Bước đột phá từ cơ chế và quy hoạch
Theo kế hoạch mới nhất của UBND TP.HCM, ngay trong quý I-2026, thành phố sẽ tập trung hoàn tất các thủ tục pháp lý để có thể khởi công đồng loạt 47 dự án NƠXH. Đây là con số cho thấy sự chuyển hướng mạnh mẽ trong điều hành và ưu tiên chính sách, nhất là trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp tại đô thị lớn nhất cả nước ngày càng cấp thiết.
Không chỉ giải quyết các dự án trước mắt, TP.HCM còn đặt tầm nhìn dài hạn thông qua việc hoàn thiện quy hoạch quỹ đất phát triển NƠXH đến năm 2040, với tổng diện tích dự kiến khoảng 2.000ha. Việc xác định rõ ràng, minh bạch quỹ đất được xem là "chìa khóa" quan trọng, bởi trong nhiều năm qua, thiếu đất sạch và tình trạng quy hoạch chồng chéo chính là rào cản lớn khiến nhiều nhà đầu tư e dè, thậm chí bỏ cuộc giữa chừng.
Với quỹ đất 2.000ha đã được định hình, thành phố kỳ vọng nguồn cung NƠXH trong giai đoạn tới sẽ không còn rơi vào tình trạng "nhỏ giọt", manh mún, mà được triển khai bài bản, có quy mô và đồng bộ hơn về hạ tầng kỹ thuật – xã hội.
Thủ tục pháp lý: Từ "nút thắt" thành "đòn bẩy"
Tại khu vực phía Đông TP.HCM – nơi tập trung nhiều khu công nghiệp, khu công nghệ cao, không khí thi công tại các công trường NƠXH đang dần trở nên hối hả. Sau thời gian dài "đóng băng" vì vướng mắc thủ tục, nhiều dự án đã tìm thấy "ánh sáng cuối đường hầm" nhờ những thay đổi căn bản trong khung pháp lý.
Điển hình là Dự án NƠXH Eco Home 1 do Công ty CP Phát triển nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (HODECO) làm chủ đầu tư, tọa lạc tại mặt tiền đường Trường Chinh, phường Phú Mỹ. Dự án vừa chính thức cất nóc, trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc tháo gỡ khó khăn về cơ chế.
Ông Lê Viết Liên, Tổng Giám đốc HODECO, cho biết trước đây doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều áp lực, từ quy định đối tượng mua nhà quá khắt khe đến các thủ tục thẩm định giá, xét duyệt hồ sơ kéo dài nhiều năm. "Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP đã thực sự thay đổi cuộc chơi. Điều kiện thụ hưởng được nới rộng, thủ tục hành chính được tinh gọn, giúp cả người dân và doanh nghiệp đều dễ thở hơn", ông Liên chia sẻ.
Thực tế cho thấy, khi "đầu ra" của dự án được khơi thông, chủ đầu tư có thêm động lực đẩy nhanh tiến độ thi công, đồng thời cam kết bàn giao nhà đúng hẹn, góp phần ổn định tâm lý thị trường.
Những công trường không ngủ
Không khí sôi động cũng được ghi nhận tại Dự án NƠXH Mỹ Xuân B1, quy mô 3,37ha, cung ứng khoảng 1.200 căn hộ. Dự án chính thức khởi công ngày 16-1-2026 sau nhiều năm chờ đợi hoàn tất các thủ tục quy hoạch. Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND TP.HCM vào tháng 10-2025 được xem là "tấm vé thông hành" quan trọng, giúp dự án nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch chi tiết 1/500 và triển khai thi công với tiến độ khẩn trương.
Ở phía Tây thành phố, Dự án NƠXH Lê Thành – Tân Kiên (huyện Bình Chánh) cũng ghi nhận sự hồi sinh mạnh mẽ. Từng "nằm im" do vướng giấy phép xây dựng, dự án nay đã rầm rộ thi công trở lại sau lễ động thổ. Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành, cho biết điểm đột phá lớn nhất là quy định mới cho phép chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi. Việc phân cấp, trao quyền đi kèm trách nhiệm này đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 6 đến 12 tháng chờ đợi thủ tục, giảm đáng kể chi phí cơ hội.
Phối hợp đa bên: Lấy người lao động làm trung tâm
Một điểm nhấn đáng chú ý trong chiến lược phát triển NƠXH giai đoạn mới của TP.HCM là sự tham gia chủ động của các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Thành phố. Không chỉ dừng lại ở vai trò giám sát, LĐLĐ đã trực tiếp tham gia vào chuỗi phát triển nhà ở cho công nhân.
Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ TP.HCM, cho biết mục tiêu đến năm 2030 là hoàn thành khoảng 50.000 căn hộ dành riêng cho công nhân lao động. Để hiện thực hóa mục tiêu này, LĐLĐ đã ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn Hoa Sen, dự kiến xây dựng 20.000 căn NƠXH trong giai đoạn 2026–2030. Đây được xem là mô hình phối hợp mới, kết nối hiệu quả giữa tổ chức công đoàn và doanh nghiệp tư nhân có tiềm lực.
Tuy nhiên, theo ông Thái, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là bài toán vốn. Dù HĐND TP.HCM đã ban hành chính sách hỗ trợ lãi suất vay kích cầu với mức tối đa 200 tỷ đồng mỗi dự án, nhưng con số này chỉ phù hợp với các dự án quy mô nhỏ. "Với những dự án lớn từ 10–20ha, thành phố cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ hơn, có thể lên tới 70% tổng mức đầu tư để doanh nghiệp yên tâm triển khai", ông Thái kiến nghị.
Đa dạng hóa mô hình: Không chỉ là để bán
Theo các chuyên gia, cách tiếp cận về NƠXH trong năm 2026 đã toàn diện và thực tế hơn. Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nhận định nhu cầu của người dân không chỉ dừng lại ở việc sở hữu nhà. Một bộ phận lớn công nhân, người trẻ mới ra trường có nhu cầu rất cao về thuê và thuê mua, nhằm giảm áp lực tài chính ban đầu.
Từ đó, thành phố cần đa dạng hóa mô hình phát triển NƠXH, bao gồm nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân gắn với khu công nghiệp, khu chế xuất; đồng thời chú trọng các dự án NƠXH thiết kế xanh, tích hợp tiện ích cơ bản như nhà trẻ, trạm y tế, siêu thị giá rẻ, tạo môi trường sống bền vững và nhân văn.
Những thách thức còn bỏ ngỏ và kỳ vọng tương lai
Dù nhiều "nút thắt" đã được tháo gỡ, nhưng hành trình đưa 47 dự án NƠXH trong quý I-2026 về đích đúng hạn vẫn đối mặt không ít thách thức. Biến động giá nguyên vật liệu xây dựng, đặc biệt là thép và xi măng; yêu cầu đồng bộ hạ tầng giao thông tại các khu vực vùng ven; cùng với sự ổn định lâu dài của các gói tín dụng ưu đãi cho người mua nhà vẫn là những bài toán cần lời giải căn cơ.
Cuộc đua tăng tốc phát triển NƠXH tại TP.HCM không chỉ là câu chuyện của những con số hay những khối bê tông, mà sâu xa hơn là câu chuyện về niềm tin, về sự ổn định và phát triển bền vững của đô thị. Khi pháp lý đã thông, khi Nhà nước – doanh nghiệp – đoàn thể cùng chung nhịp bước, kỳ vọng về một thành phố "ai cũng có nhà để về" đang dần trở thành hiện thực. Năm 2026 được dự báo sẽ là năm bản lề, mở ra bước ngoặt quan trọng, đưa TP.HCM trở thành hình mẫu trong giải quyết bài toán an cư cho người lao động trên cả nước.
Tấn Tài