Trẻ có tính cách “khó đoán”, lúc gần lúc xa. Có thể không phải thất thường, mà là cách con tiếp nhận thế giới khác biệt.
(Bài viết mang tính tham khảo, giúp phụ huynh hiểu thêm về sự đa dạng tính cách ở trẻ. Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập, không nên quy chụp hay áp đặt.)
Nhiều cha mẹ từng bối rối khi thấy con mình có những biểu hiện rất khó lý giải: lúc thì hoạt bát, nói cười không ngớt; lúc lại im lặng, thu mình, không muốn giao tiếp. Có bé vừa hào hứng chơi đùa với mọi người, chỉ ít phút sau đã ngồi một góc, tỏ ra xa cách. Không ít phụ huynh lo lắng: “Con có đang gặp vấn đề tâm lý không?” hay “Sao tính khí con thất thường quá?”
Tuy nhiên, dưới góc nhìn tâm lý kết hợp với chiêm tinh học phổ biến, một số trẻ được cho là có cách tiếp nhận và xử lý “năng lượng” từ môi trường xung quanh khác với đa số, khiến hành vi bên ngoài dễ bị hiểu lầm là “lạnh – nóng thất thường”. Thực chất, đó có thể chỉ là nhịp điều chỉnh bên trong của con.
Song Tử: Trẻ có tư duy đa luồng, dễ chuyển “kênh chú ý”
Những đứa trẻ thuộc nhóm Song Tử thường được mô tả là nhanh nhạy, tò mò và có khả năng tập trung vào nhiều thứ cùng lúc. Khi hứng thú với điều gì đó, con rất sôi nổi, nói nhiều, đặt câu hỏi liên tục. Nhưng chỉ cần một kích thích mới xuất hiện – một ý nghĩ khác, một hình ảnh lạ, một âm thanh bên ngoài – sự chú ý của con có thể lập tức chuyển hướng.
Với người lớn, điều này dễ bị hiểu là con “tự nhiên lạnh nhạt” hay “không quan tâm nữa”. Thực tế, trí não của trẻ đang xử lý quá nhiều luồng thông tin song song, và con chỉ đơn giản là chuyển sang ưu tiên khác. Với những trẻ này, cha mẹ nên kiên nhẫn, tránh ép con phải duy trì cảm xúc hoặc sự tập trung theo một khuôn mẫu cố định.
Bảo Bình: Trẻ cần không gian để “nạp lại năng lượng”
Trẻ mang đặc trưng Bảo Bình thường có xu hướng độc lập sớm, thích quan sát và suy nghĩ theo cách riêng. Khi cảm thấy môi trường xung quanh thú vị, con rất cởi mở, sẵn sàng trò chuyện và chia sẻ. Nhưng khi đã “quá tải” bởi tương tác xã hội hoặc bị xâm phạm không gian cá nhân, con có thể đột ngột thu mình lại.
Sự im lặng hay xa cách lúc này không phải là dấu hiệu tiêu cực, mà giống như một cơ chế tự bảo vệ, giúp con cân bằng lại năng lượng. Cha mẹ càng tôn trọng nhu cầu được ở một mình của con, trẻ càng dễ quay lại kết nối một cách tự nhiên hơn.
Nhân Mã: Trẻ yêu tự do, nhạy cảm với cảm giác bị ràng buộc
Những đứa trẻ Nhân Mã thường rất nhiệt tình với điều mới mẻ: kiến thức, trò chơi, chuyến đi, hay một người bạn mới. Khi được khám phá, con thể hiện sự hứng khởi rõ rệt. Tuy nhiên, nếu cảm thấy bị kiểm soát quá chặt hoặc bị yêu cầu lặp lại một khuôn khổ cố định, con có xu hướng chùn lại, giảm nhiệt.
Với nhóm trẻ này, sự “lạnh đi” không xuất phát từ cảm xúc tiêu cực, mà từ bản năng muốn giữ quyền tự do lựa chọn. Thay vì ép buộc, cha mẹ có thể đồng hành bằng cách đưa ra lựa chọn linh hoạt, giúp con vẫn cảm thấy mình được tôn trọng.
Hiểu đúng để đồng hành đúng
Điểm chung của những trẻ dễ bị gắn mác “khó hiểu” hay “thất thường” là con không cố ý làm tổn thương hay xa cách người khác. Sự thay đổi biểu hiện chỉ phản ánh cách con điều chỉnh năng lượng, sự chú ý và nhu cầu nội tâm.
Các chuyên gia tâm lý cũng nhấn mạnh: khi cha mẹ không vội quy kết, không ép con phải luôn vui vẻ hay giao tiếp theo mong đợi của người lớn, trẻ sẽ cảm thấy an toàn hơn để bộc lộ bản thân.
Thay vì lo lắng khi con “lạnh” đi, cha mẹ có thể xem đó là lúc con cần nghỉ ngơi, suy nghĩ hoặc tái kết nối với chính mình. Và khi con “nóng” trở lại – hào hứng, cởi mở – hãy tận dụng khoảng thời gian đó để trò chuyện, lắng nghe và gắn kết.
Mỗi đứa trẻ đều có “nhịp độ” riêng. Hiểu được nhịp độ ấy chính là bước đầu tiên để nuôi dạy con một cách nhẹ nhàng, tôn trọng và bền vững hơn.
*Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
Minh Uyên