Tạp chí Thanh niên: Bám sát thực tiễn, nâng tầm công tác lý luận và nghiên cứu khoa học, đồng hành cùng tuổi trẻ Việt Nam góp phần nâng cao vị thế Học viện thanh thiếu niên Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong hành trình 64 năm xây dựng và phát triển tạp chí Thanh niên luôn hiện diện gắn với các kỳ Đại hội Đoàn cùng những chuyển động lớn của tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam, góp phần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu những vấn đề mới của thanh niên đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng, của Đoàn vào cuộc sống. Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu ấy càng đặt ra cao hơn khi công tác giáo dục lý luận chính trị đứng trước những thay đổi sâu sắc của môi trường truyền thông, khoa học công nghệ và phương thức tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ.

Tạp chí trưởng thành cùng phong trào thanh niên

Mỗi kỳ Đại hội Đoàn toàn quốc đều ghi dấu một bước chuyển của tuổi trẻ Việt Nam trước những yêu cầu của đất nước. Tạp chí Thanh niên cũng trưởng thành trong chính dòng chảy ấy. Từ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ III năm 1961 và khí thế của những phong trào "Ba sẵn sàng", "Năm xung phong", Nội san Công tác Đoàn, tiền thân của Tạp chí Thanh niên, ra đời năm 1962, đảm nhiệm việc tuyên truyền chủ trương của Đoàn, cổ vũ phong trào và lan tỏa những tấm gương tiêu biểu trong kháng chiến. Tạp chí được hình thành từ nhu cầu của thực tiễn và ngay từ đầu đã mang trong mình chức năng đưa chủ trương đến với phong trào, đưa phong trào trở lại với nhận thức và lý luận.

Sau ngày đất nước thống nhất,khi trọng tâm hoạt động của thanh niên chuyển mạnh sang lao động, sản xuất và xây dựng đất nước, nội dung của Tạp chí cũng chuyển theo. Những mô hình thanh niên lao động sáng tạo, phát triển kinh tế, xây dựng quê hương được phản ánh, tổng kết; những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phong trào dần trở thành chất liệu cho những bài viết có chiều sâu hơn về vai trò của thanh niên trong thời kỳ mới.Tạp chí Thanh niên bắt tay vào nhiệm vụ tuyên truyền vận động, hiệu triệu, cổ vũ thanh niên cả nước tiên phong thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, có thể kể đến như phong trào "Ba xung kích làm chủ tập thể", hay "Hành quân theo bước chân những người anh hùng", "Hành quân theo chân Bác"… của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IV (1980); CKT - "Chất lượng – kiểu dáng– tiết kiệm, tiếp thị" (1982); hay chuyển tải phong trào "Tuổi trẻ xung kích, sáng tạo xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", nhằm đưa đất nước thoát khỏi những khó khăn, khủng hoảng về kinh tế - xã hội, do Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ V (1987) phát động; hoặc phong trào "Thanh niên lập nghiệp", "Tuổi trẻ giữ nước" của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VI (1992) và lần thứ VII (1997); đặc biệt, phong trào "Thanh niên tình nguyện" từ năm 2000 đã được Tạp chí quan tâm dành nhiều tuyến bài tuyên truyền tốt, góp phần giúp đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, tạo ấn tượng tốt đẹp về lớp thanh niên Việt Nam của thời kỳ mới. Tạp chí từng bước mở rộng không gian nghiên cứu, trở thành diễn đàn trao đổi nghiệp vụ, tổng kết thực tiễn và nghiên cứu những vấn đề mới của thanh niên.

Tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII (2002), Tạp chí Thanh niên tập trung lan tỏa trên mặt báo các cuộc vận động, phong trào mới như: "Sáng tạo trẻ", "Bốn mới" (kỹ thuật mới, ngành nghề mới, thị trường mới, mô hình mới), "Cán bộ công chức trẻ với cải cách hành chính", "Học tập tốt, rèn luyện tốt", "Trí thức trẻ tình nguyện"…, đặc biệt là tuyên truyền cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác", đã góp phần khơi sức thanh niên trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo ra ngày càng nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo từ thực tiễn.

Kể từ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX (2007), tạp chí đã tập trung tuyên truyền xây dựng chuyên mục cổ vũ hai phong trào "5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc", "4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp" và được bổ sung, cập nhật, phát triển phù hợp hơn với tình hình mới tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X (2012) và lần thứ XI (2017 ) tạp chí tiếp tục tuyến bài phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích, tinh thần tình nguyện của tuổi trẻ. Điều quan trọng hơn là nhận diện những mô hình mới, phát hiện những vấn đề mới và tìm cách lý giải chúng dưới góc nhìn lý luận, qua đó góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn cho công tác Đoàn..khơi dậy tiềm năng to lớn của thanh niên, tham gia thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế trong đó phải kể đến cuộc thi viết do Tạp chí Thanh niên tổ chức trong toàn quốc với chủ đề "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách chủ tịch Hồ Chí Minh" năm 2017. Đặc biệt, tạp chí tuyên truyền góp phần hiện thực hóa chủ đề "Thanh niên Việt Nam khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc được các cấp bộ Đoàn triển khai thực hiện nhân đợt hoạt động cao điểm chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII(nhiệm kỳ 2022 – 2027)

Đó cũng là nét riêng, mang đậm hơi thở tuổi trẻ trong hành trình trưởng thành của Tạp chí. Công tác tổng kết nghiên cứu lý luận luôn gắn với thực tiễn, còn thực tiễn không dừng lại ở việc được phản ánh trên mặt báo. Một mô hình hay cần được lý giải để có thể nhân rộng; một vấn đề mới của thanh niên cần được nghiên cứu để tìm cách tiếp cận phù hợp; một chủ trương của Đảng, của Đoàn muốn đi vào cuộc sống cần được chuyển hóa thành những nội dung dễ hiểu, có căn cứ và gợi mở hành động.

Chức năng nhiệm vụ: Tạp chí Thanh niên là cơ quan lý luận, nghiệp vụ, nghiên cứu khoa học của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thuộc Học viện thanh thiếu niên Việt Nam.

Tạp chí Thanh niên có tư cách pháp nhân, được sử dụng con dấu riêng, được mở tài khoản tại kho bạc và ngân hàng để thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Tôn chỉ mục đích: Tạp chí tuyên truyền các chủ trương, đường lối, Nghị Quyết, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Học viện thanh thiếu niên Việt Nam, các chương trình công tác của Đoàn, Hội, Đội; tổ chức thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý.

- Nghiên cứu trao đổi lý luận, nghiệp vụ, nghiên cứu khoa học, kỹ năng tổ chức các hoạt động Đoàn, Hội, Đội;

- Tuyên truyền các điển hình, mô hình mới trong thanh thiếu nhi và các cấp bộ Đoàn; giới thiệu kỹ năng sống cho thanh thiếu nhi trên các ấn phẩm tạp chí.

- Tổ chức các hoạt động sau mặt báo nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển công tác Đoàn, Hội, Đội, phong trào thanh thiếu nhi.

Tạp chí có các ấn phẩm: Tạp chí Thanh niên, Tạp chí Nghiên cứu khoa học thanh niên, tạp chí Tuổi trẻ Hạnh phúc, Tạp chí điện tử Thanh niên Việt, Tạp chí Người Phụ trách. Cả 5 tạp chí đều có chỉ số ISSN của Bộ khoa học công nghệ cấp.

Tạp chí Thanh niên có 4 phòng chức năng gồm: Phòng Trị sự, Phòng Phóng viên – Biên tập, Phòng Thư ký tòa soạn, Phòng tạp chí điện tử, tạp chí có tổ chức chi bộ đảng, công đoàn, chi đoàn, chi hội Nhà báo Tạp chí Thanh niên.

Tuyên truyền Nghị quyết của Đảng: Bám sát những vấn đề mới.

Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đối với công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị đang thay đổi mạnh mẽ. Nghị quyết, chỉ thị của Đảng ngày càng đặt ra nhiều vấn đề mới, có phạm vi tác động rộng và gắn trực tiếp với những chuyển động của đời sống kinh tế, xã hội, khoa học - công nghệ và môi trường truyền thông. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền phải nhanh nhạy hơn trong nhận diện vấn đề, sâu hơn trong lý giải và thiết thực hơn trong hướng dẫn hành động.

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đặt ra yêu cầu rất rõ đối với đổi mới công tác tư tưởng: "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả"; công tác tư tưởng phải đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin. Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; kết hợp nắm tình hình từ cơ sở với phân tích dữ liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; đồng thời chú trọng xây dựng sản phẩm tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng, trong đó có những sản phẩm chuyên biệt cho thế hệ trẻ.

Những yêu cầu ấy có ý nghĩa trực tiếp đối với một cơ quan lý luận, nghiệp vụ của Trung ương Đoàn. Tuyên truyền nghị quyết không thể chỉ dừng ở việc giới thiệu nội dung văn bản, mà phải giúp bạn đọc trẻ hiểu nghị quyết đặt ra vấn đề gì, vì sao vấn đề đó quan trọng và nó liên quan như thế nào đến công việc, học tập, khởi nghiệp, sáng tạo và đời sống của mình. Từ một nghị quyết, cần mở ra một tuyến vấn đề; từ một chủ trương, cần tìm được những câu chuyện, mô hình và con người đang làm cho chủ trương ấy hiện diện trong thực tế.

Cách tiếp cận này càng có ý nghĩa khi hàng loạt nghị quyết mới của Bộ Chính trị được ban hành trong tháng 8/2026. Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới mở ra một nội dung quan trọng để tuyên truyền, giáo dục về trách nhiệm nêu gương, tinh thần đổi mới và năng lực hành động của đội ngũ cán bộ, trong đó có cán bộ trẻ.

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài lại mở ra một không gian tuyên truyền rộng hơn về hội nhập và sức mạnh của cộng đồng người Việt toàn cầu. Nghị quyết xác định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng và là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng thời nhấn mạnh việc kết nối thế hệ trẻ người Việt Nam toàn cầu, phát huy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn lực của cộng đồng. Đây là chất liệu quan trọng để Tạp chí khai thác những câu chuyện về thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, bản sắc văn hóa, khát vọng cống hiến và những đóng góp của thế hệ trẻ trong quá trình hội nhập.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới cũng đặt ra nhiều vấn đề có thể chuyển hóa thành nội dung tuyên truyền, giáo dục đối với thanh niên: phát triển du lịch dựa trên văn hóa, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng; phát triển hệ sinh thái du lịch gắn với các ngành kinh tế, văn hóa và dịch vụ. Qua đó, những câu chuyện về thanh niên khởi nghiệp du lịch, sáng tạo sản phẩm văn hóa, ứng dụng công nghệ, quảng bá hình ảnh Việt Nam có thể trở thành những trường hợp cụ thể để làm rõ tinh thần của nghị quyết.

Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới tiếp tục mở rộng nội dung tuyên truyền về phát triển đất nước theo hướng liên kết vùng, phát huy các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, không gian số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và những động lực phát triển mới. Đối với công tác thanh niên, đây là cơ sở để Tạp chí tiếp cận những vấn đề như nguồn nhân lực trẻ, việc làm, khởi nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển đô thị, kinh tế số và cơ hội cống hiến của thanh niên trong từng không gian phát triển.

Như vậy, các nghị quyết mới không chỉ là những đề tài tuyên truyền riêng lẻ, mà có thể được Tạp chí kết nối thành những tuyến nội dung lớn về tư tưởng, con người, phát triển đất nước và vai trò của thế hệ trẻ. Nghị quyết 25 đặt ra yêu cầu đổi mới cách làm công tác tư tưởng; Nghị quyết 24 gợi mở câu chuyện về bản lĩnh, trách nhiệm và tinh thần dám nghĩ, dám làm; Nghị quyết 23 mở rộng không gian kết nối người Việt Nam toàn cầu; Nghị quyết 26 đặt thanh niên trong hệ sinh thái phát triển du lịch, văn hóa và dịch vụ; Nghị quyết 27 đặt vấn đề về vị trí, cơ hội và trách nhiệm của nguồn nhân lực trẻ trong tổ chức không gian phát triển mới của đất nước.

Đó cũng là cách để Tạp chí tiếp tục thực hiện yêu cầu được đặt ra trong Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới: đưa việc học tập vào thực hành, gắn với chất lượng thực hiện nhiệm vụ và kết quả phục vụ Nhân dân; đồng thời đổi mới nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục bằng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, với những nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Cùng với đó, Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu cập nhật lý luận và thực tiễn, gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành và phát triển học liệu số.

Những yêu cầu ấy đặt ra một câu hỏi trực tiếp đối với Tạp chí Thanh niên: làm thế nào để mỗi nghị quyết khi đến với bạn đọc trẻ không dừng lại ở việc "biết nghị quyết", mà trở thành nhận thức, niềm tin, năng lực và động lực hành động? Câu trả lời nằm ở chính thế mạnh truyền thống của Tạp chí: đi vào thực tiễn, tìm kiếm những con người đang hành động, nhận diện những mô hình đang hình thành, phân tích những vấn đề đang đặt ra và từ đó làm rõ giá trị của chủ trương trong đời sống.

Những năm qua, Tạp chí đã duy trì các tuyến bài tuyên truyền, phổ biến chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết, chương trình hành động của Đoàn; trong đó có các tuyến nội dung gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cùng các nghị quyết về giáo dục và đào tạo, an ninh năng lượng, chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Giá trị của công tác tuyên truyền không nằm ở việc nêu tên một văn bản, mà ở khả năng làm cho chủ trương được nhìn thấy trong đời sống. Với Nghị quyết 57, đó có thể là câu chuyện về những người trẻ dùng công nghệ giải quyết một vấn đề cụ thể; với Nghị quyết 23 là một trí thức trẻ người Việt ở nước ngoài kết nối nguồn lực về quê hương; với Nghị quyết 26 là một mô hình khởi nghiệp du lịch dựa trên văn hóa bản địa; với Nghị quyết 27 là một sáng kiến của thanh niên góp phần tạo dựng không gian kinh tế mới; còn với Nghị quyết 24 là một cán bộ trẻ dám đổi mới phương pháp, dám nhận việc khó và chịu trách nhiệm về kết quả.

Khi đó, tuyên truyền nghị quyết không còn là một khâu truyền đạt sau khi văn bản được ban hành, mà trở thành một quá trình đồng hành với việc tổ chức thực hiện: giải thích để hiểu, phân tích để tin, phản ánh để thấy và tổng kết để nhân rộng. Đây cũng chính là cách Tạp chí làm sâu hơn vai trò của một cơ quan lý luận, nghiệp vụ trong giai đoạn mới đồng thời đòi hỏi cách tiếp cận ngày càng linh hoạt, có chiều sâu và sát với mối quan tâm của thanh niên.

Đồng hành với Nghị quyết Đại hội Đoàn trong một nhiệm kỳ mới

Một dấu mốc đặc biệt của năm 2026 là Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026–2031 đã được tổ chức và thông qua Nghị quyết với sự thống nhất cao. Đại hội xác định mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, bản lĩnh, hoài bão, đạo đức tốt, tri thức sâu rộng, thể chất khỏe mạnh và tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam; trở thành những công dân toàn cầu mang hồn Việt, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Khẩu hiệu hành động của Đại hội XIII: "Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai", cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền, giáo dục và lý luận về thanh niên.

Ngay sau Đại hội, Trung ương Đoàn đã triển khai nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, đặt mục tiêu 100% cán bộ Đoàn, đoàn viên được học tập, quán triệt và 80% thanh niên được tuyên truyền về Nghị quyết. Điều đó cho thấy công tác truyền thông, giáo dục nghị quyết không phải là một khâu phụ trợ, mà là một phần quan trọng trong quá trình đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Ở đây, Tạp chí Thanh niên có một vai trò "kép" mang bản sắc rất riêng: vừa thông tin về Đại hội, vừa tiếp tục đồng hành với Nghị quyết trong suốt nhiệm kỳ; vừa phản ánh những gì Đoàn đang làm, vừa cùng cơ sở lý giải vì sao phải làm, làm thế nào và điều gì cần được tổng kết sau mỗi bước triển khai.

Từ những mục tiêu lớn của nhiệm kỳ mới, các tuyến bài cần đi sâu vào những vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với công tác thanh niên: giáo dục lý tưởng và bản lĩnh chính trị; xây dựng thế hệ trẻ có tri thức, kỹ năng và năng lực số; phát huy tinh thần tiên phong, sáng tạo; khởi nghiệp, lập nghiệp; hội nhập quốc tế; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng; chăm lo những nhóm thanh niên yếu thế; nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn và đội ngũ cán bộ Đoàn.

Mỗi mục tiêu của Nghị quyết cần được nhìn thấy trong đời sống; mỗi phong trào cần được tổng kết thành kinh nghiệm; mỗi mô hình mới cần được phân tích để tìm ra giá trị có thể nhân rộng. Khi đó, tuyên truyền nghị quyết mới thực sự trở thành một quá trình giáo dục nhận thức và thúc đẩy hành động.

Diễn đàn Lý luận gắn với nghiên cứu khoa học, giảng dạy và đào tạo

Cùng với nhiệm vụ tuyên truyền, một hướng phát triển ngày càng rõ của Tạp chí là kết nối chặt chẽ hơn với nghiên cứu, giảng dạy và đào tạo về thanh niên, công tác Đoàn, Hội, Đội. Đặc biệt tạp chí góp phần nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học tới các giảng viên, nghiên cứu viên, học viên Học viện thanh thiếu niên Việt Nam.

Bên cạnh đó Tạp chí đã xây dựng nhiều diễn đàn, tọa đàm và hoạt động tuyên truyền phối hợp với các trường đại học, học viện, trường chính trị và cơ sở đào tạo; trong đó có các nội dung về lý luận trẻ, giáo dục nghề nghiệp, khởi nghiệp, sở hữu trí tuệ, thanh niên dân tộc thiểu số và miền núi, xây dựng nông thôn mới. Chuỗi hoạt động và cuộc thi viết "Vượt lên số phận" cũng cho thấy khả năng kết nối giữa báo chí, giáo dục, nghiên cứu và các hoạt động xã hội. Năm 2026, Tạp chí tiếp tục phối hợp với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi Việt Nam tổ chức Cuộc thi viết "Vượt lên số phận" lần thứ IX. Đây là hướng đi cần được phát triển thành một hệ sinh thái tri thức phục vụ công tác thanh niên. Một bài viết lý luận có thể trở thành tài liệu tham khảo cho cán bộ Đoàn; một nghiên cứu khoa học có thể gợi mở cách xử lý một vấn đề ở cơ sở; một mô hình thực tiễn được tổng kết tốt có thể trở thành tình huống phục vụ giảng dạy; một chuyên đề về nghiệp vụ có thể được phát triển thành tài liệu cẩm nang bồi dưỡng cán bộ Đoàn, Đội.

Vì thế, yêu cầu đặt ra ngoài việc có thêm nhiều bài viết, còn phải tạo ra những sản phẩm có thể sử dụng được: bài nghiên cứu có luận cứ, chuyên đề có phương pháp, tài liệu có tính hướng dẫn, những "cẩm nang" nghiệp vụ giúp cán bộ Đoàn giải quyết công việc cụ thể. Tinh thần này cũng phù hợp với yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình và học liệu giáo dục lý luận theo hướng thiết thực, cập nhật, gắn lý luận với thực tiễn, đồng thời chú trọng học liệu số và phương pháp giáo dục hiện đại.

Từ một cơ quan báo chí, Tạp chí Thanh niên đang có điều kiện để phát triển thêm vai trò của một địa chỉ cung cấp tri thức, học liệu và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ Đoàn, những người làm công tác thanh niên, giảng viên, nhà nghiên cứu và chính thanh niên. Tạp chí Nghiên cứu khoa học Thanh niên đang thu hút nhiều bạn trẻ, các nhà trí thức, học viên trong nước, quốc tế tìm đến, họ mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm, công trình khoa học sáng tạo của mình với bạn đọc trong và ngoài nước góp phần nâng cao vị thế Học viện thanh thiếu niên Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nâng chuẩn khoa học, làm sâu giá trị lý luận đối với tạp chí Thanh niên

Một dấu mốc đáng chú ý trong hành trình 64 năm là sự phát triển của Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Thanh niên.

Năm 2020, ấn phẩm nghiên cứu khoa học được ra mắt, có mã số ISSN 2734-9039 và xây dựng Hội đồng Biên tập với sự tham gia của các nhà khoa học, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia đầu ngành về công tác thanh niên. Đến năm 2023, Tạp chí được Hội đồng Giáo sư Nhà nước tính điểm 0,5 điểm khoa học đối với các bài báo khoa học thuộc Triết học, Xã hội học và Chính trị học; năm 2025, mức điểm khoa học đối với ngành Chính trị học được Hội đồng Giáo sư Nhà nước nâng lên 0,75 điểm khoa học với bài viết được đăng trên tạp chí.

Năm 2026, bước tiến ấy được tiếp tục khẳng định khi Tạp chí Thanh niên, Nghiên cứu Khoa học Thanh niên được đưa vào Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026 theo Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN ngày 28/4/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Tạp chí Thanh niên, Nghiên cứu khoa học Thanh niên của Trung ương Đoàn được xếp ở mục các tạp chí được chỉ mục quốc tế và trong nước, cùng nhiều tạp chí khoa học có uy tín.

Đây không đơn thuần là một sự ghi nhận về mặt danh mục. Để đạt chuẩn, tạp chí phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng học thuật, hội đồng biên tập, quy trình phản biện, chuẩn mực xuất bản, tính minh bạch, trích dẫn và đạo đức học thuật một cách nghiêm túc và đúng quy định khoa học.

Với Tạp chí Thanh niên, nâng chuẩn khoa học cũng đồng nghĩa với nâng yêu cầu đối với chính công tác nghiên cứu lý luận. Những vấn đề về thanh niên không thể chỉ được nhìn bằng cảm nhận hay những nhận định chung. Cần có dữ liệu, phương pháp nghiên cứu, luận cứ khoa học và khả năng đối thoại với những quan điểm khác nhau.

Đó là nền tảng để Tạp chí trở thành cầu nối giữa thực tiễn phong trào - nghiên cứu khoa học - công tác đào tạo - tổng kết lý luận; để những vấn đề nảy sinh từ cơ sở có thể đi vào nghiên cứu, còn những kết quả nghiên cứu có thể quay trở lại phục vụ công tác Đoàn.

Chuyển đổi số xây dựng tờ tạp chí hiện đại đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của bạn đọc.

Không gian truyền thông hôm nay đã khác rất xa thời kỳ những trang nội san đầu tiên được chuyền tay trong điều kiện chiến tranh. Thông tin đến với thanh niên theo thời gian thực; một vấn đề có thể lan truyền tới hàng trăm triệu người chỉ sau thời gian rất ngắn; cùng một sự kiện có thể được nhìn nhận từ nhiều chiều, trong đó có cả thông tin chính xác, thông tin thiếu kiểm chứng và những quan điểm sai lệch.

Trong bối cảnh ấy, chuyển đổi số đối với một cơ quan lý luận, nghiệp vụ không thể chỉ là đưa nội dung in lên môi trường điện tử.Tạp chí Thanh niên đã từng bước xây dựng tòa soạn hội tụ, đổi mới công nghệ, phát triển Tạp chí điện tử Thanhnienviet.vn và mở rộng cách thức đưa nội dung đến bạn đọc. Các ứng dụng phục vụ xuất bản khoa học, quản lý bài, phản biện và tiếp cận học liệu số cũng từng bước được chú trọng.

Bước tiếp theo cần là chuyển đổi cả phương thức sản xuất và truyền tải tri thức lý luận. Một vấn đề lý luận có thể được thể hiện đồng thời bằng bài phân tích chuyên sâu, infographic, video, podcast, dữ liệu trực quan hay một chuyên đề tương tác. Một tài liệu nghiệp vụ có thể được thiết kế thành học liệu số để cán bộ Đoàn tra cứu ngay khi cần. Một kết quả nghiên cứu có thể được chuyển hóa thành những nội dung ngắn gọn, dễ tiếp cận nhưng vẫn giữ được độ chính xác và chiều sâu góp phần đổi mới nghiên cứu, tuyên truyền tăng cường khả năng tiếp cận đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của bạn đọc.

Công nghệ có thể thay đổi cách đưa lý luận đến với người đọc, nhưng không thể thay thế giá trị của tư duy lý luận. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, xử lý dữ liệu, gợi ý cách thể hiện; nhưng tính chính xác, bản lĩnh chính trị, chiều sâu phân tích, trách nhiệm xã hội và khả năng kiểm chứng thông tin vẫn là những giá trị cốt lõi quyết định uy tín của một cơ quan lý luận, nghiệp vụ.

64 năm - hành trình trưởng thành từ thực tiễn phong trào

Nhìn lại chặng đường 64 năm, có thể thấy sự trưởng thành của Tạp chí Thanh niên gắn liền với khả năng không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, đồng thời giữ vững tôn chỉ, mục đích và vai trò của một cơ quan lý luận, nghiệp vụ của tổ chức Đoàn.

Từ những trang nội san gắn với "Ba sẵn sàng", Tạp chí đã đi qua các chặng đường của "Ba xung kích làm chủ tập thể", "Thanh niên lập nghiệp", "Tuổi trẻ giữ nước", phong trào thanh niên tình nguyện, "Tuổi trẻ sáng tạo", "Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc" và hôm nay là những vấn đề về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, hội nhập quốc tế và làm chủ tương lai. Mỗi thời kỳ đặt ra những yêu cầu mới đối với tuổi trẻ, đồng thời đặt ra những vấn đề mới cho công tác lý luận về thanh niên.

Trong nhiệm kỳ 2026–2031, một trong những yêu cầu đặt ra là làm thế nào để thế hệ trẻ vừa giữ vững lý tưởng, bản lĩnh và bản sắc Việt Nam, vừa có đủ tri thức, năng lực số, tư duy sáng tạo và khả năng hội nhập để làm chủ tương lai.

Tạp chí Thanh niên không thể trả lời những câu hỏi ấy chỉ bằng một vài bài viết. Câu trả lời cần được tìm kiếm, chắt lọc và đúc kết từ đời sống thanh niên, từ các phong trào, mô hình mới, công trình nghiên cứu, giảng đường, doanh nghiệp, không gian số và những vấn đề người trẻ đang trực tiếp đối mặt.

Đó cũng là con đường để Tạp chí tiếp tục phát huy vai trò cơ quan lý luận, nghiệp vụ của tổ chức Đoàn: bám sát thực tiễn để phát hiện vấn đề; đi sâu nghiên cứu để lý giải vấn đề; đổi mới tuyên truyền để đưa tri thức đến gần hơn với người trẻ; đồng thời tổng kết thực tiễn để góp phần hoàn thiện nhận thức và phương pháp công tác Đoàn.

64 năm là một dấu mốc để nhìn lại, nhưng cũng là điểm tựa để Tạp chí tiếp tục đổi mới. Từ những trang viết đầu tiên được sinh ra trong phong trào thanh niên, Tạp chí đã từng bước mở rộng không gian hoạt động, đưa thực tiễn trở thành nguồn mạch của nghiên cứu, lý luận và tuyên truyền; đồng thời coi tuổi trẻ vừa là đối tượng đồng hành, vừa là chủ thể tạo nên những vấn đề mới của thời đại.

Khen thưởng: Với tinh thần cống hiến cao cả cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên, Tạp chí đã được rất nhiều các cấp, các ngành ghi nhận, động viên và khen thưởng. Tạp chí được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 1982); Huân chương Lao động Hạng Nhất (năm 2002); Bằng khen của Chính phủ cho Tạp chí Người Phụ trách; Bằng khen của Trung ương Hội Nhà Báo Việt Nam (2003); Huân chương Độc lập Hạng Ba (năm 2007), Bằng khen của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vào các năm 2007, 2008, 2009, 2010; Bằng khen của Ban Bí thư Trung ương Đoàn; Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương; Bằng khen của Bộ thông tin và truyền thông vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác lý luận nghiệp vụ của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh năm 2022. Bằng khen có thành tích xuất sắc trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2024. Ngoài ra, nhiều cán bộ, phóng viên của Tạp chí được nhận Kỷ niệm chương của Hội Nhà báo Việt Nam, Kỷ niệm chương của Bộ thông tin truyền thông, Kỷ niệm chương Bộ giáo dục đào tạo có thành tích xuất sắc trong công tác báo chí. Năm 2025 Bằng khen của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong công tác Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Ngày 19/5/2026 Tạp chí Thanh niên được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chọn là 1 trong 4 tập thể có thành tích xuất sắc Học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong chặng đường mới, Tạp chí Thanh niên cần tiếp tục bám sát tôn chỉ, mục đích, phát huy tốt chức năng tuyên truyền những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và tổ chức Đoàn đến thanh, thiếu niên cả nước thông qua các tuyến bài, chuyên mục chủ động hơn trong nhận diện những vấn đề mới, sắc bén hơn trong lý giải những vấn đề thanh niên quan tâm và thuyết phục hơn trong đưa chủ trương, nghị quyết vào cuộc sống. Mỗi nghị quyết khi đến với bạn đọc trẻ cần được chuyển hóa thành những câu chuyện gần gũi, những vấn đề có thể suy ngẫm, những mô hình có thể học tập và những việc làm có thể bắt đầu từ hôm nay. Đó cũng là cách Tạp chí thực hiện tốt hơn vai trò cơ quan lý luận, nghiệp vụ, nghiên cứu khoa học, giữ vững nền tảng, không ngừng đổi mới và đồng hành cùng tuổi trẻ Việt Nam góp phần nâng cao vị thế của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nhà báo Nguyễn Toàn Thắng,

Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Tạp chí Thanh niên