Gửi tiết kiệm thường được xem là một trong những cách quản lý tiền đơn giản và hiệu quả nhất: Chọn ngân hàng, chọn kỳ hạn, gửi tiền rồi chờ đến ngày đáo hạn để nhận cả gốc lẫn lãi. Tuy nhiên, chính vì quá quen thuộc nên nhiều người dễ chủ quan, không tính kỹ nhu cầu sử dụng tiền, cách nhận lãi hay điều kiện tất toán.
Dưới đây là 5 sai lầm cần tránh để hạn chế tình trạng trên.
1. Chỉ nhìn vào lãi suất cao nhất mà bỏ qua điều kiện đi kèm
Khi so sánh các khoản tiền gửi, nhiều người có xu hướng chỉ quan tâm mức lãi suất được niêm yết. Tuy nhiên, mức lãi này có thể đi kèm những điều kiện nhất định như số tiền gửi tối thiểu, kỳ hạn cụ thể, hình thức gửi, kênh giao dịch hoặc nhóm khách hàng áp dụng.
Chẳng hạn, một mức lãi suất hấp dẫn có thể chỉ áp dụng cho khoản tiền gửi rất lớn hoặc một kỳ hạn nhất định, trong khi số tiền thực tế của người gửi lại không đáp ứng điều kiện. Ngoài ra, cùng một ngân hàng, lãi suất tại quầy và trực tuyến hoặc giữa các kỳ hạn cũng có thể khác nhau.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “ngân hàng nào có lãi suất cao nhất?”, bạn nên tính kiểm tra điều kiện áp dụng. Chênh lệch vài phần trăm trên bảng niêm yết chưa chắc tạo ra khác biệt lớn nếu khoản tiền gửi nhỏ, nhưng điều kiện đi kèm lại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng tiền.
2. Dồn toàn bộ tiền vào một kỳ hạn dài vì muốn tối đa hóa tiền lãi
Kỳ hạn càng dài thường có mức lãi suất cao hơn, vì vậy không ít người chọn gửi toàn bộ khoản tiền nhàn rỗi trong 12, 18 hoặc 24 tháng để nhận lãi tốt hơn. Cách này có thể phù hợp nếu chắc chắn không cần dùng tiền trong thời gian dài, nhưng sẽ trở thành vấn đề nếu nguồn tiền này đồng thời đóng vai trò quỹ dự phòng.
Ảnh minh họa
Điểm cần cân nhắc là khả năng thanh khoản. Trong cuộc sống, những khoản chi lớn có thể xuất hiện bất ngờ như sửa nhà, mua sắm tài sản, thay đổi công việc hoặc các khoản chi gia đình. Nếu toàn bộ tiền đều nằm trong một sổ tiết kiệm dài hạn, bạn có thể phải tất toán trước hạn khi cần tiền.
Một cách thực tế hơn là chia tiền thành nhiều phần với các kỳ hạn khác nhau. Ví dụ, thay vì gửi tất cả vào 1 sổ kỳ hạn 12 tháng, có thể chia thành một 1-2 sổ nhỏ với thời điểm đáo hạn khác nhau. Khi cần tiền, bạn chỉ cần rút 1 sổ thay vì toàn bộ khoản tiết kiệm.
3. Không để riêng một khoản tiền mặt để dự phòng
Một sai lầm khác là coi toàn bộ tiền nhàn rỗi đều có thể đem gửi ngân hàng. Về mặt sinh lời, điều này giúp tối ưu số tiền đang nằm trong tài khoản. Nhưng về mặt quản lý dòng tiền, đây lại là cách dễ khiến bạn rơi vào thế bị động.
Tiền tiết kiệm có kỳ hạn được thiết kế để giữ trong một khoảng thời gian nhất định. Trong khi đó, quỹ dự phòng lại cần ưu tiên khả năng sử dụng nhanh. Nếu không có khoản tiền riêng cho những tình huống bất ngờ, người gửi có thể phải rút sổ trước hạn chỉ vì một khoản chi không quá lớn.
Ảnh minh họa
Do đó, trước khi tính xem nên gửi bao nhiêu tiền, bạn cần xác định số tiền có thể thực sự không sử dụng trong thời gian tới. Khoản tiền dành cho chi tiêu thường xuyên và dự phòng nên được tách khỏi tiền tiết kiệm dài hạn.
4. Không đọc kỹ quy định về rút tiền trước hạn và cách tính lãi
Nhiều người chỉ quan tâm đến số tiền lãi nhận được khi gửi đúng hạn nhưng lại bỏ qua tình huống mình cần rút tiền sớm. Đây là một trong những điểm có thể tạo ra chênh lệch lớn giữa khoản lãi dự kiến và khoản lãi thực tế được nhận.
Khi tất toán trước hạn, khoản tiền gửi có thể không còn được hưởng mức lãi suất của kỳ hạn ban đầu mà được áp dụng mức lãi suất tương ứng theo quy định của ngân hàng.
Việc đọc kỹ những điều khoản này đặc biệt quan trọng với người gửi số tiền lớn. Một quyết định tưởng như chỉ giúp tăng thêm một phần lãi suất có thể trở nên kém hiệu quả nếu vài tháng sau phải rút tiền sớm.
5. Đến ngày đáo hạn nhưng không kiểm tra lại kế hoạch sử dụng tiền
Đáo hạn không có nghĩa là cứ để ngân hàng tự động quay vòng khoản tiền sang kỳ hạn mới là xong. Đây là thời điểm người gửi nên nhìn lại tình hình tài chính của mình.
Sau 6 hoặc 12 tháng, nhu cầu sử dụng tiền có thể đã thay đổi. Có thể khoản tiền đó chuẩn bị được dùng để mua nhà, mua xe, đóng học phí hoặc phục vụ một kế hoạch cá nhân khác. Ngược lại, nếu vẫn chưa có nhu cầu sử dụng, người gửi có thể tiếp tục gửi nhưng nên kiểm tra lại mặt bằng lãi suất và các sản phẩm đang có trước khi quyết định.
Đặc biệt, không nên mặc định rằng phương án tái tục tự động luôn phù hợp. Nếu không kiểm tra, khoản tiền có thể được chuyển sang một kỳ hạn hoặc phương thức nhận lãi không đúng với kế hoạch hiện tại. Vì vậy, ngày đáo hạn nên được xem như một mốc rà soát tài chính, thay vì chỉ là ngày nhận lãi.
Gửi tiết kiệm không phải bài toán chỉ xoay quanh việc tìm ngân hàng có lãi suất cao. Hiệu quả của một khoản tiền gửi còn phụ thuộc vào kỳ hạn, khả năng thanh khoản, nhu cầu sử dụng tiền và cách người gửi quản lý khoản tiền đó trong suốt thời gian gửi. Khi xác định rõ tiền nào cần dùng, tiền nào có thể để dài hạn và kiểm tra kỹ điều kiện trước khi gửi, khoản tiết kiệm sẽ vừa tạo ra thu nhập từ lãi vừa hạn chế những tình huống phải xoay xở khi có nhu cầu phát sinh.
Ngọc Linh