo công tác thanh niên. Tháng 01-1993, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) đã ban hành Nghị quyết "Về công tác thanh niên trong thời kỳ mới", trong đó khẳng định: "Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng và "Vấn đề thanh niên phải đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người".
Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X ban hành Nghị quyết số 25- NQ/TW, ngày 25/7/2008 về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa". Nghị quyết đã khẳng định: "Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng phát huy nhân tố và nguồn lực con người. Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảm bảo ổn định và phát triển bền vững của đất nước" và "công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc".
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung phát triển năm 2011) và đề ra Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2020. Đối với các đoàn thể nhân dân, Đảng chủ trương: "chăm lo, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên; giúp đoàn viên, hội viên nâng cao trình độ mọi mặt và xây dựng cuộc sống mới; tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội"[1]. Quán triệt Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng, hội nghị lần thứ bảy, Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ra nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 03-6-2013 "về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới". Một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng của Nghị quyết là: "…phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ; tạo môi trường cơ chế, chính sách thuận lợi cho tuổi trẻ rèn đức, luyện tài, lao động, học tập, phấn đấu, cống hiến cho đất nước. Coi trọng giáo dục chính trị tư tưởng, bồi dưỡng cho thanh, thiếu niên trở thành những người kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng của Đảng"[2]. Ngày 24-3-2015, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW về "tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-2030". Chỉ thị xác định: "Trong thời gian tới, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ phải được tiếp tục tăng cường và nâng cao về chất lượng, nhằm góp phần xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc, kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức trong sáng, ý thức tuân thủ pháp luật; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng lao động, trở thành những công dân tốt, tích cực tham gia vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa".
Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng nhấn mạnh: "...Có cơ chế, chính sách phù hợp tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho thế hệ trẻ học tập, nghiên cứu, lao động, giải trí, phát triển trí tuệ, kỹ năng, thể lực. Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại. Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng tham gia các tổ chức do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách"[3]. Nhằm tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của Nhân dân, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng xác định: "...Xây dựng môi trường, điều kiện học tập, lao động, giải trí, rèn luyện để phát triển lành mạnh, toàn diện, hài hòa cả về trí tuệ, thể chất và giá trị thẩm mỹ. Tạo động lực cho thanh niên xung kích trong học tập, lao động sáng tạo, khởi nghiệp; làm chủ các kiến thức khoa học, công nghệ hiện đại, phát huy vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"[4]. Đồng thời chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động quần chúng: "Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị- xã hội, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, đồng thời tôn trọng các nguyên tắc tổ chức và hoạt động, vai trò, tính tự chủ năng động sáng tạo của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị- xã hội. Cụ thể hóa nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị; khắc phục tình trạng bao biện, làm thay, hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng"[5]. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ của Đảng: "Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, ý chí, khát vọng cống hiến, nêu cao trách nhiệm với đất nước, xã hội"[6].
Như vậy, trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng luôn tin tưởng, đánh giá đúng vai trò của thanh niên, đã kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo; đề ra phương hướng, nhiệm vụ đối với thanh niên, công tác vận động thanh niên. Đây là nhân tố quyết định thành công của công tác vận động thanh niên, củng cố niềm tin giữa thanh niên với Đảng, giữa Đảng với thanh niên.
2.2. Kết quả công tác vận động thanh niên dưới sự lãnh đạo của Đảng
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thanh niên và công tác vận động thanh niên đã có sự phát triển về mọi mặt, thanh niên tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền; mối quan hệ giữa Đảng với thanh niên, thanh niên với Đảng được ngày càng được củng cố.
Thứ nhất, đại bộ phận thanh niên luôn trung thành với mục tiêu lý tưởng của Đảng, sẵn sàng vì lợi ích dân tộc, bảo vệ chủ quyền quốc gia, tình nguyện vì cộng đồng; sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội. Số lượng đảng viên mới được kết nạp từ đoàn viên chiếm tỷ lệ cao trong tổng số đảng viên mới được kết nạp."Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XI đến ngày 31/8/2025, toàn Đảng đã kết nạp 2.673.566 đảng viên, trong đó có: 81,65% là đoàn viên; 45,79% là nữ; 8,81% là công nhân; 15,43% là nông dân; 5,02% là học sinh, sinh viên; 15,98% là người dân tộc thiểu số"[7].
Đa số thanh niên có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức công dân, chấp hành pháp luật.Thanh niên ngày nay có điều kiện thuận lợi hơn trong học tập, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ của thanh niên tăng cao. Thu nhập, mức sống của thanh niên tăng lên cùng với sự phát triển của đất nước. Thanh niên có nhiều cơ hội, điều kiện để thụ hưởng các giá trị của đời sống tinh thần, các sản phẩm văn hóa, các dịch vụ vui chơi, giải trí. Phần lớn thanh niên Việt Nam ở nước ngoài có mong muốn và nhu cầu được đóng góp sức mình cho quê hương, đất nước.
Thứ hai, Đảng lãnh đạo Nhà nước, các cơ quan trong hệ thống chính trị thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng thành chính sách, pháp luật, chương trình hành động chăm lo phát triển thanh niên, xây dựng Đoàn vững mạnh. Quốc hội đã thông qua Luật Thanh niên số 57/2020/QH14 ngày 16/6/2020, Luật Thanh niên theo văn bản hợp nhất số: 92/VBHN-VPQH ngày 22/8/2025 của Văn phòng Quốc hội. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 về Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030; Phê duyệt Đề án "Phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ Việt Nam giai đoạn 2022-2030". Mục tiêu tổng quát của Đề án là phát hiện, tôn vinh, bồi dưỡng, phát huy tài năng trẻ Việt Nam nhằm góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao; khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến của tài năng trẻ Việt Nam; tạo động lực và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ; hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Hàng năm, Trung ương Đoàn đều có phiên làm việc với Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan nhằm đề xuất giải pháp vận động và tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia phát triển kinh tế- xã hội; tham gia xây dựng chính sách, luật pháp thanh niên. Tại một số địa phương, đơn vị, các cấp bộ đoàn chủ động xây dựng chương trình, nội dung làm việc với chính quyền, các sở ban, ngành đoàn thể cùng cấp.
Thứ ba, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, ý thức
công dân và bồi dưỡng niềm tin chính trị cho thanh niên đạt kết quả tích cực
Thực hiện các Nghị quyết của Đảng về công tác dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, các cấp bộ Đoàn, các ngành trong cả hệ thống chính trị đã triển khai có hiệu quả nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục thanh thiếu niên. Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa IX đã ban hành Đề án "Tăng cường giáo dục đạo đức lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên giai đoạn 2013-2020", Chính phủ ban hành Quyết định số 1895/QĐ-TTg ngày 11/11/2021 Phê duyệt Chương trình "Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021-2030". Các cấp bộ Đoàn đã triển khai có hiệu quả "Cuộc vận động tuổi trẻ học tập và làm theo lời Bác"; Chương trình "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"; các cuộc thi: "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam", "Tìm hiểu Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh"; tôn vinh tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến làm theo lời Bác; viết "Nhật ký thanh niên làm theo lời Bác", ... Đây là những mô hình sáng tạo của Đoàn Thanh niên trong công tác giáo dục thanh thiếu niên, góp phần nâng cao nhận thức, bồi đắp lý tưởng, củng cố niềm tin của thanh niên với Đảng.
Thứ tư, công tác xây dựng Đoàn, mở rộng mặt trận thanh niên có nhiều chuyển biến tích cực.
Chất lượng tổ chức cơ sở, chất lượng cán bộ, chất lượng đoàn viên được nâng lên một bước; số đoàn viên ưu tú được giới thiệu cho Đảng và số đoàn viên được kết nạp Đảng tăng nhanh hằng năm, góp phần củng cố vai trò nòng cốt chính trị của Đoàn trong mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền. Công tác quy hoạch, bồi dưỡng, đào tạo, luân chuyển cán bộ, trẻ hóa cán bộ, từng bước tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ gắn với việc chủ động đề xuất cơ chế, chính sách đối với cán bộ làm công tác thanh niên đã được quan tâm chú trọng và mang lại kết quả tốt. Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng. Công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng Đoàn, Hội vùng tôn giáo, trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được quan tâm, triển khai và bước đầu đạt kết quả tích cực.
Tuy nhiên, sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên vẫn còn một số hạn chế nhất định. Ở một số nơi, nhận thức của cấp ủy về công tác thanh niên và vận động thanh niên chưa đầy đủ; việc cụ thể hóa nghị quyết có lúc, có nơi còn hình thức. Công tác đoàn và phong trào thanh niên cả nước bộc lộ không ít khó khăn, hạn chế liên quan đến việc nắm bắt tình hình thanh thiếu nhi, nhu cầu và lợi ích chính đáng của thanh niên, một số mô hình, phong trào hoạt động của Đoàn Thanh niên còn mang tính hình thức, chưa thực chất và thiếu tính bền vững. Nhiều vấn đề về thanh niên, công tác vận động thanh niên đang được đặt ra. Đó là các vấn đề về nhu cầu học tập, nghề nghiệp, việc làm, nhu cầu vui chơi, giải trí và rèn luyện của thanh niên; chênh lệch ngày càng lớn về mức sống, cơ hội học tập, điều kiện tiếp cận thông tin, trình độ học vấn của thanh niên giữa các vùng miền; tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp; năng lực hội nhập, kỹ năng xã hội của thanh niên chưa đáp ứng đòi hỏi của quá trình hội nhập quốc tế. Vẫn còn một bộ phận thanh niên có thái độ bàng quan đối với những vấn đề chính trị - xã hội của đất nước, cộng đồng; một bộ phận thanh niên bị lôi kéo, kích động tham gia các hoạt động "Diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch; tính tích cực xã hội của thanh niên có tăng nhưng tính tích cực trong đấu tranh chống những biểu hiện sai trái, tiêu cực còn hạn chế; một bộ phận thanh niên có biểu hiện lệch lạc về đạo đức và lối sống, đề cao lối sống thực dụng, ích kỷ, thiếu trách nhiệm với cộng đồng.
2.3. Một số nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu
Một là, nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền về vị trí, vai trò của thanh niên, công tác vận động thanh niên, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên trong tình hình mới.
Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước". Nâng cao nhận thức trong các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể, từng cán bộ, đảng viên về tầm quan trọng của công tác xây dựng Đoàn, đoàn kết, tập hợp, vận động thanh niên trong tình hình mới. Sự định hướng chính trị của Đảng đối thanh niên và tổ chức Đoàn phải gắn liền với quan tâm giải quyết các nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên, tạo động lực cho đoàn viên, thanh niên rèn luyện, cống hiến, trưởng thành. "Quan tâm điều chỉnh hài hòa lợi ích giữa các giai tầng xã hội, các vùng miền, các lĩnh vực; gắn nghĩa vụ với quyền lợi, cống hiến với hưởng thu, lợi ích cá nhân với lợi ích tập thể và cộng đồng, xã hội"[8]. Từ đó, tăng cường trách nhiệm lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với công tác xây dựng Đoàn, đoàn kết tập hợp, vận động thanh niên trong tình hình mới. Gắn việc phân công cấp uỷ viên phụ trách công tác Đoàn, vận động thanh niên với việc chịu trách nhiệm của người đứng đầu cấp uỷ. Chú trọng việc sơ kết, tổng kết thực hiện nghị quyết, các chương trình hành động của cấp uỷ về công tác vận động thanh niên, tránh cách làm hình thức. Lấy kết quả công tác xây dựng Đoàn, phong trào thanh niên tại mỗi địa phương, đơn vị là một tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức cơ sở đảng, người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền và cán bộ phụ trách công tác thanh niên. Vấn đề đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên là hết sức quan trọng cần được thực hiện đồng bộ và thường xuyên.
Hai là, các cấp ủy, đảng viên, nhất là đảng viên giữ vai trò lãnh đạo, người đứng đầu cấp ủy, đơn vị cần thực hiện tốt trách nhiệm nêu gương, đây là một trong những phương thức lãnh đạo rất quan trọng của Đảng đối với công tác vận động quần chúng trong bối cảnh tình hình mới. Các cấp uỷ Đảng, cán bộ, đảng viên cần chú trọng nêu gương, sống chuẩn mực, trong sáng, "Nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng suốt đời, thường xuyên "tự soi", "tự sửa" và nêu cao danh dự, lòng tự trọng của người đảng viên. Kịp thời biểu dương những điển hình tiên tiến, những tấm gương sáng về đạo đức, lối sống; đấu tranh mạnh mẽ với các biểu hiện lệch lạc và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm đạo đức, lối sống"[9] để lan toả trong nhận thức và tạo hành vi tích cực trong thanh thiếu niên về thực hành đạo đức cách mạng,
củng cố niềm tin của thanh niên với Đảng và Nhà nước.
Ba là, hoàn thiện cơ chế, chính sách chăm lo phát triển thanh niên về giáo dục, việc làm, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho thanh niên.
Đảng tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo Nhà nước sớm cụ thể hóa và thực hiện các nội dung của "Chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2021-2030", Đề án "Phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ Việt Nam giai đoạn 2022-2030" thành những cơ chế, chính sách, chương trình cụ thể để phát huy tiềm năng, vai trò to lớn của thanh niên, nhất là phát huy tài năng trẻ Việt Nam. Cụ thể hóa việc tổ chức thi tuyển chức danh lãnh đạo tại các ngành, các cơ quan, đơn vị một cách công khai, công bằng, minh bạch. Tiếp tục quan tâm hơn nữa trong bố trí sử dụng cán bộ trẻ, tạo cơ chế chính sách công bằng, môi trường thuận lợi để mọi tài năng trẻ đều được tham gia phát triển đất nước. Tập trung giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc, tạo chuyển biến trong phòng, chống tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn xã hội; khuyến khích, tạo điều kiện để các cơ quan văn hóa, văn học nghệ thuật, xuất bản, báo chí sáng tác và phổ biến nhiều công trình, tác phẩm có giá trị cao để giáo dục thế hệ trẻ. Các cấp uỷ Đảng tiếp tục lãnh đạo chính quyền, các tổ chức tín dụng có cơ chế, chính sách khuyến khích các hình thức thanh niên phát triển kinh tế; quan tâm công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên. Các cấp ủy Đảng quan tâm lãnh đạo, định hướng cho các thành viên trong hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế - xã hội, gia đình phối hợp chặt chẽ với Đoàn thanh niên, thể chế hoá cơ chế phối hợp giữa chính quyền và tổ chức Đoàn thanh niên, phát huy vai trò của Đoàn thanh niên trong tình hình mới.
Bốn là, thực hành dân chủ sâu rộng đồng thời tăng cường kỷ cương xã hội là yêu
cầu và nhiệm vụ rất quan trọng để củng cố niềm tin giữa thanh niên với Đảng, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên.
Thực hiện dân chủ trong sinh hoạt Đảng, trước hết là trong các cấp ủy Đảng là động lực lan tỏa cho mở rộng dân chủ xã hội. Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nhận định: "Cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" và phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng" chưa được cụ thể hóa đầy đủ, toàn diện; quyền làm chủ của Nhân dân, nhất là dân chủ ở cơ sở có lúc, có nơi còn bị vi phạm; khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân có lúc, có nơi chưa thật sự gắn bó". Vì vậy, cần "Hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội, các tổ chức xã hội, các tổ chức xã hội- nghề nghiệp, cộng đồng dân cư trong việc tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, trong hoạt động "tự chủ-tự quản" theo pháp luật. Xây dựng và thực thi có hiệu quả cơ chế giám sát và phản biện xã hội đối với hoạt động của tổ chức đảng và cơ quan nhà nước, đẩy mạnh thực hiện dân chủ trong xã hội, nhất là dân chủ cơ sở"[10].
3. Kết luận
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên trong tình hình mới là yêu cầu khách quan và cấp thiết nhằm xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam có bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng cống hiến, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Các cấp ủy Đảng cần tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về công tác thanh niên; đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo theo hướng gần gũi, thiết thực, phù hợp với đặc điểm của thế hệ trẻ; quan tâm xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh; tạo môi trường thuận lợi để thanh niên học tập, lao động, khởi nghiệp, cống hiến và trưởng thành.
TS Lê Văn Ri
Giảng viên trường Chính trị thành phố Đà Nẵng
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.87
(2). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện hội nghị lần thứ 7, BCHTW Đảng (khóa XI), Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2013, tr. 50
(3). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr.162-163
(4). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập I, tr.168.
(5). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập II, tr.254.
(6). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tập 1, tr.124.
(7). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị quốc giá Sự thật, Hà Nội, 2026, tập 2, tr.302-303.
(8). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương khóa XI, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2013, tr.43.
(9). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập II, tr.237
(10). Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tập 1, tr.87.