Có một khoản tiền nhàn rỗi, nhiều người thường nghĩ đơn giản rằng cứ gửi tiết kiệm là xong. Tuy nhiên, nếu số tiền tương đối lớn hoặc chưa xác định rõ thời điểm cần sử dụng, việc gửi toàn bộ vào một sổ duy nhất chưa chắc đã là phương án phù hợp. Ngược lại, chia tiền thành nhiều khoản với các kỳ hạn khác nhau không phải lúc nào cũng tối ưu.
Trước khi quyết định chia tiền gửi tiết kiệm, có 3 câu hỏi mỗi người nên tự đặt ra để cân nhắc cách phân bổ phù hợp với nhu cầu thực tế.
1. Tôi có thể cần dùng số tiền này vào thời điểm nào?
Đây có lẽ là câu hỏi quan trọng nhất trước khi lựa chọn cách chia tiền gửi. Tiền tiết kiệm không chỉ cần sinh lời mà còn phải có khả năng đáp ứng đúng thời điểm người gửi cần sử dụng. Nếu toàn bộ số tiền được gửi vào một khoản có kỳ hạn dài, bạn có thể nhận mức lãi suất tốt hơn nhưng sẽ kém linh hoạt nếu bất ngờ cần tiền trước ngày đáo hạn. Ngược lại, nếu tất cả đều để ở kỳ hạn ngắn, khả năng tối ưu mức lãi nhận được có thể không cao bằng các kỳ hạn dài.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào mức lãi suất, bạn nên hình dung trước các khoản chi lớn có thể xuất hiện trong vài tháng hoặc một vài năm tới, chẳng hạn tiền học, tiền thuê nhà, mua sắm tài sản, đi du lịch, hỗ trợ gia đình hoặc một khoản dự phòng cho những tình huống bất ngờ. Phần tiền có khả năng cần sử dụng sớm nên được giữ ở trạng thái linh hoạt hơn, trong khi phần tiền thực sự chưa có kế hoạch sử dụng có thể cân nhắc gửi với kỳ hạn dài hơn.
Ảnh minh họa
Cách chia này cũng giúp hạn chế tình huống phải tất toán trước hạn cả một khoản tiền lớn chỉ vì cần dùng một phần nhỏ. Khi tiền được phân thành nhiều khoản, bạn có thể chủ động lựa chọn khoản phù hợp để sử dụng, thay vì ảnh hưởng đến toàn bộ số tiền đang gửi.
2. Nếu cần tiền đột xuất, tôi có thể rút tối đa bao nhiêu?
Một khoản tiết kiệm có thể được xem như tiền nhàn rỗi, nhưng không có nghĩa toàn bộ số tiền đó sẽ không bao giờ cần đến. Những tình huống phát sinh như sửa chữa nhà, mua sắm khẩn cấp, chi phí cá nhân hoặc đơn giản là một cơ hội cần tiền ngay có thể khiến kế hoạch tiết kiệm ban đầu thay đổi. Vì vậy, khi chia tiền gửi, bạn cũng nên xác định trước quy mô khoản tiền mình có thể cần rút trong trường hợp bất ngờ.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý vì việc rút một phần tiền gửi trước hạn có thể ảnh hưởng đến phần tiền được hưởng lãi suất theo thỏa thuận của khoản tiền gửi, tùy quy định của ngân hàng và sản phẩm cụ thể. Nếu toàn bộ tiền được gom vào một khoản duy nhất, việc cần một số tiền nhỏ cũng có thể khiến người gửi phải xử lý cả khoản tiền lớn. Trong khi đó, nếu chia thành nhiều sổ hoặc khoản tiền gửi, mỗi khoản có giá trị vừa phải, bạn sẽ có thêm lựa chọn khi phát sinh nhu cầu.
3. Tôi ưu tiên lãi suất cao hay sự linh hoạt?
Hai mục tiêu này đôi khi không thể đạt được ở mức tối đa cùng lúc. Kỳ hạn dài thường có thể đi kèm mức lãi suất cao hơn, nhưng đổi lại người gửi phải chấp nhận việc khoản tiền được "khóa" trong thời gian lâu hơn. Trong khi đó, các khoản có kỳ hạn ngắn hoặc dễ tiếp cận hơn thường mang lại sự chủ động cao hơn nhưng mức sinh lời có thể thấp hơn.
Do đó, trước khi chia tiền gửi tiết kiệm, mỗi người nên xác định mình đang ưu tiên điều gì. Nếu đây là khoản tiền chắc chắn chưa cần sử dụng trong thời gian dài, việc dành một phần cho kỳ hạn dài có thể giúp tối ưu khả năng sinh lời. Ngược lại, nếu thu nhập chưa ổn định hoặc trong thời gian tới có nhiều khoản chi lớn, giữ một phần tiền ở kỳ hạn ngắn hơn có thể phù hợp hơn với nhu cầu thanh khoản.
Ảnh minh họa
Một cách tiếp cận tương đối dễ hiểu là không nhất thiết phải lựa chọn một kỳ hạn duy nhất cho toàn bộ số tiền. Người gửi có thể phân bổ thành các "lớp" tiền khác nhau: Một phần để sẵn sàng sử dụng khi cần - gửi ở kỳ hạn ngắn, một phần gửi kỳ hạn trung bình khoảng 6 tháng hoặc 9 tháng, và phần còn lại gửi ở kỳ hạn dài khoảng 24 tháng hoặc hơn. Khi đó, việc tiết kiệm không chỉ xoay quanh câu chuyện tìm mức lãi suất cao nhất mà còn là bài toán cân bằng giữa lợi nhuận, thời gian và khả năng sử dụng tiền.
Cuối cùng, chia tiền gửi tiết kiệm không phải công thức cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Cùng một số tiền nhưng người có thu nhập ổn định, ít khoản chi trong tương lai sẽ có cách phân bổ khác với người thường xuyên cần tiền hoặc đang chuẩn bị cho một khoản chi lớn. Vì vậy, trước khi mở thêm nhiều khoản tiết kiệm, hãy bắt đầu bằng 3 câu hỏi: khi nào mình cần tiền, nếu có việc đột xuất mình sẽ cần bao nhiêu và mình đang ưu tiên lãi suất hay sự linh hoạt. Khi trả lời được ba câu hỏi này, việc lựa chọn số tiền, kỳ hạn và cách chia khoản gửi sẽ thực tế hơn nhiều.
Ngọc Linh