Theo thông báo, cuộc thanh tra được thực hiện theo Quyết định số 959/QĐ-TTCP ngày 25/9/2025 nhằm kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật của tổ chức tín dụng trong các hoạt động ngân hàng, bao gồm cấp tín dụng và huy động vốn.
Trong phần đánh giá tổng thể, Thanh tra Chính phủ nêu rõ: “Trong giai đoạn 2020 - 2025, tổng tài sản, tốc độ tăng trưởng tín dụng, các hoạt động dịch vụ... của SHB đều có sự tăng trưởng; SHB đã chủ động điều hành, rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các quy trình nội bộ… Tuy nhiên, trong hoạt động tín dụng của SHB còn có tồn tại, hạn chế, vi phạm, tiềm ẩn rủi ro trong hoạt động”.
Tính đến ngày 31/8/2025, tổng tài sản của SHB đạt hơn 826,8 nghìn tỷ đồng, tăng 11,6% so với năm 2024 và tăng 102,9% so với năm 2020.
Hạn chế trong thẩm định tín dụng, đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản
Theo kết luận thanh tra, trong quá trình thẩm định và phê duyệt cấp tín dụng, một số hồ sơ khách hàng vẫn tồn tại thiếu sót trong việc thu thập và kiểm tra hồ sơ pháp lý, đánh giá năng lực tài chính, phương án vay vốn và xác định giá trị khoản vay.
Thông báo nêu rõ: “Thẩm định, phê duyệt cấp tín dụng đối với một số khách hàng, vẫn còn tồn tại, thiếu sót, vi phạm trong việc thu thập, kiểm tra hồ sơ pháp lý, đánh giá năng lực tài chính của khách hàng… đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, cấp tín dụng vượt tổng vốn đầu tư của dự án, cấp tín dụng cho nhóm khách hàng góp vốn, thực hiện chung dự án bất động sản (có mối liên hệ gián tiếp) nhưng chưa đảm bảo quyền của ngân hàng trong việc kiểm tra, kiểm soát, giám sát toàn diện việc sử dụng vốn vay của bên trực tiếp sử dụng vốn”.
Đối với tài sản bảo đảm, kết luận thanh tra chỉ ra việc định giá và quản lý tài sản bảo đảm tại một số khoản vay còn thiếu sót. “Trong việc đánh giá, nhận, theo dõi, quản lý tài sản đảm bảo còn tồn tại, thiếu sót, vi phạm như: định giá chưa phù hợp; việc kiểm tra định kỳ tài sản không đầy đủ, thường xuyên…”, thông báo nêu.
Giải ngân và giám sát vốn vay chưa chặt chẽ
Thanh tra Chính phủ cũng cho biết trong một số trường hợp, việc giải ngân chưa đáp ứng đầy đủ hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng vốn vay.
Cụ thể: “Giải ngân cho một số khách hàng còn tồn tại, thiếu sót, vi phạm trong cung cấp thông tin theo quy định như: giải ngân khi chưa đảm bảo hồ sơ, chứng từ, tài liệu chứng minh vốn vay được sử dụng đúng mục đích”.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra và giám sát việc sử dụng vốn vay tại một số khoản tín dụng chưa tuân thủ đúng quy định về thời gian và tần suất kiểm tra. Một số trường hợp chưa kiểm soát được dòng tiền sau giải ngân của bên thứ ba để chứng minh việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, đặc biệt trong trường hợp cho vay góp vốn để đầu tư dự án bất động sản và cấp tín dụng khi đã hoàn thành việc mua bán 3 bên.
Nợ xấu dưới 3% nhưng phân loại nợ còn sai sót
Theo kết luận thanh tra, tỷ lệ nợ xấu của SHB vẫn được duy trì dưới 3%. Tuy nhiên, nợ xấu tập trung chủ yếu ở các khoản cho vay mua nhà để ở và lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Thanh tra Chính phủ cũng lưu ý việc phân loại nợ tại một số khoản vay chưa đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước, ảnh hưởng đến việc phản ánh chính xác chất lượng tín dụng.
Vấn đề sở hữu cổ phần và kiểm soát tín dụng
Kết luận thanh tra cũng đề cập đến việc tỷ lệ sở hữu cổ phần của Công ty Cổ phần Tập đoàn T&T và người có liên quan tại SHB vượt giới hạn theo quy định.
Thông báo nêu rõ: “Tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông (Công ty Cổ phần Tập đoàn T&T) và người có liên quan đang vượt 5,086% tỷ lệ tối đa theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 nhưng chưa có giải pháp tổng thể để đảm bảo giới hạn tỷ lệ vốn góp”.
Kiến nghị tăng cường giám sát và khắc phục tồn tại
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động cấp tín dụng của các tổ chức tín dụng, đặc biệt trong các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản và chứng khoán.
Đối với SHB, cơ quan thanh tra yêu cầu ngân hàng khắc phục các tồn tại trong hoạt động tín dụng, hoàn thiện quy trình nội bộ, đồng thời rà soát lại việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.
Trường Anh