Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam, Ngọc Tân luôn được biết đến là một đại danh ca với sức nổi tiếng và ảnh hưởng lớn đến các đồng nghiệp cùng thời cũng như đàn em sau này.
Ông được mệnh danh là "ông hoàng nhạc nhẹ" tại miền Bắc nhờ sở hữu chất giọng ấm áp, ngọt ngào có một không hai và chuyên trị dòng nhạc trữ tình, tình ca với lối hát tình cảm dạt dào không ai bắt chước được.
Tuy nhiên, cuộc đời Ngọc Tân lại lắm nỗi truân chuyên và bi kịch.
Hiện tượng ông hoàng nhạc nhẹ miền Bắc với sức nổi tiếng vượt trội
Ngọc Tân tên thật là Nguyễn Ngọc Tân, sinh năm 1948 tại Đồ Sơn - Hải Phòng, mảnh đất cửa biển nổi tiếng, nơi sản sinh nhiều giọng ca hay và nhiều văn nghệ sĩ thành danh, đặc biệt trong dòng văn học – âm nhạc lãng mạn, trữ tình.
Từ nhỏ Ngọc Tân đã đam mê ca hát và bộc lộ thiên phú âm nhạc. Ông được thừa hưởng năng khiếu ca hát từ mẹ là là một nữ quản ca (ca trưởng) trong nhà thờ thuộc giáo sứ Đồ Sơn. Ông được mẹ tập hát từ nhỏ và nhờ năng khiếu bẩm sinh, ông có một giọng hát ấm và cao vút.
Danh ca Trần Khánh là người đã phát hiện được khả năng của Ngọc Tân và đưa ông vào Đoàn Ca nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam. Tiếp đó, ông được cử đi học thanh nhạc ở Nhạc viện Hà Nội, suốt 11 năm Ngọc Tân chỉ được hát đồng ca và lặng lẽ làm nhiệm vụ dạy hát trên làn sóng đài phát thanh.
Dù được học về nhạc cổ điển nhưng Ngọc Tân lại chọn đi theo con đường nhạc nhẹ, đúng với tâm hồn âm nhạc của mình.
Từ những năm 60 Ngọc Tân đã bắt đầu đi hát chuyên nghiệp nhưng sự nghiệp ca hát của ông bắt đầu nở rộ từ những năm 1970 và đạt đến đỉnh cao vào thập niên 1980 – 1990. Với kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện cùng sự rung cảm mãnh liệt, Ngọc Tân nhanh chóng trở thành một hiện tượng của nhạc nhẹ Việt Nam.
Giọng hát của ông sở hữu âm sắc ấm áp, giàu nội lực nhưng vẫn giữ được sự tinh tế, trữ tình. Sự nghiệp của Ngọc Tân gắn liền với những ca khúc bất hủ của dòng tân nhạc trữ tình. Có thể nói, tiếng hát Ngọc Tân là hiện thân của nhạc lãng mạn, trữ tình miền Bắc trong giai đoạn Đổi mới.
Giọng ca của ông được coi là một chuẩn mực trong dòng nhạc trữ tình, lãng mạn, mang hơi thở của thời đại nhưng không bao giờ lỗi thời.
Ngọc Tân là người tiên phong trong việc thể hiện thành công nhiều ca khúc nhạc nhẹ của các nhạc sĩ đương đại, mở đường cho sự phát triển của dòng nhạc này ở miền Bắc nói riêng và cả nước nói chung.
Đặc biệt, những ca khúc về biển đã trở thành thương hiệu"và biệt danh không thể tách rời của ông. Những bài hát ông thể hiện không chỉ là âm nhạc mà còn là những bức tranh về thiên nhiên, về tình yêu quê hương đất nước được vẽ bằng cảm xúc chân thành, mãnh liệt.
Mối liên kết giữa ông và những ca khúc về biển cả là một điều đặc biệt khiến mỗi bài hát ông thể hiện đều mang hơi thở mặn mòi, khoáng đạt của đại dương.
Ngọc Tân cũng là một trong số ít ca sĩ được đánh giá cao ở khả năng thể hiện cả nhạc nhẹ và nhạc truyền thống cách mạng dù ông thành công nhất ở mảng nhạc nhẹ và trữ tình. Ông đã mang tiếng hát của mình đi biểu diễn ở nhiều quốc gia trên thế giới, góp phần quảng bá âm nhạc Việt Nam.
Ngọc Tân cũng nổi tiếng là người duy mỹ, chỉn chu và hát đẹp, gọn gàng, tinh tế. Ca sĩ Siu Black từng nói: "Ngày đầu tiên vào Sài Gòn, tôi hát chương trình của anh danh ca Ngọc Tân. Anh Ngọc Tân ngày đó nổi tiếng lắm, ai cũng mê. Anh Ngọc Tân là người duy mỹ, muốn ca sĩ là phải đẹp, sang trọng".
Danh hài Duy Phương ở miền Nam cũng tiết lộ, Ngọc Tân là ca sĩ nổi tiếng nhất miền Bắc ngày đó. Ông ra miền Bắc diễn và bất ngờ trước sự nổi tiếng của Ngọc Tân, đi hát kín show, khán giả tới đông đảo, yêu cầu hát đi hát lại. Điều này cho thấy sức hút lớn của Ngọc Tân đương thời.
Những bi kịch trong cuộc đời
Dù nổi tiếng vượt trội và có sự nghiệp đồ sộ, cuộc đời riêng của Ngọc Tân lại chất chứa nhiều nỗi buồn và bi kịch.
Mối tình đầu sâu nặng của ông đã không thành, để lại một vết thương lòng lớn. Sau này, ông kết hôn và có một gia đình hạnh phúc nhưng những biến cố về sức khỏe đã đeo bám ông và gia đình trong suốt nhiều năm.
Ông từng đi nước ngoài nhưng lại phải quay về còn vợ thì qua đời. Bản thân ông từng bị kỷ luật và không được hát trong một thời gian dài.
Bi kịch lớn nhất trong cuộc đời ông chính là căn bệnh hiểm nghèo. Trong những năm cuối đời, Ngọc Tân phải chống chọi với căn bệnh ung thư gan quái ác. Căn bệnh đã bào mòn sức khỏe của người nghệ sĩ tài hoa khiến ông không thể tiếp tục đứng trên sân khấu trong giai đoạn cuối của cuộc đời.
Sự kiên cường và nghị lực của Ngọc Tân trong những ngày tháng chống chọi với bệnh tật khiến nhiều đồng nghiệp và khán giả cảm phục. Dù đau đớn, ông vẫn giữ niềm lạc quan và tình yêu với âm nhạc. Ông ra đi vào ngày 11 tháng 11 năm 2005, để lại sự tiếc thương vô hạn trong lòng công chúng và giới nghệ sĩ. Ông mất khi chỉ mới 56 tuổi, độ tuổi mà nhiều nghệ sĩ vẫn đang ở đỉnh cao phong độ.
Tùng Ninh