8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại

Thứ hai, 16/11/2026 - 15:25

Có những khoảnh khắc đã trở thành bất tử.

Trong suốt chiều dài lịch sử hiện đại, nhiếp ảnh không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ ký ức mà còn trở thành nhân chứng sống động cho những bước ngoặt lớn của nhân loại. Từ khoảnh khắc lịch sử ngoài vũ trụ, nỗi đau thời chiến cho đến những biểu tượng văn hóa đại chúng, một khung hình đắt giá đôi khi mang sức nặng hơn vạn lời nói, đủ sức lay động hàng triệu trái tim và làm thay đổi nhận thức của cả thế giới.

Dưới đây là 8 bức ảnh mang tính biểu tượng bậc nhất lịch sử hiện đại cùng câu chuyện hậu trường và những chiếc máy ảnh huyền thoại đã làm nên khoảnh khắc bất tử ấy.

"Người đàn ông nhảy trên vũng nước" của Henri Cartier-Bresson, năm 1930

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 1.

Trong một trong những bức ảnh mang tính biểu tượng nhất của mình, Henri Cartier-Bresson đã ghi lại khung cảnh qua một hàng rào phía sau nhà ga Saint-Lazare ở Paris.

Bức ảnh này đã trở thành ví dụ hoàn hảo cho khái niệm mà Cartier-Bresson gọi là "Khoảnh khắc quyết định".

"Trên thế giới này không có gì là không có một khoảnh khắc quyết định," Henri Cartier-Bresson từng nói.

Nhiếp ảnh gia người Pháp này thường được mệnh danh là cha đẻ của ngành báo chí ảnh hiện đại. Ông đã đặt ra thuật ngữ "Khoảnh khắc quyết định" để chỉ giây phút nhiếp ảnh gia nắm bắt được một khoảnh khắc thoáng qua, làm cho nó trở nên bất tử theo thời gian.

"Cô gái Afghanistan" của Steve McCurry, năm 1984

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 2.

"Cô gái Afghanistan" là bức chân dung nhiếp ảnh năm 1984 của Sharbat Gula, còn được gọi là Sharbat Bibi, do nhà báo ảnh Steve McCurry thực hiện. Bức ảnh xuất hiện trên trang bìa số tháng 6 năm 1985 của tạp chí National Geographic. Hình ảnh ghi lại một thiếu nữ đang nhìn thẳng vào máy ảnh. Danh tính của nhân vật trong ảnh ban đầu chưa được biết rõ, nhưng vào đầu năm 2002, cô đã được xác định là Sharbat Gula. Cô là một trẻ em người Pashtun sống tại trại tị nạn Nasir Bagh ở Pakistan trong thời kỳ Liên Xô chiếm đóng Afghanistan khi cô được chụp ảnh.

Bức ảnh này đã được ví với bức tranh "Mona Lisa" của Leonardo da Vinci và được gọi là "nàng Mona Lisa của thế giới thứ ba ở thế giới thứ nhất". Hình ảnh này đã trở thành "biểu tượng" cho "thiếu nữ/phụ nữ tị nạn ở một trại tị nạn xa xôi nào đó".

Ảnh bìa album "Abbey Road" của Iain Macmillan, năm 1969

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 3.

Iain Stewart Macmillan là nhiếp ảnh gia người Scotland nổi tiếng với việc chụp bức ảnh bìa cho album "Abbey Road" của ban nhạc The Beatles vào năm 1969. Ông lớn lên ở Scotland, sau đó chuyển đến London để trở thành một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Ông đã sử dụng một bức ảnh của Yoko Ono trong cuốn sách do ông xuất bản năm 1966, và Ono đã mời ông chụp ảnh cho buổi triển lãm của bà tại phòng trưng bày Indica. Bà đã giới thiệu ông với John Lennon, và Lennon đã mời ông chụp ảnh bìa cho album "Abbey Road". The Beatles đã thu âm phần lớn âm nhạc của họ tại phòng thu EMI trên đường Abbey, London. Họ quyết định đặt tên album cuối cùng của mình theo tên con đường này.

"Trái Đất mọc" của William Anders, năm 1968

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 4.

"Earthrise" (Trái Đất mọc) là bức ảnh chụp Trái Đất cùng một phần bề mặt Mặt Trăng từ quỹ đạo Mặt Trăng do phi hành gia William Anders thực hiện vào ngày 24 tháng 12 năm 1968, trong sứ mệnh Apollo 8. Nhiếp ảnh gia thiên nhiên Galen Rowell từng gọi đây là "bức ảnh môi trường có sức ảnh hưởng lớn nhất từng được chụp".

Bức ảnh được chụp từ quỹ đạo Mặt Trăng vào lúc 16:00 UTC ngày 24 tháng 12 năm 1968 bằng chiếc máy ảnh Hasselblad 500 EL đã được cải tiến sâu với bộ truyền động điện. Chiếc máy ảnh này sử dụng vòng ngắm đơn giản thay vì kính ngắm phản xạ tiêu chuẩn và được lắp hộp phim 70 mm chứa loại phim Ektachrome đặt riêng do Kodak phát triển. Ngay trước đó, Anders đang chụp bề mặt Mặt Trăng bằng ống kính 250 mm và ống kính này sau đó cũng được dùng để chụp loạt ảnh "Earthrise". Một bản ghi âm của sự kiện cùng phần chép lời hiện vẫn được lưu giữ, giúp tái hiện sát sao khoảnh khắc này qua đoạn trích sau:

Anders: "Trời ơi! Nhìn khung cảnh đằng kia kìa! Trái Đất đang mọc lên. Chà, đẹp quá."

Borman: "Này, đừng chụp cái đó, nó không có trong lịch trình đâu." (nói đùa)

Anders: (cười) "Cậu có phim màu không, Jim? Đưa nhanh cho tôi cuộn phim màu đó với..."

Lovell: "Ôi trời, tuyệt quá!"

Ảnh tòa tháp đôi sụp đổ của Lyle Owerko, năm 2001

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 5.

Nhà làm phim kiêm nhiếp ảnh gia Lyle Owerko, người từng cộng tác với nhiều đơn vị từ Sundance Channel, Time đến MTV, đã ghi lại sự kiện kinh hoàng ngày 11/9 năm 2001 bằng chiếc máy ảnh Fuji 645zi. "Có một vẻ đẹp riêng khi tác nghiệp vào thời điểm đó," Owerko cảm thán. "Bạn phải hình dung trước khung hình của mình, cân nhắc kỹ lưỡng những gì sẽ chụp và thậm chí là phải tiết kiệm từng kiểu ảnh." Owerko nhanh chóng và cẩn trọng di chuyển qua các con phố để tìm góc nhìn tốt nhất. "Có một khoảng lặng kéo dài vài phút," ông nhớ lại. "Lý do tôi đi đến góc phố Vesey và Church là vì vị trí đó giúp tôi quay lưng lại với mặt trời, nhờ vậy tôi có thể bố cục nên câu chuyện về hai tòa tháp – một tòa bị che khuất bởi khói bụi và một tòa vẫn nguyên vẹn không tì vết, và ngay lúc đó tôi nghĩ: 'Trang bìa của bạn đây rồi.' Một tòa tháp đang bốc khói và một tòa vẫn hiên ngang, bất khuất." Bức ảnh sau đó đã được đăng trên trang bìa của tạp chí TIME.

Ngày nay, Lyle Owerko cảm thấy bức ảnh không còn là của riêng ông nữa. "Đó là bức ảnh của cả thế giới," ông nói. "Nó thuộc về lịch sử."

"Người mẹ di cư" của Dorothea Lange, năm 1936 

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 6.

Bức ảnh "Migrant Mother" (Người mẹ di cư) do Dorothea Lange chụp năm 1936 là chân dung của Florence Thompson cùng các con của bà. Chú thích tại Thư viện Quốc hội Mỹ ghi rõ: "Những người hái đậu nghèo túng ở California. Bà mẹ bảy con. Ba mươi hai tuổi. Nipomo, California."

Vào những năm 1930, Cơ quan An ninh Trang trại (FSA) đã thuê nhiều nhiếp ảnh gia để ghi lại những tác động của cuộc Đại suy thoái tại Mỹ. Nhiều bức ảnh trong số này cũng được xem là hình ảnh tuyên truyền nhằm hỗ trợ chính sách của chính phủ Mỹ trong việc phân bổ nguồn lực hỗ trợ tới những khu vực nghèo khó và chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đất nước. Bức ảnh của Dorothea Lange chụp Florence Owens Thompson – người được cho là một công nhân hái đậu di cư – cùng gia đình bà đã trở thành biểu tượng cho sự kiên cường trước nghịch cảnh.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình rằng Florence Thompson thực sự là một người hái đậu di cư. Tác giả Richard Steven Street cho biết một số nhà nghiên cứu nghi ngờ phần mô tả của Lange về bức ảnh này là "mơ hồ hoặc thiếu chính xác rõ rệt", đồng thời cho rằng Thompson không phải là lao động nông trại mà là một người di cư từ vùng Dust Bowl.

"V-J Day ở Times Square" của Alfred Eisenstaedt, năm 1945 

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 7.

"V-J Day in Times Square" (Ngày chiến thắng ở Quảng trường Thời đại) là bức ảnh do Alfred Eisenstaedt thực hiện, ghi lại khoảnh khắc một thủy thủ Hải quân Mỹ ôm và hôn một người lạ – một nữ phụ tá nha khoa – vào Ngày chiến thắng Nhật Bản tại Quảng trường Thời đại ở Thành phố New York vào ngày 14 tháng 8 năm 1945. Bức ảnh được đăng tải một tuần sau đó trên tạp chí Life.

Alfred Eisenstaedt đã chụp lại một sự kiện ngẫu hứng diễn ra tại Quảng trường Thời đại ngay trước khi Mỹ chính thức tuyên bố kết thúc chiến tranh với Nhật Bản.

Bức ảnh được chụp về phía bắc từ khu vực phía nam phố 45, nơi Đại lộ Broadway và Đại lộ số 7 giao nhau, bằng chiếc máy ảnh Leica IIIa.

"Sập cầu thang thoát hiểm" của Stanley Forman, năm 1975

8 bức ảnh nổi tiếng nhất lịch sử thế giới hiện đại  - Ảnh 8.

"Fire Escape Collapse" (Sập cầu thang thoát hiểm), còn được biết đến với tên gọi "Fire on Marlborough Street" (Hỏa hoạn trên phố Marlborough), là bức ảnh đơn sắc của Stanley Forman từng giành giải Pulitzer cho hạng mục Ảnh tin tức nóng hổi năm 1976 và danh hiệu Ảnh Báo chí Thế giới của năm.

Bức ảnh nằm trong một loạt ảnh ghi lại khoảnh khắc Bryant và Jones đang chờ xe thang cứu hỏa và giây phút cầu thang thoát hiểm bất ngờ đổ sập khi cả hai nạn nhân đang đứng trên đó tại phố Marlborough ở Boston vào ngày 22 tháng 7 năm 1975, do nhiếp ảnh gia Stanley Forman chụp bằng máy ảnh Nikon F.

Lính cứu hỏa đầu tiên tiếp cận hiện trường, Robert O'Neill, đã yêu cầu cô gái 19 tuổi Bryant nâng cô con gái đỡ đầu 2 tuổi là bé Jones lên cho anh từ phía mái nhà, nhưng Bryant không thể làm được. Khi đó, O'Neill đang vòng một tay ôm lấy Bryant và một tay bám vào bậc thang thì cầu thang thoát hiểm đổ sập. O'Neill may mắn bám trụ được bằng một tay và được giải cứu, nhưng Bryant cùng bé Jones đã rơi từ độ cao khoảng 50 feet (15 mét). Bryant bị đa chấn thương ở đầu và cơ thể rồi qua đời vài giờ sau đó. Bé Jones sống sót sau cú ngã nhờ rơi trúng người Bryant nên giảm được lực va đập.

Bức ảnh này cùng các tấm hình khác về vụ việc ban đầu được đăng tải trên tờ Boston Herald. Sau đó, Forman đã in một bộ ảnh gửi cho hãng thông tấn Associated Press, giúp bức ảnh được phát hành rộng rãi trên 128 tờ báo tại Mỹ cũng như nhiều quốc gia khác.

Chi Chi