Bộ Lao động Mỹ vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2022. Theo đó, CPI lõi (không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng) đã tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 6,6 so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, CPI cơ bản tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 8,2% so với cùng kỳ năm 2021.
Ảnh minh hoạ.
Các nhà đầu tư lo ngại rằng, việc lạm phát vẫn ở mức cao nhất trong vòng 40 năm sẽ khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng mạnh lãi suất trong kỳ họp sắp tới, làm tăng triển vọng về một cuộc suy thoái kinh tế ở Mỹ.
Greg Mankiew, một nhà kinh tế học của Đại học Harvard và là cựu chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế trong chính quyền George W. Bush, cho rằng Fed đang hãm nền kinh tế quá mạnh. "Họ đã thắt chặt quá nhiều", ông nói, đồng thời cho rằng Fed chưa bao giờ gặp phải tình huống như vậy.
Giá thực phẩm ở Mỹ đã giảm xuống dưới mức đỉnh vào mùa xuân và giá bán buôn ô tô đã qua sử dụng cũng giảm. Giá dầu thô, bất chấp việc cắt giảm sản lượng của OPEC + vào tuần trước, vẫn ở dưới mức cao nhất trong mùa hè.
Jan Hetzius, nhà kinh tế trưởng tại Goldman Sachs, cho biết đó là do giá nhà tạm trú tăng hơn 40%. Ông viết, giá thuê nhà và giá nhà đang có dấu hiệu giảm xuống, nhưng sẽ mất một năm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế một lần nữa hạ cấp dự báo về nền kinh tế toàn cầu với lời cảnh báo gay gắt: “Điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến và đối với nhiều người, năm 2023 sẽ giống như một cuộc suy thoái”.
Theo báo cáo của IMF, triển vọng của nền kinh tế toàn cầu đang ở mức yếu thứ ba kể từ năm 2001, chỉ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và giai đoạn tồi tệ nhất của đại dịch Covid-19.
“Hơn một phần ba nền kinh tế toàn cầu sẽ giảm trong năm nay hoặc năm sau, trong khi ba nền kinh tế lớn nhất - Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Trung Quốc - sẽ tiếp tục đình trệ”, nhà kinh tế trưởng Pierre-Olivier Gouriffs của IMF cho biết.
IMF tin rằng lạm phát toàn cầu sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay, nhưng sẽ "ở lại lâu hơn dự kiến trước đây", ngay cả khi các ngân hàng trung ương đang làm việc tích cực để kiểm soát lạm phát.
Các ngân hàng trung ương lớn đặt mục tiêu lạm phát gần 2%, và đang tăng lãi suất để hạn chế tăng giá, nhưng các chiến dịch này cũng đang gia tăng rủi ro cho nền kinh tế.
Nếu các ngân hàng trung ương cố gắng quá mức, có thể làm trầm trọng thêm suy thoái toàn cầu, điều mà IMF gọi là "mối đe dọa tức thời nhất đối với sự thịnh vượng hiện tại và tương lai".
Gourinchus viết: “Các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới hiện đang tập trung vào việc khôi phục sự ổn định giá cả và tốc độ thắt chặt đã tăng nhanh. Có những rủi ro của cả việc thắt chặt dưới và thắt chặt quá mức”.
Anh Mai