Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực
Sáng 3/10/2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, kết nối trực tuyến với các bộ, ngành và địa phương trên cả nước.
Phiên họp tập trung đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm, đồng thời xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong quý IV – chặng nước rút có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành các mục tiêu phát triển năm 2026.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó dự báo, áp lực đối với mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam ngày càng lớn. Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các cấp, các ngành, địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra; trong đó, hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực được xác định là nhiệm vụ nền tảng.
Chính phủ tiếp tục điều hành chính sách theo hướng thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Các chính sách miễn, giảm thuế, phí, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, được triển khai cùng với các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, điện, xăng dầu.
Cùng với đó, giải ngân vốn đầu tư công, phát triển hạ tầng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy. Các nhiệm vụ về an sinh xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng ổn định cho phát triển.
Đối với ba tháng cuối năm, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đánh giá sát tình hình, xác định rõ dư địa tăng trưởng, những động lực mới và các nút thắt cần tập trung xử lý. Tinh thần được nhấn mạnh là chuyển mạnh từ chỉ đạo sang tổ chức thực hiện, với yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ thời hạn và rõ kết quả đầu ra.
Đây cũng là yêu cầu cấp thiết đối với Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm kinh tế lớn, địa phương giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng chung của cả nước.
Nền tảng tăng trưởng được củng cố
Báo cáo tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho biết Thành phố thống nhất cao với các định hướng, giải pháp của Chính phủ, đồng thời quyết tâm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung.
Một dấu mốc quan trọng được Thành phố nhấn mạnh là việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị ngày 24/8/2026. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực phục vụ phát triển.
Ngay sau khi Luật được ban hành, Thành phố chủ động xây dựng kế hoạch triển khai. HĐND Thành phố đã ban hành 25 nghị quyết cụ thể hóa, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, qua đó tạo thêm hành lang pháp lý để xử lý những vấn đề thực tiễn và tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình phát triển.
Những chuyển động về thể chế đang từng bước được phản ánh qua các chỉ tiêu kinh tế - xã hội.
Trong quý III/2026, GRDP của Thành phố tăng 9,86%; nếu loại trừ dầu khí, mức tăng đạt 10,08%. Tính chung 9 tháng đầu năm, GRDP tăng 9,06%, riêng khu vực không bao gồm dầu khí tăng 9,16%.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 541.600 tỷ đồng, tăng 17,3%. Thu ngân sách nhà nước đạt trên 677.000 tỷ đồng, bằng 84,3% dự toán. Đáng chú ý, Thành phố thu hút hơn 17,8 tỷ USD vốn FDI, tăng gấp 4,2 lần so với cùng kỳ.
Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 75,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Các con số cho thấy hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ và đầu tư tiếp tục phục hồi, trong khi sức hấp dẫn của Thành phố đối với dòng vốn quốc tế được cải thiện rõ nét.
Đặc biệt, mức tăng mạnh của nguồn vốn FDI là tín hiệu tích cực đối với môi trường đầu tư. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút nguồn vốn quốc tế ngày càng gay gắt, việc dòng vốn tiếp tục tìm đến Thành phố cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo, dịch vụ chất lượng cao và các ngành có giá trị gia tăng lớn.
Tăng trưởng gắn với chất lượng sống
Không chỉ tập trung vào các chỉ tiêu kinh tế, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục đặt yêu cầu phát triển gắn với nâng cao chất lượng sống của người dân.
Trong lĩnh vực y tế, Thành phố đã triển khai khám sức khỏe miễn phí cho hơn 5,6 triệu người, tương đương khoảng 44% dân số. Hơn 5 triệu người đã được khởi tạo hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo nền tảng cho việc quản lý sức khỏe người dân trên môi trường số và từng bước chuyển từ điều trị bệnh sang chủ động phòng bệnh.
Trong lĩnh vực giáo dục, 1.027 phòng học mới đã được hoàn thành và đưa vào vận hành. Đây là nỗ lực quan trọng nhằm bổ sung cơ sở vật chất, đáp ứng nhu cầu học tập trong điều kiện dân số đô thị tiếp tục gia tăng.
Thành phố cũng đẩy mạnh các chương trình nhà ở xã hội, chỉnh trang đô thị và giải quyết nhà ở ven kênh rạch. Những nhiệm vụ này không chỉ liên quan đến hạ tầng mà còn trực tiếp tác động đến chất lượng môi trường sống, diện mạo đô thị và khả năng phát triển bao trùm.
Thực tế cho thấy, một đô thị lớn không thể đánh giá mức độ phát triển chỉ bằng tốc độ tăng GRDP hay quy mô ngân sách. Năng lực cung cấp dịch vụ công, chất lượng y tế, giáo dục, nhà ở và môi trường sống ngày càng trở thành những thước đo quan trọng của một đô thị hiện đại.
Quý IV: Chặng nước rút với mục tiêu tăng trưởng trên 10%
Bên cạnh những kết quả tích cực, Thành phố Hồ Chí Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận một số động lực tăng trưởng chưa được khai thác hết tiềm năng. Áp lực giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công và mục tiêu thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026 vẫn là những nhiệm vụ rất lớn.
Vì vậy, Thành phố xác định ba mục tiêu trọng tâm trong quý IV: tăng trưởng kinh tế cả năm trên 10%; thu ngân sách nhà nước đạt 1 triệu tỷ đồng; giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm, GRDP quý IV phải tăng trên 13,23%. Đây là mức tăng cao, đòi hỏi Thành phố phải huy động tổng lực từ các khu vực kinh tế, đồng thời khai thác hiệu quả những dư địa còn lại.
Những tháng cuối năm cũng là thời điểm thuận lợi để kích cầu tiêu dùng, phát triển du lịch, thương mại và dịch vụ. Thành phố sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao sức cạnh tranh.
Trong công tác thu ngân sách, các nhiệm vụ được cụ thể hóa theo từng tháng, tập trung tháo gỡ hồ sơ nghĩa vụ tài chính đất đai, đẩy nhanh đấu giá đất và khai thác hiệu quả các nguồn thu hợp pháp.
Đối với đầu tư công, Thành phố đặt quyết tâm giải ngân toàn bộ kế hoạch, trong đó khoảng 36.000 tỷ đồng còn lại phải được tập trung thực hiện trong thời gian ngắn. Nếu được giải ngân đúng tiến độ, nguồn vốn này không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng trước mắt mà còn tạo thêm năng lực hạ tầng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Mở không gian phát triển bằng hạ tầng lớn
Một trong những hướng đi quan trọng của Thành phố Hồ Chí Minh là huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội thông qua phương thức đối tác công tư (PPP), đồng thời triển khai các dự án hạ tầng có tính liên kết vùng và tạo sức lan tỏa lớn.
Trong danh mục định hướng, nhiều dự án quy mô lớn được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển của Thành phố như Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ, tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, tuyến Bến Thành - Cần Giờ và các tuyến metro liên vùng.
Nếu được triển khai đồng bộ, hệ thống này sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối của Thành phố với vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và các trung tâm kinh tế trong khu vực; đồng thời tạo điều kiện phát triển logistics, thương mại, du lịch và các chuỗi cung ứng mới.
Không gian phát triển cũng được mở rộng ở các lĩnh vực đô thị, công nghệ và năng lượng với những dự án như Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ, Khu đô thị Đại học Quốc tế, Trung tâm hành chính mới và Công viên cảnh quan Thủ Thiêm, Trung tâm Dữ liệu AI, Nhà máy Nhiệt điện LNG Long Sơn.
Trong lĩnh vực môi trường, Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 1 dự kiến được đưa vào vận hành trong tháng 11/2026. Công trình được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng chống ngập, cải thiện môi trường sống và tăng năng lực thích ứng của đô thị trước tác động của biến đổi khí hậu.
Từ dư địa hiện hữu đến động lực phát triển mới
Cùng với phát triển hạ tầng, Thành phố tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách để biến các chủ trương thành động lực phát triển cụ thể. Trong tháng 10, dự kiến có thêm 36 nghị quyết được thông qua nhằm tiếp tục cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị; 40 nghị quyết còn lại sẽ được hoàn tất tại kỳ họp cuối năm.
Một nhiệm vụ lớn khác là triển khai mục tiêu 181.257 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết 303/NQ-CP của Chính phủ. Đây là nhiệm vụ vừa mang tính kinh tế, vừa có ý nghĩa an sinh, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân, người lao động và tạo nền tảng cho quá trình phát triển đô thị bền vững.
Theo kế hoạch, Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm dự kiến được phê duyệt trong tháng 10/2026. Quy hoạch này được kỳ vọng tạo nền tảng cho việc tổ chức lại không gian phát triển, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, hạ tầng và lợi thế liên kết vùng, hướng tới xây dựng Thành phố trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại và bền vững.
Nhìn từ kết quả 9 tháng đầu năm, Thành phố Hồ Chí Minh đang có những nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn tăng tốc. Tuy nhiên, khoảng cách từ kết quả hiện tại đến các mục tiêu cuối năm vẫn còn không nhỏ.
Thách thức lớn nhất trong quý IV không chỉ nằm ở việc hoàn thành những con số về tăng trưởng, ngân sách hay đầu tư công, mà còn ở khả năng chuyển hóa cơ chế, chính sách thành kết quả thực tế; biến nguồn lực thành dự án; biến dự án thành năng lực sản xuất và cuối cùng chuyển thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Trong bối cảnh đó, phát huy tiềm năng, lợi thế không đơn thuần là dựa vào quy mô kinh tế, vị trí địa lý hay nguồn nhân lực, mà phải tạo ra năng lực cạnh tranh mới thông qua thể chế thông thoáng, hạ tầng đồng bộ, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị đô thị hiện đại.
Nếu tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh đầu tư công, huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân và phát huy sức mạnh của cộng đồng doanh nghiệp, Thành phố Hồ Chí Minh có thêm cơ sở để duy trì vai trò đầu tàu tăng trưởng, đóng góp ngày càng lớn vào nền kinh tế quốc gia.
Ba tháng cuối năm 2026 vì thế không chỉ là chặng nước rút để hoàn thành các chỉ tiêu đã đề ra, mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành, tổ chức thực thi và quyết tâm mở ra không gian phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh.
Tấn Tài