Sáng 28/10, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố tổ chức cuộc họp thẩm tra ba dự thảo nghị quyết do UBND Thành phố trình. Tại cuộc họp, lãnh đạo Sở Tài chính báo cáo, thuyết minh hồ sơ dự thảo nghị quyết quy định việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh; vay từ các tổ chức tài chính trong nước để huy động vốn triển khai các dự án đầu tư của Thành phố.
Dự kiến vay gần 49.300 tỷ đồng trong 5 năm
Theo hồ sơ trình, giai đoạn 2026-2030, TP.HCM dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng để bù đắp bội chi ngân sách. Trong đó, 17.559 tỷ đồng từ nguồn Chính phủ vay về cho vay lại và 31.732 tỷ đồng vay trong nước, dự kiến thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương.
Việc xây dựng cơ chế huy động vốn nhằm đa dạng hóa nguồn lực tài chính, đáp ứng nhu cầu đầu tư hệ thống đường sắt đô thị, hạ tầng giao thông, các công trình kết nối vùng, môi trường và chuyển đổi số trên địa bàn.
Theo Sở Tài chính, TP.HCM trước sáp nhập đã phát hành tổng cộng 30.112 tỷ đồng trái phiếu chính quyền địa phương, tạo nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng.
Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên
Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021-2025, dù được giao tổng mức vay trong nước 24.606,4 tỷ đồng, Thành phố không thực hiện phát hành trái phiếu. Việc này được cân nhắc trên cơ sở tình hình thu ngân sách, nhu cầu cân đối vốn và khả năng giải ngân đầu tư công.
Với dự thảo nghị quyết lần này, Thành phố đề xuất mở rộng các công cụ huy động vốn, gồm trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh.
Nguồn vốn huy động được tập trung vào ngân sách Thành phố, quản lý và sử dụng theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. UBND Thành phố có trách nhiệm bố trí nguồn thanh toán đầy đủ, đúng hạn nợ gốc, lãi, phí và các chi phí liên quan.
Đề xuất góp thêm tối đa 200 tỷ đồng mỗi năm vào Quỹ đầu tư mạo hiểm
Với dự thảo nghị quyết về bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Trọng Tuyên báo cáo về cơ sở đề xuất, lộ trình tăng vốn và cơ chế phối hợp giữa nguồn ngân sách với vốn tư nhân.
Theo hồ sơ trình, Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm Thành phố được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ngày 10/4/2026, với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng. Trong đó, vốn tư nhân đóng góp 300 tỷ đồng, tương đương 60%, còn vốn nhà nước là 200 tỷ đồng.
UBND Thành phố đề xuất mức vốn ngân sách góp bổ sung tối đa 200 tỷ đồng mỗi năm, tổng mức bổ sung không quá 1.800 tỷ đồng trong giai đoạn 2027-2035. Cộng với 200 tỷ đồng vốn nhà nước tham gia ban đầu, tổng phần vốn nhà nước đến năm 2035 tối đa là 2.000 tỷ đồng, phù hợp định hướng quy mô vốn điều lệ của Quỹ tối thiểu đạt 5.000 tỷ đồng.
Theo đề án được viện dẫn trong tờ trình, việc góp bổ sung vốn nhà nước gắn với kết quả huy động vốn tư nhân. Trường hợp khu vực tư nhân huy động chưa đạt mức dự kiến, phần vốn nhà nước được tính theo tỷ lệ đối ứng; trường hợp vốn tư nhân huy động vượt mức dự kiến, vốn nhà nước góp bổ sung vẫn tối đa 200 tỷ đồng mỗi năm.
Yêu cầu làm rõ phương án trả nợ và hiệu quả sử dụng vốn
Thảo luận về cơ chế huy động vốn, các đại biểu đề nghị làm rõ sự cần thiết của từng loại trái phiếu, mục đích phát hành, điều kiện áp dụng, danh mục dự án sử dụng vốn và trách nhiệm thanh toán.
Từ thực tế Thành phố không phát hành trái phiếu trong giai đoạn 2021-2025, các đại biểu lưu ý việc xây dựng kế hoạch vay vốn phải sát nhu cầu đầu tư và khả năng triển khai dự án.
Phương án huy động cần căn cứ danh mục dự án đủ điều kiện, tiến độ giải ngân và kế hoạch trả nợ, tránh phát sinh chi phí vốn khi nguồn tiền chưa được sử dụng.
Riêng trái phiếu xanh, cơ quan soạn thảo được đề nghị làm rõ tiêu chí lựa chọn dự án, cơ chế theo dõi sử dụng vốn và công bố thông tin, bảo đảm nguồn vốn phục vụ đúng mục tiêu môi trường.
Kết luận cuộc họp, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM Nguyễn Công Danh đề nghị các cơ quan tiếp thu ý kiến, hoàn thiện hồ sơ ba dự thảo nghị quyết trước khi trình HĐND Thành phố xem xét.
Đối với các dự thảo liên quan đến trái phiếu, ông yêu cầu làm rõ cơ sở pháp lý, phạm vi điều chỉnh, sự khác biệt giữa các cơ chế huy động vốn và trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình phát hành, quản lý, trả nợ.
Phương Vy