Phân cấp mạnh mẽ: Trao quyền cho cấp xã
Theo Quyết định, UBND cấp xã (xã, phường) là bên tiếp nhận bàn giao và quản lý toàn bộ các khu đô thị, khu nhà ở được đầu tư xây dựng trên địa bàn mình. Đây là nội dung cốt lõi, nhằm đưa quản lý nhà nước sát dân hơn, kịp thời hơn.
Trường hợp đặc biệt: Nếu khu đô thị, khu nhà ở nằm trên địa bàn 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, Sở Xây dựng sẽ chủ trì, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh quyết định đơn vị tiếp nhận phù hợp với quy mô, tính chất dự án. Phương án bàn giao và quản lý tài sản sau tiếp nhận thực hiện theo khoản 8 Điều 4 Nghị định 35/2023/NĐ-CP.
Quyết định này cụ thể hóa Nghị định 140/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền giữa chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, đồng thời phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.
Danh mục 8 khu đô thị, khu nhà ở chuyển tiếp nổi bật
Quyết định đính kèm Phụ lục danh mục cụ thể các dự án chuyển giao. Dưới đây là một số khu vực tiêu biểu:
- Vincom Plaza Vĩnh Long (Phường Phước Hậu) sẽ chuyển cho UBND phường Phước Hậu quản lý.
- Khu nhà ở tại Khóm 2, Phường 3 (Khu B) (Phường Phước Hậu).
- Nhà ở thương mại Thiên Phú (Phường Phước Hậu).
- Khu dân cư Hưng Phú (Phường Phú Tân).
- Dự án chỉnh trang khu dân cư đô thị Phú Khương (Phường Phú Khương).
- Khu dân cư Mỏ Cày Nam (Xã Mỏ Cày)
- Dự án Khu dân cư thị trấn Thạnh Phú (Xã Thạnh Phú).
- Khu dân cư thuộc Trung tâm Chính trị - Hành chính và Dịch vụ thương mại, dân cư tỉnh Trà Vinh (Phường Nguyệt Hoá).
Đối với các dự án đã bàn giao trước đây, căn cứ vị trí địa giới hành chính để chuyển trách nhiệm quản lý. Các dự án chưa bàn giao đến thời điểm hiệu lực sẽ thực hiện theo Quyết định mới.
Lợi ích cho người dân
- Người dân sống trong khu đô thị chỉ cần liên hệ UBND xã/phường gần nhất thay vì phải lên huyện/tỉnh, giảm thời gian, chi phí.
- Tăng tính minh bạch và trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
- Hỗ trợ phát triển đô thị bền vững, đặc biệt khi Vĩnh Long đang đẩy mạnh đô thị hóa.
Xu hướng chung địa phương
Việc Vĩnh Long ban hành Quyết định 53/2026 nằm trong làn sóng phân cấp quản lý đô thị mạnh mẽ tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trước đó, TP. Cần Thơ đã ban hành Quyết định 45/2026/QĐ-UBND (hiệu lực từ 15/5/2026), giao UBND cấp xã tiếp nhận bàn giao quản lý các khu đô thị Vĩnh Long, dự án nhà ở tương tự. Đây là bước đi cần thiết sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh - xã/phường), giúp giảm tầng nấc trung gian, tăng hiệu quả quản trị.
Theo xu hướng cải cách hành chính quốc gia, phân cấp giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong:
- Giám sát chất lượng công trình xây dựng.
- Quản lý hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ đô thị.
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo của cư dân nhanh chóng.
Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng, Chủ tịch UBND các xã/phường và các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành.
Quyết định 53/2026/QĐ-UBND là minh chứng cụ thể cho việc thực hiện tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo Nghị quyết của Trung ương và Luật Tổ chức chính quyền địa phương mới. Đây không chỉ là thay đổi thủ tục hành chính mà còn là bước chuyển biến trong tư duy quản trị, hướng tới chính quyền phục vụ, gần dân, hiệu quả hơn.
Với hiệu lực từ ngày 20/6/2026, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn Vĩnh Long sẽ sớm cảm nhận được những thay đổi tích cực trong quản lý đô thị. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho thị trường bất động sản Vĩnh Long, khi môi trường quản lý trở nên rõ ràng, minh bạch hơn.
Đăng Thy