Bộ Xây dựng vừa có văn bản phản hồi doanh nghiệp liên quan đến đề xuất đầu tư dự án đường sắt nối TP.HCM với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Đây được xem là bước đi đáng chú ý trong lộ trình hiện thực hóa Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, hướng tới rút ngắn thời gian di chuyển và gia tăng liên kết kinh tế vùng.
Tuyến đường sắt đi qua 6 địa phương
Theo đề xuất của nhà đầu tư, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau có điểm đầu tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), kết nối trực tiếp với trục đường sắt Bắc - Nam, điểm cuối tại ga Đất Mũi (Cà Mau).
Tuyến dự kiến đi qua 6 địa phương gồm TP.HCM, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau.
Đề xuất xây đường sắt TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau
Về thông số kỹ thuật, doanh nghiệp đề xuất xây dựng đường đôi, điện khí hóa, khổ đường 1.435mm, khai thác hỗn hợp tàu khách và tàu hàng. Vận tốc thiết kế phổ biến ở mức 200-250km/h, đồng thời kiến nghị nghiên cứu thêm phương án tốc độ từ 300-350km/h nhằm tối ưu hiệu quả khai thác trong tương lai.
Chia làm 2 đoạn, đầu tư theo lộ trình
Dự án được chia thành 2 đoạn chính với các giai đoạn triển khai cụ thể. Trong đó, đoạn TP.HCM - Cần Thơ đã được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kết quả bước đầu cho thấy tổng mức đầu tư toàn tuyến rất lớn, đòi hỏi huy động đa dạng nguồn lực.
Riêng chi phí giải phóng mặt bằng, dự kiến cần khoảng 45.675 tỷ đồng cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đoạn TP.HCM - Cần Thơ có chiều dài hơn 175km, dự kiến xuất phát từ ga An Bình (TP.Dĩ An, tỉnh Bình Dương cũ - nay thuộc TP.HCM) và kết thúc tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ).
Đối với đoạn Cần Thơ - Cà Mau, theo Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt bổ sung tuyến này vào điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tuyến đường sắt được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Về quy mô đầu tư, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất đầu tư mới tuyến đường sắt hỗn hợp hành khách - hàng hóa, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ khoảng 160 km/h.
Giai đoạn 1 (trước năm 2030) sẽ xây dựng đường sắt khổ đơn dài 175km, tổng đầu tư sơ bộ 173.640 tỷ đồng (tương đương 7,16 tỷ USD). Giai đoạn 2 sẽ nâng cấp toàn tuyến lên đường đôi với tổng mức đầu tư khoảng 64.970 tỷ đồng (tương đương 2,7 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí tài chính).
Bộ Xây dựng cho biết cơ quan này sẵn sàng phối hợp với các nhà đầu tư để làm rõ thông tin chi tiết về các đề xuất kỹ thuật và phương án tài chính của dự án.
Bức tranh tổng thể mạng lưới đường sắt đến năm 2030
Theo định hướng phát triển đến năm 2030, Việt Nam dự kiến đầu tư 11 tuyến đường sắt mới, nâng tổng chiều dài mạng lưới lên khoảng 3.207km. Tổng nhu cầu vốn cho hạ tầng đường sắt ước tính 1,54 triệu tỷ đồng, sử dụng quỹ đất gần 21.887ha.
Bên cạnh tuyến TP.HCM - Cà Mau, Chính phủ sẽ ưu tiên các trục chiến lược như dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Biên Hòa - Vũng Tàu.
Thúy Hà