Trường hợp anh T.H.Đ (28 tuổi, Hà Nội) thường xuyên mệt mỏi, giảm ham muốn tình dục, khó cương cứng và không duy trì được sự cương cứng trong quan hệ. Những triệu chứng kéo dài ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống khiến anh quyết định đi thăm khám.
Khai thác tiền sử, bác sĩ ghi nhận anh Đ có thói quen sử dụng nhiều nước ngọt, ít vận động và béo phì độ II. Người bệnh cao 169 cm, nặng hơn 110 kg, BMI 39,03 kg/m². Gia đình chưa ghi nhận tiền sử bất thường liên quan.
Khám lâm sàng ban đầu chưa phát hiện dấu hiệu bất thường rõ ràng. Để tìm nguyên nhân, bác sĩ chỉ định người bệnh thực hiện các xét nghiệm nội tiết, sinh hóa, chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng cần thiết.
Kết quả cho thấy testosterone của anh Đ giảm còn 8,27 nmol/L, thấp hơn ngưỡng tham chiếu 8,64–29,0 nmol/L. Trong khi đó, prolactin tăng lên 504 µU/mL, cao hơn mức bình thường 98–456 µU/mL.
Xét nghiệm của bệnh nhân
Người bệnh đồng thời có tăng men gan và acid uric máu tăng cao, lên tới 647,7 µmol/L. Siêu âm ổ bụng ghi nhận gan nhiễm mỡ độ II và nang thận trái. X-quang tim phổi, điện tim và siêu âm tinh hoàn chưa phát hiện bất thường.
Từ các triệu chứng và kết quả cận lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán anh Đ mắc suy sinh dục chức năng. Người bệnh được điều trị ngoại trú, đồng thời được tư vấn điều chỉnh lối sống. Đặc biệt, bác sĩ nhấn mạnh bệnh nhân cần giảm đồ uống có đường, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng.
Sau khoảng 2 tháng, các chỉ số nội tiết và chuyển hóa của người bệnh dần ổn định. Anh Đ giảm được 2 kg, tinh thần cải thiện rõ rệt, tự tin hơn và đã có thể quan hệ tình dục bình thường.
Đối với trường hợp bệnh nhân Đ việc sử dụng nước ngọt thường xuyên là tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa.
Việc thường xuyên tiêu thụ nhiều đồ uống có đường có thể khiến tổng lượng năng lượng đưa vào cơ thể tăng cao, góp phần làm tăng cân và béo phì nếu không được cân bằng bằng chế độ ăn uống và vận động phù hợp.
Suy sinh dục không chỉ ảnh hưởng "chuyện chăn gối"
Theo BSCKII Trần Hải Nam, Phòng Lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, suy sinh dục là tình trạng suy giảm chức năng của trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục, dẫn đến giảm sản xuất hormone sinh dục, chủ yếu là testosterone ở nam giới.
Testosterone đóng vai trò quan trọng đối với chức năng tình dục, sức khỏe cơ xương và nhiều hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Do đó, khi hormone này suy giảm kéo dài, người bệnh có thể xuất hiện nhiều biểu hiện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Về tình dục, người bệnh có thể giảm ham muốn, rối loạn cương, giảm khả năng duy trì sự cương cứng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản do giảm sản xuất tinh trùng.
Về thể chất, suy giảm testosterone có thể liên quan đến giảm khối lượng cơ, tăng khối lượng mỡ, giảm mọc râu, da khô, giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Một số người có thể xuất hiện thiếu máu hoặc tăng kích thước tuyến vú.
Về tinh thần, người bệnh có thể thường xuyên mệt mỏi, thiếu năng lượng, dễ cáu gắt, giảm khả năng tập trung, suy giảm nhận thức hoặc xuất hiện các biểu hiện trầm cảm.
Đáng lưu ý, những triệu chứng này đôi khi dễ bị bỏ qua ở nam giới trẻ vì nhiều người cho rằng giảm ham muốn hay rối loạn cương chỉ là vấn đề tâm lý, căng thẳng hoặc tạm thời.
Bác sĩ Nam khuyến cáo suy sinh dục có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi, trong đó nam giới trẻ vẫn có thể gặp tình trạng này. Các yếu tố như béo phì, ít vận động, rối loạn chuyển hóa, một số bệnh lý nội tiết hoặc thuốc điều trị có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone và chức năng sinh dục.
Do đó, nam giới nên đặc biệt chú ý nếu tình trạng giảm ham muốn, khó cương, rối loạn cương, mệt mỏi hoặc suy giảm thể lực kéo dài.
Thay vì tự mua thuốc tăng cường sinh lý hoặc sử dụng testosterone khi chưa được đánh giá nguyên nhân, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra nội tiết và các yếu tố chuyển hóa liên quan.
Bên cạnh đó, thay đổi lối sống là một phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe nội tiết và sinh dục: hạn chế nước ngọt và đồ uống nhiều đường, duy trì vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng, ăn uống cân đối, ngủ đủ giấc và hạn chế rượu bia.
Ngọc Minh