BSCKII. Phạm Chi Mai: “Mọi thai nhi đều bình đẳng về quyền lợi ngay từ trong bào thai”

‏Từ ca tam thai đặc biệt đến những dấu hiệu cần được nhận diện sớm‏

‏9h50 ngày 11/6/2026, tại Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec), bé trai Minh Đức chào đời ở tuổi thai 27 tuần 6 ngày, nặng 900g. Tuy nhiên, lúc này, cuộc sinh chưa kết thúc, hai người em của bé vẫn nằm trong bụng mẹ và kỹ thuật sinh trì hoãn được thực hiện nhằm nỗ lực kéo dài thêm thời gian phát triển cho hai thai nhi.‏

‏36 giờ sau, hai bé trai Minh Vũ và Minh Khôi lần lượt chào đời với cân nặng 950 gram và 1.000 gram. Sau hơn ba tháng được chăm sóc tích cực tại khoa Sơ sinh, cả ba em bé đều vượt mốc 3,5 kg và trở về với gia đình.

‏Đằng sau 36 giờ căng thẳng ấy là hành trình hơn 200 ngày quản lý một thai kỳ tam thai nguy cơ cao với nhiều thử thách. BSCKII. Phạm Chi Mai – Phó Giám đốc ‏‏Trung tâm Y học bào thai‏, Bệnh viện Đại học Phenikaa, với công tác chẩn đoán hình ảnh đã góp phần quan trọng trong việc theo dõi diễn biến của từng thai nhi, nhận diện những dấu hiệu cần làm rõ và cung cấp cơ sở để đội ngũ đa chuyên khoa đưa ra các quyết định.‏

‏Siêu âm đa thai: Không chỉ nhìn thấy, mà phải chuẩn xác‏

‏Theo bác sĩ Mai, siêu âm đa thai là công việc đòi hỏi nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và khả năng phân tích không gian chính xác. Các thai nhi cùng nằm trong buồng tử cung, liên tục thay đổi tư thế và có thể che lấp những cấu trúc cần khảo sát, khiến việc thu nhận đầy đủ các mặt cắt hình thái trở nên khó khăn hơn đáng kể so với thai đơn.‏

‏"Trong giới chuyên môn, chúng tôi thường nói rằng siêu âm một ca song thai có thể mất thời gian gấp đôi, thậm chí gấp bốn lần so với thai đơn, hoặc lâu hơn nữa", ‏bác sĩ Mai cho biết. ‏

‏Khó khăn không chỉ nằm ở việc quan sát đầy đủ hình thái của từng bé, mà quan trọng hơn là phát hiện sớm những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra trong thai kỳ đa thai. ‏‏"Các biến chứng trong thai kỳ đa thai, đặc biệt là những thai kỳ chung bánh rau, xảy ra không hiếm và rất nghiêm trọng. Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện sớm các nguy cơ biến chứng này, từ đó tạo tiền đề để bác sĩ lâm sàng kịp thời can thiệp đúng thời điểm vàng",‏ ‏nữ bác sĩ nhấn mạnh.

‏‏‏Cũng theo nữ bác sĩ, một trong những nguyên tắc quan trọng nhất được đặt ra là phải định danh từng thai nhi ngay từ những lần siêu âm đầu tiên, quy ước Thai A, B, C hoặc Thai 1, 2, 3. ‏"Nếu không định danh ngay từ đầu, bác sĩ rất dễ so sánh nhầm lẫn chỉ số giữa các thai hoặc không thể xác định tổn thương thuộc về thai nhi nào khi phát hiện bất thường", ‏‏bác sĩ Mai giải thích.‏

‏Trong thai kỳ tam thai của chị Hồng Nhung tại PhenikaaMec, nguyên tắc này càng có ý nghĩa bởi mỗi bé có vị trí, đặc điểm phát triển và mức độ nguy cơ riêng, trong khi hai thai nhi chung bánh rau cần được theo dõi chặt chẽ hơn trước khả năng xuất hiện các biến chứng liên quan đến tuần hoàn bánh rau. Khi thai nhi lớn dần, việc quan sát càng trở nên khó khăn. Bác sĩ phải vận dụng tư duy hình học không gian, lựa chọn mặt cắt phù hợp với tư thế của từng bé, thậm chí hướng dẫn thai phụ thay đổi tư thế để cải thiện trường quan sát. Đồng thời, vị trí tương quan giữa các buồng ối cần được xác định nhất quán để bảo đảm việc theo dõi không bị nhầm lẫn.‏

‏Với bác sĩ Mai, siêu âm đa thai không thể chỉ tập trung vào những cấu trúc dễ quan sát hoặc rút gọn nội dung khảo sát vì có nhiều thai nhi:‏ "Mọi thai nhi đều bình đẳng về quyền lợi ngay từ trong bào thai, nên mỗi bé trong thai kỳ đa thai đều được khảo sát và đo đạc đầy đủ 42 chỉ số hình thái như thai đơn".‏

‏Bên cạnh các chỉ số hình thái, việc khảo sát dây rốn và bánh rau cũng là yêu cầu bắt buộc. Những dữ liệu này tạo thành cơ sở để bác sĩ đánh giá sự phát triển của từng thai nhi, nhận diện dấu hiệu bất thường và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.‏

‏Bề dày k‏ ‏inh nghiệm trong chẩn đoán hình ảnh‏

‏BSCKII. Phạm Chi Mai tốt nghiệp bác sĩ đa khoa giai đoạn 1989-1995, sau đó tiếp tục đào tạo chuyên khoa I và chuyên khoa II về chẩn đoán hình ảnh tại Đại học Y Hà Nội. Bà từng công tác tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương‏ ‏và đảm ‏ ‏nhiệm vị trí Phó trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, trước khi chuyển sang công tác tại PhenikaaMec từ tháng 8/2025 với vai trò Phó Giám đốc Trung tâm Y học bào thai.‏

Năm 2023, BSCKII. Phạm Chi Mai vinh dự được trao tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế. Ngoài ra, nữ bác sĩ từng nhiều lần được nhận Giấy chứng nhận Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, nhận Kỷ niệm chương vì sức khỏe nhân dân.

‏Bên cạnh thực hành chuyên môn, bác sĩ Mai còn tham gia nghiên cứu khoa học, với các công trình về ứng dụng kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong sản phụ khoa, đánh giá khối u buồng trứng và những phương pháp hỗ trợ nâng cao độ chính xác của chẩn đoán.‏

‏"Các bác sĩ siêu âm sản khoa cần kết hợp chẩn đoán hình ảnh với kiến thức sản khoa và làm việc theo mô hình đa chuyên khoa‏ ‏", bác sĩ Mai nhấn mạnh. Theo mô hình này, kết quả siêu âm định hướng xét nghiệm di truyền, trong khi dữ liệu di truyền giúp đối chiếu, làm rõ bản chất bất thường. Khi cần thiết, các chuyên gia tim mạch nhi, thần kinh nhi và Trung tâm Di truyền sẽ phối hợp đánh giá, xây dựng kế hoạch theo dõi và chăm sóc phù hợp.‏

Vớ‏i BSCKII. Phạm Chi Mai, mỗi hình ảnh siêu âm không đơn thuần là một kết quả thăm khám, mà là dữ liệu cần được đọc chính xác, đối chiếu thận trọng và đặt trong bối cảnh cụ thể của từng thai kỳ. Phía sau những chỉ số, mặt cắt và dấu hiệu trên màn hình là một thai nhi đang phát triển, một gia đình đang chờ đợi và những quyết định y khoa cần được đưa ra đúng thời điểm, giúp những cơ hội chăm sóc và bảo vệ sự sống được nhận diện kịp thời.‏

‏Để biết thêm chi tiết, bạn đọc liên hệ:‏

‏Trung tâm Y học Bào thai PhenikaaMec ‏

- ‏Hotline Trung tâm: 086 8650303 ‏

- Địa chỉ: Tầng 6 Tòa B – Bệnh viện Đại học Phenikaa – Tổ 5 Hòe Thị, Phường Xuân Phương, Hà Nội ‏

- Website: https://phenikaamec.com/‏

- GPHĐ số: 386/BYT-GPHĐ ‏

- Thời gian làm việc 24/24 giờ‏

Quang Vũ