Nhiều người có thói quen bật điều hòa khi ngủ nhưng vẫn đắp chăn, thậm chí có người phải cuộn mình trong chăn mới cảm thấy dễ chịu. Đây có phải thói quen không tốt hay chỉ đơn giản là cách cơ thể tự điều chỉnh cảm giác nóng - lạnh?
Vào những đêm mùa hè, không khó bắt gặp cảnh điều hòa chạy suốt đêm, trong khi người nằm trên giường lại đắp một chiếc chăn mỏng. Có người thậm chí để nhiệt độ khá thấp nhưng vẫn phải kéo chăn lên tận vai mới có thể ngủ ngon.
Nhìn qua, thói quen này có vẻ mâu thuẫn: đã bật điều hòa để làm mát thì tại sao còn cần chăn?
Thực tế, điều hòa và chăn thực hiện hai nhiệm vụ khác nhau. Điều hòa giúp điều chỉnh nhiệt độ của cả căn phòng, trong khi chăn giúp giữ nhiệt ở khu vực sát cơ thể. Vì vậy, việc sử dụng đồng thời hai thứ không nhất thiết gây hại, miễn là nhiệt độ phòng và độ dày chăn phù hợp.
Vì sao phòng mát nhưng cơ thể vẫn cần đắp chăn?
Khi ngủ, cơ thể vẫn liên tục sản sinh và tỏa nhiệt. Trong thời tiết nóng, điều hòa giúp giảm nhiệt độ môi trường, từ đó tạo cảm giác dễ chịu hơn và hỗ trợ giấc ngủ.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ phòng giảm, cơ thể cũng có thể mất nhiệt nhanh hơn. Một chiếc chăn mỏng giúp giữ lại một lớp không khí ấm quanh da, nhờ đó hạn chế cảm giác lạnh ở một số vùng trên cơ thể.
Đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy dễ ngủ nhất khi đầu và mặt được tiếp xúc với không khí mát, trong khi phần thân được phủ một lớp chăn nhẹ.
Vì vậy, không cần quá lo lắng nếu bạn bật điều hòa và vẫn muốn đắp chăn. Điều quan trọng là sau khi nằm xuống, cơ thể cảm thấy thoải mái chứ không bị nóng hoặc lạnh quá mức.
Một cách đơn giản để tự kiểm tra là xem cơ thể phản ứng thế nào trong đêm. Nếu không bị lạnh tỉnh giấc, không đổ mồ hôi nhiều, không nóng bức khó chịu và sáng hôm sau thức dậy vẫn khỏe khoắn, cách sử dụng điều hòa hiện tại có thể đang phù hợp.
26-28 độ C chỉ là mức tham khảo
Nhiều người có thói quen cài điều hòa đúng 26 độ C vì cho rằng đây là mức nhiệt “chuẩn” khi ngủ vào mùa hè.
Tuy nhiên, không có một mức nhiệt duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.
Cùng một mức nhiệt nhưng cảm giác của mỗi người có thể rất khác nhau. Nhiệt độ thực tế mà cơ thể cảm nhận còn phụ thuộc vào độ ẩm, diện tích phòng, vị trí giường, hướng gió, tốc độ quạt, quần áo ngủ, chăn và khả năng điều hòa thân nhiệt của từng người.
Vì vậy, mức 26-28 độ C có thể được xem là khoảng khởi đầu để tham khảo. Sau đó, mỗi người nên điều chỉnh dựa trên cảm giác thực tế.
Nếu nằm trong chăn vẫn thấy lạnh, có thể tăng nhiệt độ điều hòa hoặc giảm tốc độ quạt. Nếu nóng và ra mồ hôi, có thể giảm nhẹ nhiệt độ hoặc thay bằng chăn mỏng hơn.
Điều không nên làm là để nhiệt độ quá thấp chỉ vì muốn phòng thật lạnh rồi dùng chăn dày để chống lại cái lạnh. Cách này vừa khiến cơ thể khó chịu, vừa làm tăng lượng điện tiêu thụ.
Đắp chăn mùa hè: Mỏng, nhẹ và thoáng là đủ
Trong phòng điều hòa, chăn mùa hè nên ưu tiên loại mỏng, nhẹ và thoáng khí.
Không cần dùng chăn quá dày với mục đích “giữ ấm” nếu nhiệt độ phòng vốn đã dễ chịu. Khi đắp chăn, nếu cơ thể nhanh chóng nóng lên, lưng đổ mồ hôi hoặc liên tục phải thò chân ra ngoài để giảm nhiệt, đó là dấu hiệu lớp chăn đang quá dày.
Ngược lại, nếu phải co người lại, liên tục kéo chăn kín hoặc thường xuyên tỉnh giấc vì lạnh, có thể nhiệt độ phòng đang thấp hoặc chăn chưa đủ.
Không ít người có thói quen đắp chăn kín từ đầu đến chân dù thời tiết nóng vì sợ “nhiễm lạnh”. Tuy nhiên, không cần ép cơ thể phải giữ ấm bằng mọi giá. Chỉ cần lựa chọn trang phục ngủ và chăn phù hợp với nhiệt độ thực tế.
Điều cần tránh hơn cả việc đắp chăn là để gió điều hòa thổi thẳng vào người
Khi ngủ trong phòng điều hòa, hướng gió là yếu tố đáng chú ý.
Luồng khí lạnh thổi liên tục vào đầu, cổ, vai hoặc ngực có thể khiến một số người cảm thấy khó chịu, đặc biệt khi không khí trong phòng khô.
Sau một đêm, người ngủ có thể thức dậy với cảm giác khô mũi họng, khó chịu ở mắt hoặc cứng mỏi vùng cổ vai gáy.
Điều hòa không phải nguyên nhân trực tiếp tạo ra virus gây cảm cúm. Tuy nhiên, không khí lạnh và khô có thể làm niêm mạc mũi họng khó chịu hơn, nhất là ở những người vốn nhạy cảm với đường hô hấp.
Do đó, thay vì tăng độ dày của chăn để chống lại luồng gió lạnh, nên điều chỉnh ngay hướng gió.
Có thể hướng cửa gió lên trên, sang hai bên, bật chế độ đảo gió hoặc giảm tốc độ quạt. Nếu giường nằm ngay dưới cửa gió, có thể cân nhắc thay đổi vị trí.
Một cách kiểm tra rất đơn giản là nằm vào đúng vị trí thường ngủ và cảm nhận vùng mặt, cổ, vai. Nếu liên tục cảm thấy luồng gió thổi trực tiếp vào những khu vực này, nên điều chỉnh trước khi đi ngủ.
Đóng kín cửa cả đêm: Phòng mát nhưng không khí có thể bí
Một vấn đề khác nhiều người bỏ qua khi sử dụng điều hòa là chất lượng không khí trong phòng.
Điều hòa gia đình thông thường chủ yếu tuần hoàn không khí trong phòng, không đồng nghĩa với việc liên tục đưa không khí mới từ bên ngoài vào.
Nếu cửa phòng đóng kín trong nhiều giờ, lượng CO₂ do con người thở ra cùng mùi và một số chất ô nhiễm trong nhà có thể tích tụ.
Vì vậy, nếu điều kiện thời tiết và chất lượng không khí bên ngoài cho phép, nên tranh thủ thông gió trước khi ngủ, vào buổi sáng hoặc những thời điểm mát trong ngày.
Ngoài ra, bộ lọc điều hòa cũng cần được vệ sinh định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Một chiếc máy lạnh bẩn không chỉ làm giảm hiệu quả làm mát mà còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong phòng.
Với những ngày thời tiết ẩm, có thể sử dụng chế độ hút ẩm nếu cần. Ngược lại, nếu thấy mũi họng khô rát, nên tránh để nhiệt độ quá thấp và không để gió thổi trực tiếp vào mặt.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi cần được điều chỉnh riêng
Không phải ai cũng có khả năng cảm nhận và điều hòa thân nhiệt giống nhau.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính có thể nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ.
Với những đối tượng này, không nên chỉ dựa vào cảm giác của người chăm sóc để quyết định phòng đã đủ ấm hay chưa. Có thể quan sát thêm vùng cổ, lưng, tình trạng ra mồ hôi, mức độ tỉnh táo và chất lượng giấc ngủ để điều chỉnh nhiệt độ, quần áo và chăn phù hợp.
Trong những ngày nắng nóng, cũng không nên vì lo ngại điều hòa mà cố chịu đựng một căn phòng quá nóng, bí bách. Nhiệt độ cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng nguy cơ các vấn đề liên quan đến nắng nóng.
Mục tiêu là tạo ra môi trường mát vừa đủ, không quá lạnh và không để gió thổi trực tiếp vào cơ thể.
Minh Khanh