Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ, TP.HCM đã đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu hoàn thành nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong giai đoạn 2026-2030.
Thành phố đề xuất giảm chỉ tiêu trong hai năm 2026 và 2027, đồng thời tăng tương ứng trong ba năm tiếp theo. Tổng chỉ tiêu của cả giai đoạn không thay đổi.
Đề xuất chuyển hơn 50.000 căn sang giai đoạn 2028-2030
Theo đó, TP.HCM được giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn năm nay là 9.000 căn (7.000 căn nhà ở xã hội, 2.000 căn nhà ở cho thuê). Hiện nay, trên địa bàn thành phố đã khởi công xây dựng 26 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 23.512 căn. Dự kiến đến cuối năm 2026 hoàn thành 4.562 căn nhà ở xã hội, đạt 51% so với chỉ tiêu được giao.
Một dự án nhà ở xã hội tại nội thành TP.HCM. Ảnh Duy Khánh
TP.HCM đề nghị điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo hướng điều chỉnh chỉ tiêu từng năm gồm: năm 2026 chỉ tiêu được giao là 9.000 căn (7.000 căn nhà ở xã hội, 2.000 nhà ở cho thuê), đề nghị điều chỉnh thành 4.562 căn (4.062 căn nhà ở xã hội, 500 căn nhà ở cho thuê). Năm 2027 chỉ tiêu được giao là 57.657 căn (52.657 căn nhà ở xã hội, 5.000 nhà ở cho thuê), đề nghị điều chỉnh thành 12.075 căn (9.075 căn nhà ở xã hội, 3.000 căn nhà ở cho thuê).
Năm 2028, thành phố đề xuất nâng chỉ tiêu từ 38.200 căn lên 42.620 căn, gồm 32.120 căn nhà ở xã hội và 10.500 căn nhà ở cho thuê.
Năm 2029, chỉ tiêu được đề xuất tăng từ 38.200 căn lên 54.000 căn, trong đó có 39.000 căn nhà ở xã hội và 15.000 căn nhà ở cho thuê.
Đến năm 2030, TP.HCM đề xuất nâng chỉ tiêu từ 38.200 căn lên 68.000 căn, gồm 45.000 căn nhà ở xã hội và 23.000 căn nhà ở cho thuê. Con số này cao hơn 29.800 căn so với chỉ tiêu được giao ban đầu.
Tính chung giai đoạn 2026-2030, tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê của TP.HCM vẫn là 181.257 căn. Trong đó, 129.257 căn thuộc chỉ tiêu nhà ở xã hội và 52.000 căn thuộc chỉ tiêu nhà ở cho thuê.
Lý do điều chỉnh được TP.HCM nêu ra là lãi suất tăng cao, dẫn đến việc vay vốn, giải ngân theo các hợp đồng hoặc cam kết tín dụng trước đó với các ngân hàng gặp nhiều khó khăn; các dự án có tầng cao trung bình từ 20-30 tầng đòi hỏi thời gian thi công kéo dài từ 2-3 năm nên kết quả hoàn thành sẽ tăng dần ở các năm 2027-2029.
Bên cạnh đó, các dự án vừa được chấp thuận chủ trương đầu tư trong năm 2026 cần thêm thời gian 6 tháng để hoàn tất các thủ tục đến bước khởi công, do đó các dự án khởi công đa số từ quý 2-3/2026, đang thi công phần cọc, móng, hầm không thể hoàn thành trong năm 2026.
Cần Thơ và Huế cũng đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu
Không chỉ TP.HCM, hai thành phố Cần Thơ và Huế cũng đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong giai đoạn 2026-2030. Trong khi đó, Hà Nội không đề xuất điều chỉnh nhưng được đánh giá khó có khả năng hoàn thành chỉ tiêu năm 2026.
Một dự án nhà ở đang được xây dựng tại Cần Thơ. Ảnh tư liệu
Tại Cần Thơ, chỉ tiêu được giao năm 2026 là 3.000 căn, gồm 2.820 căn nhà ở xã hội và 180 căn nhà ở cho thuê.
Hiện thành phố đang triển khai 8 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô khoảng 7.587 căn. Dự kiến đến cuối năm 2026, địa phương hoàn thành 724 căn nhà ở xã hội, tương đương 24% kế hoạch.
Trước thực tế này, UBND TP. Cần Thơ đề nghị điều chỉnh chỉ tiêu năm 2026 từ 3.000 căn xuống còn 724 căn. Năm 2027, chỉ tiêu được đề xuất giảm từ 2.800 căn xuống 788 căn.
Ngược lại, chỉ tiêu năm 2028 được đề xuất tăng từ 2.250 căn lên 3.450 căn; năm 2029 tăng từ 2.500 căn lên 3.800 căn và năm 2030 tăng từ 2.700 căn lên 4.488 căn.
Cần Thơ cũng chỉ ra lý do điều chỉnh là do công tác chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng mất nhiều thời gian; nhu cầu nhà ở có sự dịch chuyển sau sắp xếp đơn vị hành chính; quỹ đất tại khu vực có nhu cầu tập trung còn hạn chế; định hướng đầu tư đang được rà soát cùng với quy hoạch chung; nguồn cung nhà ở cho thuê cần thêm thời gian chuẩn bị.
Tại Huế, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê năm 2026 được giao là 3.200 căn, gồm 3.132 căn nhà ở xã hội và 68 căn nhà ở cho thuê. Dự kiến đến cuối năm, thành phố hoàn thành 2.436 căn nhà ở xã hội, đạt 76% kế hoạch.
Huế đề xuất giảm chỉ tiêu năm 2026 từ 3.200 căn xuống còn 2.436 căn, đồng thời tăng chỉ tiêu năm 2027 từ 2.300 căn lên 3.064 căn. Chỉ tiêu các năm 2028-2030 được giữ nguyên.
Theo địa phương, những khó khăn chủ yếu đến từ tình trạng khan hiếm và biến động giá vật liệu xây dựng, thanh khoản thị trường bất động sản thấp, khó huy động vốn, nguồn tín dụng ưu đãi cho người mua nhà ở xã hội bị gián đoạn và hạ tầng giao thông kết nối tại một số dự án chưa hoàn chỉnh.
Trên cơ sở tình hình triển khai thực tế và các khó khăn vướng mắc như báo cáo của các địa phương, Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu của TP.HCM, Cần Thơ, Huế. Việc điều chỉnh chỉ tiêu giao các năm không làm thay đổi tổng chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 tại Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ là 899.857 căn.
Diệu Trang