"Tôi và chồng đều sinh năm 1986. Hai vợ chồng đi làm văn phòng, tổng thu nhập mỗi tháng khoảng 40 triệu đồng. Nghe thì có vẻ ổn, nhưng cuối tháng nhìn tài khoản vẫn thấy... chẳng dư được bao nhiêu".
Đó là chia sẻ của chị Minh Anh (Hà Nội) trong một hội nhóm về quản lý tài chính gia đình. Bài đăng nhanh chóng nhận được hàng nghìn lượt tương tác vì rất nhiều người nhận ra mình cũng đang ở hoàn cảnh tương tự.
Ở tuổi ngoài 35, nhiều người thuộc thế hệ 8X bước vào giai đoạn được ví như "thế hệ bánh mì kẹp" – phía trên là cha mẹ bắt đầu già yếu, phía dưới là con cái đang tuổi ăn học, trong khi bản thân vẫn phải lo trả nợ nhà, tích lũy cho tương lai và giữ công việc ổn định.
Thu nhập không hề thấp nhưng áp lực chi tiêu ngày càng lớn khiến việc tiết kiệm trở nên khó khăn hơn nhiều so với tưởng tượng.
Bảng chi tiêu của gia đình 8X có tổng thu nhập 40 triệu đồng/tháng
Gia đình gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ đang học tiểu học.
| Khoản chi | Số tiền/tháng |
|---|---|
| Tiền trả góp căn hộ | 9.000.000 đồng |
| Tiền ăn uống | 8.000.000 đồng |
| Học phí và các khoản của hai con | 5.500.000 đồng |
| Điện, nước, internet | 2.300.000 đồng |
| Xăng xe, gửi xe, đi lại | 2.000.000 đồng |
| Hiếu hỉ, sinh nhật, phát sinh | 2.000.000 đồng |
| Bảo hiểm, khám sức khỏe | 1.500.000 đồng |
| Tiền hỗ trợ bố mẹ hai bên | 3.000.000 đồng |
| Mua sắm, quần áo, đồ gia dụng | 2.500.000 đồng |
| Giải trí, cà phê, cuối tuần | 1.500.000 đồng |
| Tổng chi | 37.300.000 đồng |
Với tổng thu nhập khoảng 40 triệu đồng, sau khi thanh toán các khoản cố định, gia đình chỉ còn khoảng 2,7 triệu đồng để tiết kiệm.
Nếu trong tháng phát sinh sửa xe, ốm đau, cưới hỏi hay đóng thêm các khoản học cho con, số tiền tiết kiệm gần như bằng 0.
Không phải tiêu hoang, mà là gánh quá nhiều vai trò cùng lúc
Nhiều người cho rằng thu nhập 40 triệu đồng/tháng hoàn toàn có thể tiết kiệm được 10-15 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế của các gia đình 8X lại khác.
Đây là thế hệ đang ở giai đoạn chi tiêu đỉnh điểm của cuộc đời.
- Con cái cần đầu tư cho học tập, ngoại khóa và chăm sóc sức khỏe.
- Cha mẹ bắt đầu có nhiều khoản khám chữa bệnh hoặc cần con cái hỗ trợ sinh hoạt.
- Bản thân họ vẫn đang trả khoản vay mua nhà hoặc mua xe kéo dài hàng chục năm.
Ngoài ra còn là vô số khoản nhỏ nhưng khó cắt giảm như quà cáp, hiếu hỉ, bảo dưỡng xe, thay thiết bị gia đình hay các khoản đóng góp ở trường.
Chính những khoản chi tưởng nhỏ này lại khiến ngân sách gia đình bị "rò rỉ" đáng kể.
Điều khiến nhiều gia đình lo nhất không phải là chi tiêu hôm nay
Theo nhiều chuyên gia tài chính cá nhân, điều đáng quan tâm hơn cả là nhiều gia đình có thu nhập khá nhưng quỹ dự phòng vẫn rất mỏng.
Chỉ cần một biến cố như mất việc vài tháng, người thân nhập viện hoặc con phát sinh chi phí lớn là toàn bộ kế hoạch tài chính có thể bị đảo lộn.
Đó cũng là lý do nhiều người ngoài 35 tuổi luôn có cảm giác "kiếm được khá nhưng vẫn không thấy an toàn".
Không ít gia đình thừa nhận họ đã nhiều lần định cắt giảm chi tiêu nhưng chỉ sau vài tháng mọi thứ lại trở về như cũ, bởi phần lớn các khoản đều là nhu cầu thiết yếu.
Gia đình 8X đang thay đổi cách quản lý tiền
Thay vì cố gắng cắt giảm mọi khoản chi, nhiều gia đình lựa chọn cách quản lý dòng tiền khoa học hơn.
Một số nguyên tắc được nhiều người áp dụng gồm:
- Thanh toán tiền tiết kiệm ngay khi nhận lương, thay vì đợi cuối tháng còn bao nhiêu mới để dành.
- Ghi chép chi tiêu theo tuần để phát hiện các khoản mua sắm cảm tính.
- Duy trì quỹ khẩn cấp tương đương 3-6 tháng chi tiêu.
- Hạn chế nâng cấp lối sống mỗi khi thu nhập tăng.
- Tạo thêm nguồn thu nhập phụ thay vì chỉ cố gắng tiết kiệm.
Nhiều gia đình cũng cho biết họ không còn đặt mục tiêu tiết kiệm thật nhiều mỗi tháng, mà ưu tiên duy trì đều đặn một khoản nhỏ. Bởi với những người đang ở giai đoạn "bánh mì kẹp", giữ được sự ổn định tài chính và không phải vay mượn khi có việc đột xuất đã là một thành công.
Tiết kiệm ít không có nghĩa là quản lý tiền kém
Điều bảng chi tiêu trên nhận được nhiều sự đồng cảm không nằm ở con số 40 triệu đồng, mà ở cảm giác của rất nhiều gia đình 8X: thu nhập không thấp nhưng trách nhiệm tài chính ngày càng lớn.
Tiền kiếm được không chỉ phục vụ cuộc sống hiện tại mà còn phải chia cho rất nhiều mục tiêu cùng lúc: nuôi con, chăm cha mẹ, trả nợ nhà, chuẩn bị tuổi già và dự phòng rủi ro.
Vì thế, đôi khi cuối tháng chỉ còn vài triệu đồng để tiết kiệm không phải là dấu hiệu của việc chi tiêu thiếu hợp lý, mà phản ánh đúng áp lực tài chính của một thế hệ đang gánh vác nhiều trách nhiệm nhất trong gia đình.
Nhật Anh