Quy hoạch lần này không chỉ kế thừa nền tảng từ các đồ án trước (2011 và 2022), mà còn được cập nhật theo hướng đồng bộ với chiến lược phát triển kinh tế biển quốc gia, thích ứng biến đổi khí hậu, cũng như bám sát định hướng quy hoạch tỉnh Vĩnh Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050. Điều này giúp đảm bảo tính liên kết vùng, đồng thời tạo dư địa phát triển dài hạn cho khu vực ven biển.
Không gian chiến lược ven biển, cửa ngõ ra biển Đông
Theo Quyết định, Khu kinh tế Định An nằm trên địa bàn các phường Duyên Hải, Trường Long Hòa và các xã Long Thanh, Đông Hải, Long Vĩnh, Đại An, Hàm Giang, Ngũ Lạc, Đôn Châu.
Khu vực này có vị trí đặc biệt quan trọng khi phía Bắc giáp đường tỉnh 914, phía Tây Nam giáp sông Hậu và cửa biển Định An, trong khi phía Nam – Đông Nam tiếp giáp trực tiếp với biển Đông, với chiều dài bờ biển khoảng 42 km – một lợi thế hiếm có để phát triển kinh tế biển quy mô lớn.
Diện tích tự nhiên được giữ nguyên ở mức 39.020 ha, đồng thời có thể mở rộng thông qua hoạt động lấn biển theo quy định pháp luật. Dân số hiện trạng năm 2024 khoảng 121.437 người, dự kiến tăng lên 142.000–145.000 người vào năm 2030 và đạt 168.000–185.000 người vào năm 2040, với tỷ lệ đô thị hóa lần lượt là 52% và 54%. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành một đô thị ven biển quy mô lớn trong tương lai.
6 phân khu chức năng: Hình thành “siêu trung tâm” kinh tế biển
Khu kinh tế Định An được định hướng là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, tích hợp đồng thời công nghiệp – thương mại – dịch vụ – du lịch – đô thị ven biển – nông lâm ngư nghiệp, phát triển theo mô hình kinh tế biển hiện đại gắn với năng lượng tái tạo.
Quy hoạch chia thành 6 phân khu chức năng chính, mỗi khu đóng vai trò riêng trong chuỗi giá trị kinh tế:
• Phân khu 1 (~5.600 ha): Động lực kinh tế biển, phát triển đô thị dịch vụ, du lịch sinh thái và công nghiệp năng lượng
• Phân khu 2 (~7.400 ha): Trung tâm xuất khẩu năng lượng với điện gió, hydro và công nghiệp công nghệ cao
• Phân khu 3 (~7.370 ha): Không gian đô thị – du lịch ven biển cao cấp
• Phân khu 4 (~8.350 ha): Khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ gắn với trục giao thông chính
• Phân khu 5 (~7.000 ha): Khu dân cư nông thôn kết hợp bảo tồn rừng ngập mặn
• Phân khu 6 (~3.300 ha): Trung tâm thương mại – dịch vụ – hậu cần nghề cá
Với cấu trúc này, Định An được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm kinh tế biển, năng lượng tái tạo và logistics quy mô lớn, đồng thời là cửa ngõ giao thương quốc tế, đóng vai trò chiến lược cả về phát triển kinh tế lẫn an ninh – quốc phòng.
Hạ tầng – đất đai – năng lượng: Mở ra dư địa đầu tư khổng lồ
Định hướng không gian phát triển kế thừa hệ thống sông ngòi, rừng phòng hộ và hạ tầng giao thông hiện hữu như QL53, QL53B, ĐT914, đồng thời bổ sung các trục kết nối mới mang tính chiến lược như tuyến liên kết cảng tổng hợp Định An, cao tốc khu vực, đường ven biển và hệ thống điện gió ngoài khơi.
Về sử dụng đất đến năm 2040:
- Đất xây dựng chức năng tăng mạnh lên 13.748,84 ha (35,24%)
- Trong đó, đất công nghiệp – năng lượng chiếm 5.390,8 ha, đất dân cư đô thị khoảng 1.500 ha, dịch vụ – du lịch 709 ha
- Đất nông nghiệp giảm còn 25.271,16 ha, ưu tiên phát triển lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản bền vững
Hạ tầng giao thông cũng được đầu tư đồng bộ với khả năng tiếp nhận tàu 10.000–20.000 DWT vào sông Hậu, cảng biển có thể đón tàu đến 50.000 tấn, cùng hệ thống giao thông đường bộ ven biển và cao tốc liên vùng. Đây là yếu tố then chốt để thu hút các dòng vốn lớn vào khu kinh tế.
Động lực mới cho ĐBSCL: Kết nối biển Đông – hành lang quốc tế
Việc phê duyệt quy hoạch diễn ra ngay sau Hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Vĩnh Long (20/3/2026), qua đó khẳng định vai trò then chốt của Định An trong cấu trúc phát triển 3 vùng kinh tế – 5 hành lang kinh tế của tỉnh.
Quy hoạch mới mở ra cơ hội lớn cho các lĩnh vực như năng lượng tái tạo (điện gió ven biển, hydro xanh), chế biến nông – thủy sản, công nghiệp đóng tàu và du lịch sinh thái. Dân số dự kiến tăng nhanh nhờ dòng lao động chất lượng cao, qua đó thúc đẩy đô thị hóa và phát triển bền vững cho toàn khu vực.
Đặc biệt, Định An được xem là “mảnh ghép chiến lược còn thiếu” giúp khu vực ĐBSCL vươn ra biển Đông, đồng thời kết nối với Campuchia – Lào – Thái Lan thông qua các hành lang kinh tế xuyên biên giới, mở rộng không gian phát triển ra tầm khu vực.
Với Quyết định 455/QĐ-TTg, tỉnh Vĩnh Long sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy định quản lý, lập quy hoạch phân khu – chi tiết và đẩy mạnh kêu gọi đầu tư hạ tầng khung. Việc triển khai quy hoạch được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới, đưa Vĩnh Long trở thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng tái tạo của vùng trong giai đoạn 2030–2050, đồng thời góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.
Đăng Thy