Chuyển đổi năng lượng xanh đang trở thành xu thế tất yếu và là yêu cầu bắt buộc đối với các quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập sâu rộng và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Đối với Việt Nam, quá trình chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào năng lượng hóa thạch sang mô hình phát triển bền vững, tăng trưởng xanh không chỉ nhằm đáp ứng các cam kết quốc tế, mà còn là con đường tất yếu để bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.
Quang cảnh Hội thảo.
Trong những thập kỷ gần đây, cùng với quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và mở rộng quy mô sản xuất, nhu cầu năng lượng của Việt Nam liên tục gia tăng và được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới. Theo các báo cáo triển vọng năng lượng, từ nay đến năm 2050, nhu cầu năng lượng của các ngành công nghiệp, dân dụng và dịch vụ có thể tăng từ nhiều lần so với hiện nay, tạo áp lực lớn lên hệ thống cung ứng năng lượng cũng như mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Trong khi đó, Việt Nam lại nằm trong nhóm các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, với thiệt hại kinh tế ước tính lên tới hàng tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 3% GDP. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn.
Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm cung cấp đủ năng lượng ổn định, liên tục cho phát triển kinh - xã hội, đồng thời đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và chuyển đổi xanh, đòi hỏi Việt Nam phải có cách tiếp cận tổng thể, linh hoạt và thực tiễn. Bên cạnh việc ưu tiên phát triển mạnh mẽ các nguồn năng lượng tái tạo, nhiều chiến lược và quy hoạch quốc gia đã xác định vai trò quan trọng của các nguồn năng lượng phát thải thấp và năng lượng chuyển tiếp trong giai đoạn trung và dài hạn.
Các văn kiện quan trọng như Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị. Chiến lược quốc gia về tăng Trong bối cảnh quá trình chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, việc tìm kiếm và áp dụng các giải pháp năng lượng có mức phát thải thấp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Đối với khu vực công nghiệp – lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải cao – việc lựa chọn các nguồn nhiên liệu phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm từng bước giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và duy trì năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Khí tự nhiên, với đặc tính cháy sạch hơn so với nhiều loại nhiên liệu hóa thạch truyền thống, đang được nhiều quốc gia xem là một giải pháp quan trọng trong lộ trình chuyển dịch năng lượng. Việc ứng dụng khí tự nhiên trong các hoạt động sản xuất công nghiệp có thể góp phần giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận và tích hợp các công nghệ năng lượng mới trong tương lai. Trong bối cảnh hệ thống năng lượng còn đang trong quá trình chuyển đổi, khi tự nhiên được nhìn nhận như một nguồn nhiên liệu chuyển tiếp, hỗ trợ quá trình thay thế dần các công nghệ phát thải cao, hướng tới mô hình sản xuất xanh và phát triển bền vững.
Tại Việt Nam, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng. Việc nghiên cứu, trao đổi và thúc đẩy ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu về giảm phát thải và sử dụng năng lượng hiệu quả, mà còn có ý nghĩa trong việc bảo đảm an ninh năng lượng, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng quốc gia và các cam kết của Việt Nam về mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050,
Hội thảo hôm nay tập trung vào những nội dung then chốt, trước hết là định hướng phát triển và sử dụng khi tự nhiên trong công nghiệp giai đoạn 2025–2035, gắn với các mục tiêu của Chiến lược năng lượng quốc gia, Quy hoạch điện VIII và các chương trình hành động thực hiện cam kết Net Zero của Việt Nam.
Bên cạnh đó, các tham luận đi sâu phân tích giải pháp kết nối hạ tầng khi với các khu công nghiệp, khu kinh tế, coi đây là điều kiện tiên quyết để khi tự nhiên thực sự đi vào đời sống sản xuất. Những kinh nghiệm chuyển đổi từ than, dầu sang khí tự nhiên trong các nhà máy, cơ sở sản xuất sẽ được chia sẻ nhằm cung cấp các mô hình thực tiễn, giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở lựa chọn lộ trình phù hợp.
Hội thảo cũng dành trọng tâm cho các giải pháp kỹ thuật và thiết bị sử dụng khí tự nhiên, tử công nghệ đốt hiệu suất cao, tối ưu hóa hệ thống lò hơi, đến các giải pháp đồng phát nhiệt - điện và quản lý năng lượng thông minh. Đặc biệt, nội dung "từ tiềm năng đến thực tiễn" sẽ nhận diện một cách thẳng thắn các cơ hội và thách thức về thị trường, tài chính, nhân lực và thể chế để khi tự nhiên có thể trở thành động lực của nền công nghiệp phát thải thấp. Trên cơ sở đó, phiên thảo luận chính sách của hội thảo hưởng tới để xuất các cơ chế, chính sách và giải pháp thúc đẩy ứng dụng khí tự nhiên một cách đồng bộ, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.
Với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp, "Hội thảo khoa học: Ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp – Hướng tới sản xuất xanh và Net Zero 2050" được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều giá trị khoa học và thực tiễn, góp phần kết nối các bên liên quan, lan tòa thông tin và thúc đẩy các sáng kiến, giải pháp khả thi trong quá trình chuyển dịch năng lượng quốc gia.trưởng xanh. Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Điện VIII) và các cam kết quốc tế tại COP26, JETP đều nhấn mạnh yêu cầu giảm dần sự phụ thuộc vào nhiệt điện than, tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế bền vững.
PV