Vĩnh Long sắp có siêu Trung tâm kinh tế biển - logistics - năng lượng

Động thái này cho thấy quyết tâm “tái định vị” Định An trong bức tranh phát triển mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi kinh tế biển, logistics và năng lượng đang nổi lên như những trụ cột chiến lược.

Bối cảnh vùng và quốc gia thay đổi nhanh chóng: từ định hướng phát triển kinh tế biển, chiến lược năng lượng quốc gia, cho tới yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu và tái cấu trúc chuỗi logistics. Đặc biệt, nhiều quy hoạch cấp cao hơn đã được ban hành, đòi hỏi Định An phải được đặt lại vai trò cho tương xứng với lợi thế cửa sông – cửa biển hiếm có.

Thực tế những năm gần đây cho thấy khu vực Định An – Duyên Hải đã “thay da đổi thịt” rõ rệt. Hàng loạt dự án quy mô lớn lần lượt hình thành, trong đó nổi bật là Trung tâm Điện lực Duyên Hải với các nhà máy nhiệt điện công suất lớn, đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Song song đó, dự án luồng cho tàu trọng tải lớn vào sông Hậu đã mở ra khả năng tiếp nhận tàu biển cỡ lớn, giúp hàng hóa xuất nhập khẩu của toàn vùng ĐBSCL không còn phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống cảng khu vực Đông Nam Bộ.

Cùng với điện lực, hệ thống cảng biển, giao thông liên vùng, năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời ven biển), đê kè chống xói lở và các dự án du lịch sinh thái ven biển đang tạo nên một cấu trúc phát triển đa ngành, đa chức năng. Chính những yếu tố này buộc quy hoạch Khu kinh tế Định An phải được điều chỉnh tổng thể.

Mục tiêu lớn được đặt ra lần này được ví như một “bom tấn” chiến lược: biến Khu kinh tế Định An thành hạt nhân tăng trưởng mới, trung tâm kinh tế biển, năng lượng tái tạo và logistics hàng đầu không chỉ của Vĩnh Long mà còn của toàn vùng ĐBSCL. Xa hơn, Định An được kỳ vọng trở thành đầu mối giao thương quốc tế quan trọng, cửa ngõ ra biển Đông thông qua hệ thống cảng nước sâu trên sông Hậu, kết nối trực tiếp với Campuchia, Lào và Thái Lan theo các hành lang kinh tế xuyên biên giới.

Một điểm đáng chú ý khác là dự báo dân số gắn liền với quá trình đô thị hóa và bùng nổ kinh tế biển. Hiện khu vực Khu kinh tế Định An có khoảng 121.400 người sinh sống. Đến năm 2030, con số này dự kiến tăng lên khoảng 158.000–160.000 người và đến năm 2040 có thể đạt 190.000–195.000 người. Đây không chỉ là sự gia tăng dân số đơn thuần, mà phản ánh dòng dịch chuyển lao động, chuyên gia, kỹ sư và cư dân đô thị mới gắn với các ngành công nghiệp – dịch vụ ven biển.

Về tổ chức không gian, quy hoạch định hướng mô hình đa cực, đa trung tâm. Các hành lang kinh tế Bắc – Nam và Đông – Tây sẽ được hình thành, đóng vai trò “xương sống” kết nối công nghiệp, cảng biển, đô thị, dịch vụ và không gian ven biển. Thay vì phát triển dàn trải, Định An sẽ được cấu trúc thành các tổ hợp đa chức năng, tận dụng tối đa lợi thế mặt nước, cửa sông và vùng ven biển.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá báo cáo đã bám sát nhiệm vụ được giao, định hướng đúng vai trò “then chốt” của Khu kinh tế Định An trong phát triển kinh tế biển và logistics của vùng. Tuy nhiên, ông yêu cầu đơn vị tư vấn phối hợp chặt chẽ với tỉnh Vĩnh Long để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi, sớm trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Nếu được thông qua, quy hoạch mới của Khu kinh tế Định An không chỉ mở ra dư địa phát triển lớn cho địa phương, mà còn có thể trở thành “mảnh ghép còn thiếu” trong chiến lược đưa ĐBSCL vươn ra biển lớn – đúng nghĩa một siêu trung tâm kinh tế biển của miền Tây Nam Bộ.

Khu kinh tế Định An - Trọng tâm Vùng công nghiệp – logistics – năng lượng

Khu kinh tế Định An, tỉnh Vĩnh Long có quy mô hơn 39.020ha, nằm trên địa bàn các xã Ngũ Lạc, Đại An, Đông Hải và 2 phường Duyên Hải, Trường Long Hòa. Đây là khu kinh tế ven biển tổng hợp, ưu tiên sản xuất năng lượng sạch, hóa dầu, đóng tàu, phát triển du lịch gắn với kinh tế cảng, khu phi thuế quan.

Theo nội dung điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Vĩnh Long thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, không gian phát triển của Vĩnh Long được chia thành 3 vùng kinh tế – xã hội, mỗi vùng có chức năng riêng, bổ trợ cho nhau, nhằm tránh phát triển dàn trải và trùng lặp. Trong đó Vùng công nghiệp – logistics – năng lượng phân bố chủ yếu về phía Đông và Đông Nam, gắn với không gian ven biển và các khu công nghiệp, khu kinh tế.

Trọng tâm của vùng là Khu kinh tế Định An, được định hướng phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp năng lượng (điện gió, điện mặt trời), cảng biển và logistics. Quy hoạch xác định đây là vùng có vai trò kết nối Vĩnh Long với biển Đông, mở rộng không gian phát triển công nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Đăng Thy