Có một cái tên luôn đứng sau triết lý ấy: Henri Cartier-Bresson (1908 - 2004) và "khoảnh khắc quyết định" (the decisive moment). Cụm từ này nhiều người nghe rồi tưởng chỉ là bấm máy đúng lúc, nhưng nó có nguồn gốc dài hơn thế. Năm 1952, ông xuất bản ở Pháp cuốn Images à la sauvette, tạm dịch là "những hình ảnh chộp vội". Bản tiếng Anh ra cùng năm mang tên The Decisive Moment, và chính cái tên này đi vào lịch sử nhiếp ảnh. Lời đề từ của cuốn sách mượn một câu của Hồng y de Retz, thế kỷ 17: trên đời này không có gì mà không có khoảnh khắc quyết định của riêng nó.
Nhưng "khoảnh khắc quyết định" theo cách hiểu của chính ông không đơn giản là chụp được một cú nhảy hay một biểu cảm thoáng qua. Ông mô tả nhiếp ảnh là sự nhận ra đồng thời, trong một phần của giây, ý nghĩa của một sự kiện và cách các hình khối được sắp xếp để diễn đạt đúng sự kiện ấy. Nói giản dị hơn: ánh sáng, bố cục và cảm xúc phải khớp nhau trong cùng một tích tắc. Cách hiểu "chộp lấy một sự kiện chớp nhoáng" mà nhiều người vẫn truyền tai, theo những người viết về ông, chính là một cách hiểu sai phổ biến.
Công cụ của ông là một chiếc Leica. Ông mua máy vào khoảng 1931 đến 1932 và mang nó đi khắp châu Âu. Chiếc máy nhỏ, cầm tay, ít gây chú ý, hợp với người cần len vào đời sống mà không làm nó dừng lại. Bức ảnh nổi tiếng nhất của ông, Behind the Gare Saint-Lazare (1932), ghi lại một người đàn ông đang nhảy qua vũng nước, đúng lúc gót chân anh ta sắp chạm mặt nước. Ông từng gọi đó là một sự tình cờ. Năm 1947, ông cùng Robert Capa, David Seymour và những người khác lập nên hãng ảnh Magnum. Theo nhiều tiểu sử, ông cũng không thích chỉnh sửa ảnh trong phòng tối, vì điều đó giữ lại sự tự phát của khoảnh khắc. Nghe quen không? Đó cũng là cách tôi chụp: ít hậu kỳ, "mì ăn liền", bấm xong là xong.