Ngày 5/6, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra chương trình trao đổi, thảo luận giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng với đại biểu Đại hội về chủ đề: “Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”.
4-5 người vẫn phải ở trong nhà trọ chỉ 10-15m2
Nêu kiến nghị tại cuộc đối thoại, trao đổi của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam ngày 5/6, bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình (Hà Nội), cho biết qua nhiều năm hoạt động công đoàn, nhận thấy một vấn đề người lao động quan tâm chính là vấn đề nhà ở.
Tại Hà Nội và nhiều địa phương, phần lớn công nhân lao động là người ngoại tỉnh và phải thuê trọ những căn nhà rất chật chội và ẩm thấp. Nhiều gia đình 4-5 người vẫn phải ở trong nhà trọ chỉ khoảng 10-15m2. Và tiền thuê nhà trọ, tiền điện, tiền nước và các chi phí sinh hoạt càng ngày cao.
Tại các thành phố lớn, phần lớn công nhân lao động là người ngoại tỉnh và phải thuê trọ.
Từ thực tế khảo sát, đại diện công đoàn phường cho biết người lao động có nhu cầu rất đa dạng, từ thuê nhà dài hạn, thuê mua đến mua nhà ở xã hội.
Vì vậy, bà đề nghị 4 vấn đề:
Thứ nhất, phát triển đa dạng các loại hình và diện tích nhà cho thuê, thuê mua. Một bộ phận bán phải phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người lao động. Phần lớn diện tích nên để là từ 50 – 75m2.
Thứ hai, ưu tiên quy hoạch nhà ở gần các khu công nghiệp, khu chế xuất và đồng thời đảm bảo đồng bộ hạ tầng như trường học, nhà trẻ, các thiết chế về văn hóa xã hội, các cơ sở y tế, chợ dân sinh, siêu thị, kết nối giao thông công cộng để thuận tiện và đảm bảo an toàn cho công nhân khi đi làm.
Thứ ba, Nhà nước tiếp tục có các chính sách thu hút doanh nghiệp làm nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân thuê và tăng cường đầu tư của Nhà nước vào lĩnh vực này.
Cuối cùng cần có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động có cơ hội tiếp cận thuê, mua hoặc là mua nhà ở xã hội với giá hợp lý.
Chuyển tư duy từ “sở hữu nhà” sang “quyền có nhà để ở”
Trả lời kiến nghị của người lao động, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định, nhà ở đang là một trong những vấn đề cấp bách nhất hiện nay.
Nhiều công nhân vẫn phải sống trong những khu nhà trọ chật hẹp, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn trong khi giá thuê ngày càng cao. Bên cạnh đó, các dịch vụ thiết yếu như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế còn thiếu hoặc ở xa nơi làm việc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý và năng suất lao động.
Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Chương trình trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: VGP
Về vấn đề này, Chính phủ đã triển khai rất quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể về phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp, đông công nhân.
Điểm quan trọng nhất là chuyển đổi tư duy từ chỗ chỉ lo “sở hữu nhà” sang bảo đảm “quyền có nhà để ở”. Với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê nhà dài hạn, ổn định, giá cả hợp lý. Với người lao động thu nhập trung bình và thấp, ưu tiên là có chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả, chứ không phải cố gắng mua bằng được nhà.
Nhà ở cho công nhân phải có giá cả hợp lý, được quy hoạch xây dựng đồng bộ với các thiết chế văn hóa - xã hội phục vụ chính người lao động (trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa...).
Thủ tướng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương khẩn trương nghiên cứu, xây dựng chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê. Các địa phương được yêu cầu tổng rà soát quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch khu công nghiệp, đồng thời bố trí nguồn lực để sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê ngay từ tháng 6.
Trước mắt, các dự án sẽ sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, được đầu tư đồng bộ cùng các thiết chế và hạ tầng thiết yếu. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng tập trung phát triển nhà ở thương mại với nhiều phân khúc, đáp ứng đa dạng nhu cầu mua, thuê và thuê mua của người dân.
Thủ tướng nêu rõ, không chỉ nhà nước bỏ tiền ra xây, vận hành, quản lý nhà ở cho thuê mà có thể thuê doanh nghiệp vận hành, quản lý và có thể mua lại các khu nhà ở xã hội để cho thuê ngay lập tức, đáp ứng nhu cầu cấp bách.
Bên cạnh nguồn lực Nhà nước là vốn mồi, vốn ban đầu thì Nhà nước phải có chính sách hỗ trợ về thuế, vốn, lãi suất… để thu hút nguồn lực doanh nghiệp, nguồn lực xã hội, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, người lao động.
Phương Vy