Nỗ lực tăng nguồn cung nhà ở xã hội
Sáng 29/10, Đoàn công tác của Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND Thành phố Hồ Chí Minh về tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê năm 2026 và những năm tiếp theo. Buổi làm việc đồng thời tập trung quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ về các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội.
Tại buổi làm việc, UBND Thành phố báo cáo kết quả thực hiện các chỉ tiêu được giao, tình hình triển khai các dự án, kế hoạch tạo lập quỹ nhà ở cho thuê và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Trên cơ sở đó, Đoàn công tác Bộ Xây dựng trao đổi, hướng dẫn các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu phát triển nhà ở xã hội theo kế hoạch.
Theo báo cáo của đại diện Sở Xây dựng, trong giai đoạn 2021–2025, Thành phố đã hoàn thành 17.902/18.143 căn nhà ở xã hội, đạt 98,7% kế hoạch 5 năm. Đặc biệt, riêng năm 2025, Thành phố hoàn thành 12.799 căn, qua đó hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội do Thủ tướng Chính phủ giao cho giai đoạn này.
Kết quả trên cho thấy những nỗ lực của Thành phố trong việc huy động nguồn lực, thúc đẩy các dự án và từng bước mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân. Tuy nhiên, trước nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của lực lượng lao động, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu về số lượng mà còn phải đa dạng hóa loại hình nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp.
Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giao Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030 là 199.400 căn. Trong đó, khu vực Thành phố Hồ Chí Minh trước sắp xếp được giao 100.000 căn, khu vực Bình Dương trước sắp xếp 86.900 căn và khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước sắp xếp 12.500 căn.
Riêng năm 2026, Thành phố được giao hoàn thành 9.000 căn, trong đó có 2.000 căn nhà ở cho thuê. Đây là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư, nhất là trong bối cảnh nhiều dự án vẫn đang trong quá trình triển khai, hoàn thiện thủ tục hoặc tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến đất đai, quy hoạch và đầu tư xây dựng.
Tính đến hết tháng 10/2026, Thành phố đã hoàn thành, đưa vào sử dụng 3 dự án với quy mô 2.283 căn; đồng thời đang triển khai thi công 26 dự án với khoảng 23.500 căn.
Trên cơ sở tiến độ thực tế, Thành phố phối hợp với Bộ Xây dựng phấn đấu hoàn thành cất nóc và đưa vào sử dụng thêm 13 dự án, với khoảng 9.400 căn, vào cuối năm 2026. Việc tập trung nguồn lực cho các dự án đang thi công được xác định là giải pháp cấp thiết nhằm gia tăng nguồn cung, hạn chế tình trạng chậm tiến độ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư.
Khai thác quỹ đất công, mở rộng không gian phát triển
Bên cạnh việc đôn đốc các dự án đang triển khai, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển nhà ở xã hội với quy mô lớn hơn trong những năm tới. Theo kế hoạch được báo cáo tại buổi làm việc, Thành phố định hướng triển khai khoảng 180 dự án, hoàn thành và đưa vào sử dụng 265.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố tập trung rà soát quỹ đất, khai thác hiệu quả tài sản công, phát triển nhà ở cho thuê và chuyển đổi những dự án tái định cư không còn nhu cầu sử dụng sang nhà ở xã hội cho thuê khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đáng chú ý, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND Thành phố đã thống nhất chủ trương sử dụng 31 khu đất có nguồn gốc do cơ quan nhà nước quản lý, với quy mô dự kiến khoảng 40.000 căn, để phát triển nhà ở xã hội. Thành phố đang tập trung hoàn tất các thủ tục cần thiết nhằm sớm khởi công những dự án này.
Việc khai thác quỹ đất công được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển nhà ở xã hội trong bối cảnh quỹ đất phù hợp tại các khu vực đô thị ngày càng chịu nhiều áp lực. Nếu được tổ chức thực hiện hiệu quả, các khu đất có thể trở thành nguồn lực quan trọng để hình thành những dự án nhà ở có quy mô phù hợp, góp phần giảm áp lực về chỗ ở cho người lao động và các nhóm đối tượng chính sách.
Định hướng phát triển nhà ở xã hội của Thành phố cũng gắn với yêu cầu chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng sống và thực hiện các chương trình an sinh xã hội. Trong đó, việc bố trí nhà ở phù hợp cho người dân thuộc diện di dời nhà ở trên và ven kênh rạch là một trong những nhiệm vụ cần được tính toán đồng bộ với kế hoạch phát triển các dự án.
Phát triển nhà ở xã hội vì vậy không chỉ là bài toán về số lượng căn hộ mà còn liên quan đến quy hoạch không gian đô thị, hạ tầng giao thông, trường học, cơ sở y tế và các thiết chế phục vụ đời sống. Những dự án được triển khai cần bảo đảm khả năng kết nối với nơi làm việc, hệ thống giao thông công cộng và các dịch vụ thiết yếu, qua đó giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.
Tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm tiến độ thực chất
Tại buổi làm việc, UBND Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Xây dựng và Thủ tướng Chính phủ xem xét, hướng dẫn tháo gỡ một số khó khăn trong quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội.
Các nội dung được Thành phố đề cập tập trung vào việc xác định thời điểm áp dụng suất vốn đầu tư hạ tầng kỹ thuật và phương pháp tính chi phí đối với các hạng mục như công viên, vườn hoa, mặt nước, san nền, hạ tầng kỹ thuật ngoài ranh giới dự án. Đây là những vấn đề có thể ảnh hưởng đến việc xác định tổng mức đầu tư, phương án tài chính và tiến độ hoàn thiện thủ tục của các dự án.
Thành phố cũng đề xuất sớm đưa các cơ chế đặc thù vào Luật Phát triển đô thị năm 2026, trong đó có cơ chế lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở và chính sách ưu đãi đầu tư.
Việc tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách được xem là điều kiện quan trọng để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo sự chủ động cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Đồng thời, các quy định cần được hướng dẫn thống nhất, bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện, tránh phát sinh thủ tục kéo dài hoặc cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan.
Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao sự chủ động của Thành phố Hồ Chí Minh trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo chỉnh trang đô thị và phát triển nhà ở xã hội.
Thứ trưởng nhấn mạnh, khi đã xác định và giao chỉ tiêu thì phải quyết tâm hoàn thành. Thành phố cần rà soát toàn bộ danh mục dự án, đặc biệt là những dự án đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026, để tập trung đôn đốc tiến độ, nhận diện khó khăn và có giải pháp tháo gỡ kịp thời.
Theo Thứ trưởng, công tác quản lý tiến độ cần được thực hiện sát với tình hình thực tế của từng dự án. Ngay từ khâu phê duyệt chủ trương đầu tư, các cơ quan liên quan phải tính toán cụ thể thời gian thực hiện, bảo đảm tính khả thi của kế hoạch, hạn chế tình trạng đặt mục tiêu vượt quá năng lực triển khai hoặc không phù hợp với điều kiện thực tế.
Thứ trưởng cũng đề nghị Thành phố tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, thủ tục pháp lý và cấp phép xây dựng. Đối với kế hoạch năm 2027 và những năm tiếp theo, Thành phố cần xác định rõ danh mục dự án dự kiến hoàn thành theo từng năm; khẩn trương rà soát quỹ đất, giao chủ đầu tư và thúc đẩy khởi công để duy trì nguồn cung ổn định.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh yêu cầu các chủ đầu tư nâng cao trách nhiệm, thực hiện nghiêm cam kết về tiến độ và chất lượng công trình, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật. Doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, kịp thời phản ánh những khó khăn phát sinh để cùng tìm giải pháp, bảo đảm dự án được triển khai đúng kế hoạch.
Quyết tâm vượt chỉ tiêu, hướng đến an sinh bền vững
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Đoàn công tác Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh cho biết Thành phố sẽ tiếp tục giữ vững mục tiêu phát triển khoảng 180.000 căn nhà ở xã hội theo kế hoạch triển khai, đồng thời phấn đấu nâng quy mô thực hiện khi có đủ điều kiện.
Theo ông Hoàng Nguyên Dinh, Thành phố đã hoàn tất thủ tục cho khoảng 99.000 căn và đang thúc đẩy phương án phát triển 31 dự án trên quỹ đất công, với quy mô khoảng 40.000 căn. Đây là những nguồn lực quan trọng để bổ sung quỹ nhà ở xã hội, tạo nền tảng cho việc mở rộng quy mô triển khai trong giai đoạn tới.
Lãnh đạo UBND Thành phố cho biết việc phát triển các dự án trên quỹ đất công không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở xã hội mà còn phục vụ chương trình di dời nhà ở trên và ven kênh rạch. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, điều hòa kế hoạch thực hiện giữa các năm trên cơ sở tiến độ thi công thực tế, đồng thời lựa chọn phương thức triển khai phù hợp với từng dự án.
Cùng với đó, Thành phố tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, hỗ trợ nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn và hoàn thiện kế hoạch phát triển nhà ở xã hội theo hướng đồng bộ, khả thi. Việc phân công trách nhiệm cụ thể, xác định rõ tiến độ từng dự án và thường xuyên kiểm tra kết quả thực hiện sẽ là những yếu tố quan trọng để bảo đảm các mục tiêu không chỉ dừng lại trên kế hoạch.
Lãnh đạo UBND Thành phố khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Bộ Xây dựng, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được giao.
Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục mở rộng không gian phát triển và cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, việc bảo đảm chỗ ở ổn định cho người lao động có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Một nguồn cung nhà ở xã hội được cải thiện sẽ góp phần giảm áp lực chi phí sinh hoạt, giúp người dân an tâm làm việc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giữ chân lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Với sự đồng hành của Bộ Xây dựng, quyết tâm của chính quyền Thành phố và trách nhiệm của các chủ đầu tư, việc tháo gỡ những điểm nghẽn về quỹ đất, thủ tục và cơ chế đầu tư được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong thời gian tới. Đẩy nhanh tiến độ các dự án, nâng cao chất lượng công trình và phát triển đa dạng loại hình nhà ở sẽ là những nhiệm vụ trọng tâm để Thành phố Hồ Chí Minh tiến gần hơn đến mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững, tạo điều kiện để ngày càng nhiều người dân có cơ hội an cư, ổn định cuộc sống và đóng góp cho sự phát triển của đô thị.
Tấn Tài