Theo Báo cáo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh được định hướng đầu tư mạnh mẽ vào cao tốc, cảng biển nước sâu, hàng không, đường sắt và logistics, từng bước hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, liên hoàn, kết nối trực tiếp với vùng và quốc gia.
Bản đồ quy hoạch hạ tầng giao thông Cà Mau
Theo quy hoạch, đến năm 2030, Cà Mau đặt mục tiêu xây dựng hoàn chỉnh các trục giao thông đối ngoại, đảm bảo kết nối thông suốt với vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Các tuyến đường tỉnh sẽ đạt tối thiểu cấp V đồng bằng, từng bước hình thành đường vành đai, đường tránh đô thị, với quỹ đất dành cho giao thông đô thị đạt tối thiểu 16%.
Đáng chú ý, tỉnh định hướng phát triển hệ thống cảng biển đồng bộ, toàn diện, hiện đại, ngang tầm với các cảng lớn trong khu vực, gắn với nâng cấp sân bay, hoàn thiện đường thủy nội địa và nâng cao tỷ trọng vận tải hàng hóa trên các hành lang vận tải chính.
Đường bộ: Cao tốc đóng vai trò “xương sống”
Trong bức tranh hạ tầng giao thông Cà Mau đến năm 2030, đường bộ - đặc biệt là cao tốc giữ vai trò trục xương sống.
Cà Mau đặt mục tiêu xây dựng hoàn chỉnh các trục giao thông đối ngoại, đảm bảo kết nối thông suốt với vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau: Tiếp tục hoàn thành Đoạn Cần Thơ - Cà Mau, dài 124km, quy mô 4 làn xe (gồm đoạn Cầu Cần Thơ 2 và đường dẫn 2 đầu cầu dài 15km và đoạn Cần Thơ - Cà Mau, dài 109km). Khi hoàn thành, tuyến này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ trung tâm vùng đến Cà Mau, giảm tải cho Quốc lộ 1.
Đáng chú ý, quy hoạch bổ sung tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi dài khoảng 90km, nối từ xã Hồ Thị Kỷ đến xã Phan Ngọc Hiển. Tuyến cao tốc này được định hướng gắn với cầu vượt biển từ Đất Mũi ra cảng Hòn Khoai, triển khai trong giai đoạn 2026-2030.
Bên cạnh đó, cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu cũng được quy hoạch đầu tư trước năm 2030. Đoạn tuyến từ nút giao với cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đến Quốc lộ 1 dài khoảng 68,7km, trong đó qua Cà Mau dài 46,7km, quy mô 4 làn xe.
Song song với cao tốc, hệ thống quốc lộ và trục liên vùng được nâng cấp đồng bộ:
- Quốc lộ 1 qua Cà Mau dài 131,7km, quy hoạch đạt cấp III đồng bằng, 4 làn xe.
- Đường Hồ Chí Minh kéo dài đến Đất Mũi, quy mô 2-4 làn xe, đầu tư trước năm 2030.
- Hành lang ven biển phía Nam dài 52,4km, vừa là trục giao thông chiến lược, vừa đóng vai trò phòng chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu.
- Các tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp, Quốc lộ 91B, 63B, 61B được quy hoạch nâng cấp, tạo mạng lưới phân tải hợp lý cho toàn tỉnh.
Cảng biển: Hòn Khoai - trụ cột logistics chiến lược
Quy hoạch cảng biển là một trong những điểm nhấn lớn nhất của Cà Mau giai đoạn đến 2030. Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cà Mau thuộc nhóm cảng biển Đồng bằng sông Cửu Long (nhóm 5), với nhiều khu bến được phân vai rõ ràng.
Phối cảnh cầu vượt biển từ Đất Mũi ra cảng Hòn Khoai
Trong đó, cảng Hòn Khoai (xã Đất Mũi) được xác định là dự án mang tầm chiến lược. Đây là cảng tổng hợp lưỡng dụng, có khả năng đón tàu đến 250.000DWT, công suất thiết kế 20 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Cảng không chỉ phục vụ phát triển kinh tế mà còn gắn chặt với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh.
Bên cạnh Hòn Khoai, hệ thống cảng vệ tinh được quy hoạch gồm:
- Khu bến Năm Căn, phục vụ hàng tổng hợp, hàng rời, hàng lỏng/khí, tàu đến 5.000 tấn.
- Khu bến Ông Đốc, phục vụ khu công nghiệp Ông Đốc, tàu đến 3.000 tấn.
- Bến cảng ngoài khơi sông Đốc, cảng LNG biển Tây, bến Gành Hào, Vĩnh Hậu A, cùng các bến phao, khu neo đậu tránh trú bão phân bố dọc ven biển.
Cấu trúc này cho thấy Cà Mau đang từng bước xây dựng hệ sinh thái cảng biển - năng lượng - logistics hoàn chỉnh.
Hàng không: Sân bay Cà Mau được nâng cấp toàn diện
Cảng hàng không Cà Mau được quy hoạch đạt cấp 4C theo tiêu chuẩn ICAO, kết hợp sân bay quân sự cấp II.
Đến năm 2030, sân bay có công suất 1 triệu hành khách/năm, đến năm 2050 nâng lên 3 triệu hành khách/năm, với quỹ đất sử dụng ổn định khoảng 244,43ha.
Đường sắt: Đặt nền móng cho tương lai
Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia điều chỉnh, trên địa bàn Cà Mau có tuyến TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau.
Cụ thể, từ ga An Bình đến ga Cần Thơ; định hướng kéo dài đến Cà Mau khi có nhu cầu vận tải đủ lớn. Trong đó, đoạn An Bình - Cần Thơ là đường đôi, khổ 1.435mm, dài khoảng 175km; đoạn Cần Thơ - Cà Mau là đường đơn, dài khoảng 145km.
Đáng chú ý, quy hoạch nghiên cứu kéo dài tuyến đến xã Phan Ngọc Hiển, kết nối trực tiếp với cảng biển Hòn Khoai, hình thành mắt xích vận tải đa phương thức hiếm hoi tại khu vực cực Nam.
Logistics và cảng cạn: Mảnh ghép quyết định hiệu quả đầu tư
Nhằm giảm chi phí vận tải và nâng cao năng lực cạnh tranh, quy hoạch đề xuất:
- Xây dựng 1 trung tâm logistics cấp II tại Khu kinh tế Năm Căn (30ha) và 1 trung tâm logistics tại Giá Rai trước năm 2030.
- Nghiên cứu trung tâm logistics cấp I trên đảo Hòn Khoai.
- Đề xuất 1 cảng cạn (ICD) quy mô khoảng 50ha, kết nối cao tốc, cảng biển và đường thủy nội địa.
Tổng thể quy hoạch hạ tầng giao thông đến năm 2030 cho thấy Cà Mau đang từng bước hình thành khung kết nối hiện đại, đồng bộ và đa phương thức, từ đường bộ, hàng không, đường thủy đến cảng biển và logistics.
Khi các trục cao tốc, cảng biển, sân bay và trung tâm logistics được triển khai đồng bộ, không gian phát triển của tỉnh sẽ được mở rộng rõ rệt, tạo điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Quy hoạch lần này không chỉ mở đường, mà còn đặt nền móng cho vai trò mới của Cà Mau trong mạng lưới giao thông và kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Thiên An