Siết quy định thanh toán và quản lý dữ liệu giao dịch
Cụ thể, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 10 Điều 4 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về nguyên tắc quản lý.
Theo đó, khi thực hiện các giao dịch mua, bán vàng có tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên trong ngày, khách hàng bắt buộc phải thực hiện thanh toán bằng các phương tiện không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng có trách nhiệm xây dựng hệ thống thông tin nhằm xử lý, lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu về xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu. Hệ thống này phải kết nối và cung cấp thông tin trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Bãi bỏ giấy phép sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ
Một điểm đáng chú ý tại Nghị định số 390/2026/NĐ-CP là việc bãi bỏ toàn bộ các quy định về hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ.
Kể từ ngày 16/10/2026, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước cấp trước đây không còn là điều kiện bắt buộc để các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động này.
Đối với các hồ sơ đề nghị cấp mới hoặc sửa đổi Giấy chứng nhận đã nộp trước ngày 16/10/2026 nhưng chưa giải quyết xong, Ngân hàng Nhà nước sẽ chấm dứt xử lý và thông báo lại cho doanh nghiệp.
Nâng cao trách nhiệm thanh tra, kiểm tra và tiêu chuẩn chất lượng
Nghị định mới cũng điều chỉnh, bổ sung trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường vàng:
- Ngân hàng Nhà nước: Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 16, giao Ngân hàng Nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra toàn diện hoạt động sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng; xuất nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu; việc chấp hành hạn mức, cấp phép và báo cáo lưu thông vàng.
- Bộ Khoa học và Công nghệ: Chủ trì phối hợp với Ngân hàng Nhà nước xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; đồng thời quản lý đo lường, chất lượng và kiểm định phương tiện đo lường của các doanh nghiệp kinh doanh vàng trên thị trường.
Ngoài ra, các doanh nghiệp kinh doanh vàng và ngân hàng thương mại được cấp phép phải duy trì chế độ báo cáo định kỳ với Ngân hàng Nhà nước về tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu, tồn kho và các hợp đồng gia công vàng trang sức, mỹ nghệ theo đúng quy định hiện hành.
Hoàng An