Sáng 27/3, Trường đại học Kiến trúc TP.HCM tổ chức hội thảo quốc tế về phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) với phát triển đường sắt đô thị.
Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM - Võ Hoàng Ngân, việc vận hành tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) giống như phát lệnh cho đợt tái cấu trúc đô thị toàn diện của thành phố hơn 14 triệu dân.
TP.HCM đang hướng tới mục tiêu hoàn thành 187 km đường sắt đô thị vào năm 2030 và vươn tới 355 km vào năm 2035, phát triển đô thị đa trung tâm.
Nhà ga Suối Tiên của tuyến metro số 1 TP.HCM
Trong chiến lược này, TOD được xác định là "chìa khóa vàng" với ba trụ cột.
Thứ nhất, TOD là động lực kinh tế khi cho phép nén đô thị tại các đầu mối giao thông, khai thác không gian ngầm và giá trị gia tăng từ quỹ đất quanh nhà ga để tái đầu tư hạ tầng.
Thứ hai, đây là giải pháp đô thị xanh, với metro đóng vai trò "xương sống", thúc đẩy mô hình đô thị nén, ưu tiên đi bộ, kết nối đa phương thức và giảm phụ thuộc phương tiện cá nhân.
Thứ ba, TOD gắn liền với bản sắc. Quy hoạch TOD tại TP.HCM phải gắn liền với việc bảo tồn di sản và không gian văn hóa đặc thù, tạo ra những không gian sống hiện đại nhưng vẫn giữ được tâm hồn của một đô thị phương Nam.
Quy hoạch - Kiến trúc đang quyết liệt tham mưu cho UBND Thành phố các đồ án quy hoạch không gian ngầm và thiết kế đô thị dọc các tuyến metro.
Đặc biệt, Sở đang tích cực cụ thể hóa các cơ chế đặc thù Từ Nghị quyết 98, 188 và 260 của Quốc hội nhằm khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư vào các khu vực TOD.
Theo TS Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, hiện đã có quy định về định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD, tuy nhiên vẫn chưa có cơ chế, chính sách để khai thác, quản lý các giá trị tăng thêm từ đất, chuyển nhượng quyền phát triển không gian...
Vì vậy, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các luật như Luật Đất đai 2024, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024, Luật Nhà ở 2023... Đồng thời, bổ sung quy định về tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước đầu tư giao thông công cộng làm tăng giá trị đất; hoàn thiện quy định về quy hoạch khu vực TOD.
Về chính sách nhà ở, cần cho phép phát triển nhà ở thương mại tại khu vực lõi TOD. Theo đó, chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ tài chính để phát triển nhà ở xã hội tại khu vực khác. Đồng thời, cần bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại khu vực chuyển tiếp, vùng ảnh hưởng TOD.
Phương Vy