Bốn kiên định là gì? Vì sao giữ được 4 kiên định là giữ được Đảng?
Không tiếng súng. Không chiến hào. Không bom rơi đạn nổ. Nhưng có một cuộc chiến khốc liệt đang nhắm vào nhận thức, niềm tin và hệ giá trị của quốc gia, con người.
Trước đây, muốn xoá sổ một quốc gia trên bản đồ chính trị thế giới, các thế lực thù địch phải đổ bộ vào biên giới, đánh chiếm căn cứ quân sự, thiết lập chính quyền cai trị. Ngày nay, chỉ cần gieo vào lòng xã hội hạt giống hoài nghi, để nảy mầm chệch hướng, làm cho sự chia rẽ lớn lên, rồi kết trái khủng hoảng niềm tin. Đó chính là chiến tranh nhận thức.
Nếu chiến tranh hạt nhân trong thế kỷ XX làm nhân loại khiếp sợ vì một quả bom đủ huỷ diệt cả thành phố, thì trong thế kỷ XXI, các quốc gia phải bật chuông báo động vì sức công phá của chiến tranh nhận thức. Một video cắt ghép, một hình ảnh deepfake, một dòng trạng thái kích động, một bình luận xuyên tạc, một chiến dịch truyền thông được thiết kế tinh vi có thể trở thành "mũi khoan nhận thức" xuyên thủng tâm trí xã hội, san phẳng thành trì tinh thần của một dân tộc. Loại hình chiến tranh mới này sử dụng thủ đoạn rất tinh vi là làm cho người ta hoài nghi về chính con đường của mình, không mặn mà về chính lịch sử của mình, mặc cảm về chính dân tộc mình. Các thế lực thù địch tìm mọi phương thức để cạnh tranh chủ quyền thông tin, thao túng nhận thức, dẫn dắt dư luận phục vụ mưu đồ, động cơ đen tối. Điều nguy hiểm nhất của chiến tranh nhận thức không chỉ dừng lại ở việc tạo ra tin giả mà làm cho người dân dần mất đi khả năng nhận ra sự thật.
Suy cho cùng, thứ quyết định tuổi thọ của đảng cẩm quyền, của một chế độ không phải là sức mạnh quân sự, quy mô kinh tế hay bộ máy quyền lực đồ sộ, mà là khả năng nắm giữ niềm tin, lý tưởng giữa những cơn địa chấn của thời đại. Lịch sử chính trị thế giới đã nhiều lần chứng minh: Liên Xô không sụp đổ vì kinh tế hay tiềm lực quân sự yếu kém, Đông Âu không thua chiến trường. Sự sụp đổ bắt đầu khi niềm tin chính trị bị bào mòn, khi hệ giá trị bị rạn nứt và khi chính những người từng giữ vai trò dẫn dắt xã hội bắt đầu hoài nghi về con đường mình đang đi.
Một Đảng cầm quyền chỉ có thể trường tồn nếu giữ được nền tảng tư tưởng, kỷ luật tổ chức và mối liên hệ máu thịt với nhân dân. Nhưng nếu niềm tin bị rút ruột, nếu lý tưởng bị bôi mờ, nếu lịch sử bị lật lại, Đảng sẽ đứng trước nguy cơ tiêu vong. Chính vì vậy, bảo vệ Đảng trong giai đoạn hiện nay trước hết là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bồi dưỡng năng lực phân biệt đúng - sai của nhân dân; bảo vệ "xương sống tinh thần" của dân tộc trước những cuộc tấn công vô hình nhưng cực kỳ hiểm độc.
Chính trong bối cảnh ấy, "4 kiên định" trong Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương được nhìn như "hệ miễn dịch chính trị" của Đảng, như "chân kinh" giữ cho Đảng không mất phương hướng giữa thời đại mà kẻ thù không còn xuất hiện ở biên giới, nhưng hiện diện từng giây trong không gian mạng, trong từng cú chạm tay lên màn hình điện thoại.
Từ góc nhìn đó, "4 kiên định" chính là mỏ neo giữ Đảng trong giai đoạn hiện nay. Trong đó: Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là giữ cho Đảng không đánh mất "la bàn tư tưởng". Trong một thế giới mà mọi hệ giá trị đều có thể bị bẻ cong bởi truyền thông, mọi khái niệm đều có thể bị tráo nghĩa bởi thuật toán, mọi biểu tượng lịch sử đều có thể bị tấn công bởi âm mưu lật sử, đây chính là hệ quy chiếu để Đảng nhìn đúng bản chất thời đại, nhận diện đúng - sai, đổi mới - chệch hướng. Không có la bàn ấy, chắc chắn sẽ rơi vào nguy cơ đánh mất mình.
Nhiều thế lực tìm cách làm cho con người tin rằng chỉ có mô hình phương Tây mới là chuẩn mực duy nhất của văn minh; rằng muốn hiện đại hóa phải "phi ý thức hệ"; rằng phát triển kinh tế phải tách khỏi định hướng xã hội chủ nghĩa. Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là giữ cho dân tộc không bị kéo vào những quỹ đạo, mô hình phát triển vay mượn. Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội chính là giữ cho Việt Nam không trở thành bản sao mờ nhạt của bất kỳ ai, mà kiên trì con đường chủ nghĩa hội, với mục tiêu ….phát triển vì nhân dân, do nhân dân, vì công bằng, nhân văn và hạnh phúc con người.
Kiên định đường lối đổi mới của Đảng là giữ vẹn niềm tin yêu, nắm vững quan điểm, chủ trương, quán triệt đồng hành thực hiện đường lối đổi mới. Và Quy định số 19-QĐ/TW chủ trương "giữ vững nguyên tắc và không ngừng đổi mới, sáng tạo". Đây là điểm rất quan trọng. Kiên định không phải là đứng yên, càng không phải đóng cửa trước cái mới. Một "chân kinh" đúng nghĩa không biến con người thành tín đồ giáo điều, mà giúp con người có bản lĩnh để đổi mới mà không lạc hướng, mở cửa mà không hòa tan, hội nhập mà không đánh mất mình. Vì vậy, kiên định đường lối đổi mới chính là nghệ thuật giữ trục trong chuyển động, giữ gốc trong phát triển, giữ bản lĩnh trong hội nhập. rong cơn xoáy cạnh tranh chiến lược toàn cầu hiện nay, nhiều quốc gia đang bị kéo vào những quỹ đạo phát triển lệch hướng. Áp lực địa chính trị, áp lực công nghệ, áp lực giá trị và cả áp lực truyền thông đang khiến không ít nước rơi vào trạng thái phụ thuộc chiến lược.
Quy định số 19-QĐ/TW xác định rõ một trong "4 kiên định" là "kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng". Điều đó cho thấy Đảng ta nhận thức rất rõ rằng, trong thời đại dữ liệu, nguy cơ đối với sự lãnh đạo của Đảng không chỉ đến từ sự chống phá về tư tưởng, mà còn đến từ sự suy giảm tính tổ chức, tính kỷ luật và sự thống nhất trong nội bộ nếu không giữ nghiêm các nguyên tắc xây dựng Đảng.
Trong các nguyên tắc ấy, tập trung dân chủ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, mà còn là cơ chế bảo đảm sự thống nhất giữa ý chí và hành động trong toàn hệ thống chính trị. Nếu không giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, rất dễ xuất hiện tình trạng phát ngôn tùy tiện, "lệch pha nhận thức", giảm tính thống nhất và thậm chí còn tạo ra những xung đột ngay trong nội bộ.
Cùng với tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình là màng lưới lọc đặc biệt quan trọng, giữ vững sức sống của Đảng. Một Đảng cầm quyền chỉ có thể trường tồn khi đủ bản lĩnh nhìn thẳng vào khuyết điểm, sửa chữa sai lầm và tự đổi mới chính mình. Vì vậy, giữ vững nguyên tắc tổ chức và hoạt động chính là giữ "khung xương quyền lực" của Đảng, giữ cho Đảng đủ sức tự chỉnh đốn, tự làm sạch, tự nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền.
Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, mặt trận nhận thức càng trở nên nóng bỏng. Các thế lực thù địch không từ thủ đoạn nào để gieo rắc hoài nghi về tính minh bạch, dân chủ; thổi phồng hạn chế, khuyết điểm để phủ nhận thành tựu và con đường phát triển của đất nước; mục tiêu sâu xa là làm suy giảm niềm tin chính trị của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Như vậy, "4 kiên định" sẽ giúp cho cán bộ biết giữ mình trước cám dỗ quyền lực; trong từng đảng viên dám nói điều đúng, làm điều đúng; trong từng người dân biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ; trong từng tổ chức đảng biết biến nghị quyết thành hành động. Và đây cũng chính là chân kinh giúp Đảng nắm được bốn "giữ": giữ gốc tư tưởng, giữ hướng phát triển, giữ tinh thần luôn đổi mới, giữ kỷ luật tổ chức. Giữ được bốn điều ấy là giữ được Đảng. Giữ được Đảng là giữ được niềm tin. Giữ được niềm tin là giữ được tương lai của dân tộc.
(Còn nữa)
ThS. Trương Thị Điệp
Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng