Khi doanh nghiệp Việt chủ yếu “đứng sau” các thương hiệu nước ngoài, tăng trưởng xuất khẩu chưa hẳn đồng nghĩa với tăng trưởng giá trị bởi biên lợi nhuận mỏng, hạn chế quyền kiểm soát sản phẩm khi ra thị trường và vị thế trong chuỗi giá trị khó được cải thiện.
Xuất khẩu thông qua TMĐT đang mở ra một hướng đi mới cho doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đơn hàng B2B, doanh nghiệp ngày nay có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, nắm quyền kiểm soát về giá bán, thương hiệu, cập nhật dữ liệu thị trường và tiếp tục đổi mới.
Dù tỷ trọng xuất khẩu qua kênh này vẫn còn khiêm tốn, song tốc độ tăng trưởng lại rất đáng chú ý. Quan trọng hơn, đây không chỉ là một kênh bán mới, mà là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc: từ sản xuất sang sáng tạo sản phẩm, từ “gia công” sang “chủ thương hiệu”.
Với xuất khẩu qua TMĐT, dữ liệu trở thành tài sản. Thông qua hành vi mua sắm, đánh giá và phản hồi công khai của người tiêu dùng, doanh nghiệp có thể hiểu rõ nhu cầu thị trường theo thời gian thực, nhanh chóng điều chỉnh sản phẩm, bao bì, giá bán và phương thức tiếp thị. Đây là lợi thế mà mô hình xuất khẩu truyền thống khó có thể mang lại.
Tiêu biểu với mô hình này là Bán hàng toàn cầu qua Amazon.Thông qua các công cụ & chương trình toàn diện & quy mô của mình từ logistics, quảng cáo đến các công cụ dữ liệu và AI, Amazon hỗ trợ doanh nghiệp Việt từng bước nâng cao năng lực vận hành, thúc đẩy sự chuyển đổi vai trò từ nhà sản xuất đơn thuần tới nhà sáng tạo – từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất, phát triển sản phẩm đến xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Sunhouse là một ví dụ tiêu biểu cho nhóm doanh nghiệp sản xuất công nghiệp quy mô lớn của Việt Nam. Với nền tảng 25 năm trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, Sunhouse sở hữu năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và quy mô mà không nhiều doanh nghiệp trong khu vực có được. Tuy nhiên, khi bước ra thị trường quốc tế, bài toán không chỉ nằm ở việc sản xuất bao nhiêu, mà là tạo ra giá trị gì cho người tiêu dùng.
Việc lựa chọn ngành Kitchen Appliances – một ngành hàng có nhu cầu ổn định nhưng tiêu chuẩn cao và phụ thuộc mạnh vào uy tín thương hiệu – buộc Sunhouse phải thay đổi cách tiếp cận. Xuất khẩu trực tuyến thông qua Amazon không đơn thuần là mở thêm một kênh bán, mà là một quá trình tái cấu trúc toàn diện.
Doanh nghiệp phải điều chỉnh thiết kế sản phẩm, vật liệu sản xuất và bao bì để phù hợp với từng thị trường, đồng thời xây dựng hình ảnh một thương hiệu bếp đáng tin cậy trong tâm trí người tiêu dùng toàn cầu. Từ đây, Sunhouse từng bước dịch chuyển từ mô hình xuất khẩu truyền thống sang mô hình xuất khẩu trực tuyến với một thương hiệu quốc tế vững vàng. Năng lực sản xuất vẫn là nền tảng, nhưng giá trị được tạo ra nằm ở việc sáng tạo sản phẩm và vị thế thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Nếu Sunhouse đại diện cho quá trình chuyển đổi của một doanh nghiệp công nghiệp lớn, thì Green Mekong lại cho thấy một hướng đi khác trong ngành Furniture & Home Decor. Xuất phát từ nền tảng sản xuất và xuất khẩu B2B nội – ngoại thất hơn 20 năm, Green Mekong bước vào một ngành hàng nơi thiết kế, thẩm mỹ và câu chuyện thương hiệu dẫn dắt thành công.
Thay vì tiếp tục đứng sau các tên tuổi khác, doanh nghiệp đã lựa chọn xây dựng Green Mekong, với đội ngũ vận hành Gen Z, là một thương hiệu D2C trên Amazon, trực tiếp tiếp cận người tiêu dùng quốc tế. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ sản xuất, mà còn làm chủ thiết kế, nội dung, vận hành logistics và trải nghiệm khách hàng thông qua mô hình FBA.
Thông qua xuất khẩu bằng TMĐT, Green Mekong đưa vật liệu, thủ công và tinh thần Việt Nam đến thị trường toàn cầu trong một hình hài mới: một thương hiệu gỗ & lối sống đậm chất Việt Nam. Giá trị lúc này không chỉ nằm ở sản phẩm gỗ, mà ở cách thương hiệu kể câu chuyện về lối sống, không gian và bản sắc.
Dù đại diện cho các ngành hàng khác nhau nhưng điểm chung trong hành trình của cả Sunhouse và Green Mekong là việc tận dụng xuất khẩu thông qua TMĐT như một động lực để học hỏi và nâng cấp liên tục. Amazon, trong bối cảnh này, không đơn thuần là một kênh bán, mà đóng vai trò như một hạ tầng xuất khẩu số, nơi doanh nghiệp không chỉ bán hàng, mà còn học cách cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Mô hình này hoàn toàn có thể được nhân rộng sang nhiều ngành hàng thế mạnh khác của Việt Nam như thực phẩm chế biến, thời trang, mỹ phẩm hay chăm sóc cá nhân – nơi năng lực sản xuất đã sẵn sàng, nhưng giá trị thương hiệu vẫn còn nhiều dư địa để nâng cấp.
Ánh Dương