Theo Chương trình hành động mới, đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc phấn đấu đạt trên 50%. Tỷ lệ đất xây dựng đô thị chiếm khoảng 1,9-2,3% tổng diện tích đất tự nhiên. Số lượng đô thị tăng lên 1.000-1.200, trong đó 100% đô thị hiện hữu và mới đều có quy hoạch tổng thể.
Tối thiểu 100% đô thị loại II trở lên hoàn thiện tiêu chí hạ tầng, đặc biệt là y tế, giáo dục, văn hóa. Tỷ lệ đất giao thông đô thị đạt 16-26%, cây xanh bình quân đầu người đạt 8-10 m², diện tích sàn nhà ở bình quân đạt tối thiểu 32 m²/người.
Đô thị hóa gắn với kinh tế số: 85% GDP sẽ đến từ đô thị
Về hạ tầng số, đến năm 2030 sẽ phổ cập Internet băng rộng cáp quang, mạng 5G và thanh toán điện tử đạt 100% dân số trưởng thành tại đô thị. Kinh tế khu vực đô thị đóng góp khoảng 85% GDP cả nước; kinh tế số chiếm 35-40% GRDP của các đô thị trực thuộc Trung ương.
Đặc biệt, sẽ hình thành mạng lưới đô thị thông minh cấp quốc gia và vùng, với 3-5 đô thị có thương hiệu được công nhận tầm khu vực và quốc tế.
Tầm nhìn đến năm 2045, tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam thuộc nhóm trung bình cao của ASEAN và châu Á. Hệ thống đô thị liên kết đồng bộ, thống nhất, cân đối giữa các vùng miền, có khả năng chống chịu cao với biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch bệnh.
Hà Nội – TP.HCM – Đà Nẵng tăng tốc: Những “đầu tàu” đã vào guồng
Chỉ trong vòng vài tháng qua, các đô thị trọng điểm đã có những động thái mạnh mẽ để hiện thực hóa tầm nhìn quốc tế.
Tại Hà Nội, ngày 17/3/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới”. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2045, Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của châu Á - Thái Bình Dương, với GRDP đạt khoảng 640 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người tối thiểu 42.000 USD.
Quy hoạch Thủ đô chuyển sang mô hình “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục sinh thái - văn hóa. Hà Nội sẽ hoàn thành 100 km đường sắt đô thị vào năm 2030, làm chủ công nghệ đường sắt và nghiên cứu sân bay quốc tế thứ hai.
Tại TP.HCM, sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố đang định hình “siêu đô thị quốc tế” thuộc Top 100 thành phố đáng sống thế giới. Năm 2025, GRDP TP.HCM đạt khoảng 3 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước; GRDP bình quân đầu người 8.755 USD.
Các nghị quyết đặc thù mới cho phép giữ 100% thu từ quỹ đất TOD để đầu tư đường sắt đô thị và giao thông công cộng. Hàng loạt siêu dự án hạ tầng khởi công đầu năm 2026 như Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc (186 ha), các trục kết nối hướng biển Cần Giờ - Vũng Tàu - Côn Đảo đang tạo động lực mới.
Đà Nẵng cũng không đứng ngoài. Đề án “Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo” với kinh phí gần 7.300 tỷ đồng đã được phê duyệt cuối 2025, hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp tầm quốc tế vào năm 2030.
Mục tiêu 5 đô thị quốc tế: Cơ hội lớn
Từ năm 2026, Việt Nam chính thức giảm còn 4 loại đô thị (thay vì 5 loại trước đây), với đô thị loại đặc biệt được định nghĩa rõ là “đô thị trung tâm tổng hợp quốc gia, quốc tế”. Điều này tạo khung pháp lý linh hoạt hơn cho các thành phố lớn phát triển nhanh và mạnh.
Việc ban hành Nghị quyết 80/NQ-CP cùng các nghị quyết riêng cho Hà Nội, TP.HCM cho thấy quyết tâm chính trị rất cao trong việc biến đô thị thành động lực tăng trưởng chủ yếu. Kinh tế đô thị sẽ đóng góp tới 85% GDP năm 2030 và tiếp tục dẫn dắt cả nước hướng tới mục tiêu Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Với 5 đô thị tầm cỡ quốc tế dự kiến hình thành, Việt Nam không chỉ nâng tầm vị thế khu vực mà còn tạo nền tảng vững chắc cho khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là bước đi chiến lược, vừa cụ thể hóa nghị quyết Đảng, vừa mở ra cơ hội thực tiễn cho các địa phương và doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ hơn.
Đăng Thy