Làm thế nào để "4 kiên định" bám sâu rễ trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân?
Thực tế không bao giờ tồn tại "vùng trắng" thông tin và cũng không có bức tường lửa nào đủ sức ngăn chặn mọi cuộc tấn công từ chiến tranh nhận thức. Vậy nên, điều tiên quyết là làm thế nào xây dựng "hệ miễn dịch tinh thần" đủ mạnh để Đảng và Nhân dân tự nhận diện, tự sản sinh kháng thể và tự bảo vệ mình trước những cuộc tấn công nhằm vào niềm tin và hệ giá trị. Đó cũng chính là sứ mệnh của Quy định số 19-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương trong bối cảnh hiện nay.
Để Quy định 19-QĐ/TW bước ra khỏi trang giấy
Nếu ở những giai đoạn trước, công tác tư tưởng chủ yếu làm nhiệm vụ truyền bá lý tưởng, củng cố niềm tin và tạo sự thống nhất trong nhận thức thì ngày nay nhiệm vụ ấy nặng nề hơn gấp bội. Trong dòng chảy thông tin đa chiều, "4 kiên định" chính là hệ quy chiếu giúp Đảng, giúp giúp dân tộc giữ vững nền tảng tinh thần, giữ vững vai trò lãnh đạo trong một môi trường cạnh tranh ý thức hệ ngày càng gay gắt.
Muốn biến "4 kiên định" thành sức đề kháng tinh thần của xã hội, trước hết phải biến những giá trị ấy thành một phần của đời sống, được chuyển hóa thành hành động, thành văn hóa ứng xử, thành niềm tin và thành lẽ sống trong Đảng, trong xã hội. Điều đó đòi hỏi công tác tư tưởng phải thay đổi mạnh mẽ cách tiếp cận. Nếu trước đây nhiệm vụ chủ yếu là truyền đạt thì hôm nay nhiệm vụ quan trọng hơn là truyền cảm hứng. Nếu trước đây tập trung vào việc giải thích thì hôm nay phải hướng tới việc thuyết phục. Nếu trước đây người dân chủ yếu tiếp nhận thông tin từ báo chí và các kênh chính thống thì hôm nay họ sống trong một "hệ sinh thái nhận thức" hoàn toàn mới, nơi mạng xã hội, nền tảng số và các cộng đồng trực tuyến đang tham gia định hình suy nghĩ, thái độ và hành vi của xã hội. Bởi vậy, muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số, phải làm cho những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội, của Đảng, của dân tộc bước ra khỏi những trang giấy và hiện diện trong đời sống hàng ngày bằng những hình thức gần gũi, hấp dẫn và có sức lan tỏa.
Bổ sung kháng thể nhận thức cho thế hệ trẻ
Điều đó đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ. Bởi vì đây là thế hệ lớn lên cùng Internet, hình thành nhận thức trong môi trường số và tiếp cận thế giới thông qua những nền tảng xuyên biên giới. Họ có khả năng tiếp nhận tri thức nhanh hơn bất kỳ thế hệ nào trước đó nhưng cũng đứng trước nguy cơ bị dẫn dắt bởi các luồng thông tin sai lệch nếu thiếu nền tảng vững vàng. Bởi vậy, xây dựng "kháng thể nhận thức" cho thế hệ trẻ không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Và giáo dục hôm nay không thể chỉ truyền đạt kiến thức mà phải hình thành bản lĩnh; không chỉ dạy cách sử dụng công nghệ mà phải dạy cách làm chủ công nghệ; không chỉ cung cấp thông tin mà phải bồi dưỡng năng lực kiểm chứng thông tin. Vì một thế hệ có thể rất thành thạo công nghệ nhưng vẫn dễ bị dẫn dắt nếu không có hệ giá trị dẫn đường. Vì vậy, điều quan trọng nhất không phải là giúp giới trẻ biết nhiều hơn mà là giúp họ đứng vững hơn giữa biển dữ liệu của thời đại số.
Mỗi cán bộ, đảng viên phải trở thành cột mốc trên "biên cương tư tưởng"
Cùng với thế hệ trẻ, đội ngũ cán bộ, đảng viên phải trở thành những "cột mốc tinh thần" giữ vững biên cương tư tưởng. Trong môi trường số, mỗi cán bộ không chỉ đại diện cho một cơ quan hay một tổ chức mà còn là một chủ thể tham gia kiến tạo niềm tin xã hội. Một phát ngôn thiếu trách nhiệm có thể gây tổn hại đến uy tín của tổ chức; một hành vi lệch chuẩn có thể bị khuếch đại thành khủng hoảng niềm tin; nhưng ngược lại, một cán bộ có bản lĩnh, có tri thức và có văn hóa số sẽ trở thành điểm tựa giúp định hướng dư luận trong những thời điểm phức tạp. Vì thế, giữ vững "4 kiên định" hôm nay không chỉ là yêu cầu về lập trường chính trị mà còn là yêu cầu về năng lực số, về kỹ năng ứng xử trong môi trường truyền thông mới và về khả năng giữ vững bản lĩnh trước xu hướng của đám đông. Khi mỗi cán bộ, đảng viên thực sự trở thành một cột mốc, trạm phát sóng niềm tin, sức mạnh của nền tảng tư tưởng sẽ được nhân lên trong toàn xã hội.
Hoàn thiện "hệ sinh thái niềm tin"
Xây dựng hệ miễn dịch tinh thần cho xã hội số cũng đồng nghĩa với việc xây dựng một hệ sinh thái niềm tin đủ mạnh. Niềm tin không thể được tạo ra bằng khẩu hiệu và cũng không thể duy trì bằng những lời hô hào. Niềm tin chỉ được xây dựng bằng sự nhất quán giữa lời nói và hành động, giữa chủ trương và kết quả, giữa mục tiêu phát triển và những thành tựu đem lại sự đổi thay cho đời sống Nhân dân. Khi chất lượng cuộc sống được cải thiện, xã hội bảo đảm dân chủ, công bằng và những giá trị tốt đẹp được lan tỏa trong đời sống hằng ngày, niềm tin sẽ được củng cố một cách tự nhiên. Chính niềm tin ấy là nền móng vững chắc của "thế trận lòng dân", là nguồn sức mạnh mềm giúp đất nước vượt qua những tác động tiêu cực của cơn bão thời đại.
Việc bám sát Quy định số 19-QĐ/TW sẽ góp phần xây dựng một hệ miễn dịch tinh thần đủ mạnh để Đảng không mất phương hướng giữa những biến động của thời đại, để xã hội không đánh mất hệ giá trị cốt lõi giữa đòn tấn công của chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức. Đó chính là cách để "4 kiên định" không phải nằm trên giấy mà thực sự ngấm vào tổ chức Đảng, thực sự sống trong lòng dân. Đây là "chân kinh" giữ Đảng vững vàng giữa những đòn thù thâm hiểm của chiến tranh nhận thức.
ThS. Trương Thị Điệp
Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng