Đây được xem là bước đi chiến lược trong lộ trình hợp tác giai đoạn 2025 – 2030 giữa hai đơn vị, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành kinh tế mũi nhọn của vùng cực Nam Tổ quốc.
Buổi làm việc không chỉ là hoạt động phối hợp thông thường giữa một cơ sở giáo dục đại học và địa phương, mà còn thể hiện quyết tâm chung trong việc tìm kiếm giải pháp phát triển bền vững cho ngành thủy sản – lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với kinh tế đồng bằng sông Cửu Long.
Khát vọng vươn tầm từ tiềm năng bản địa
Cà Mau là tỉnh nằm ở cực Nam của Tổ quốc với ba mặt giáp biển, sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn và vùng nước lợ rộng lớn. Đây là địa phương có diện tích nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước, đặc biệt nổi tiếng với ngành nuôi tôm xuất khẩu. Trong nhiều năm qua, tôm Cà Mau đã trở thành thương hiệu mạnh trên thị trường quốc tế, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế tự nhiên, ngành thủy sản của tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những vấn đề lớn nhất chính là sự phụ thuộc vào nguồn thức ăn chăn nuôi nhập khẩu hoặc vận chuyển từ các khu vực khác. Chi phí vận chuyển cao, nguồn cung không ổn định và việc khó kiểm soát chất lượng đầu vào đã khiến giá thành sản xuất tăng lên, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của sản phẩm.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một trung tâm công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và thủy sản ngay tại địa phương được xem là giải pháp chiến lược để tháo gỡ “nút thắt” lâu nay. Khi chủ động được nguồn thức ăn, ngành nuôi trồng thủy sản không chỉ giảm chi phí mà còn kiểm soát tốt hơn các yếu tố dinh dưỡng, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Đề án do Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với tỉnh Cà Mau xây dựng vì vậy mang ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành chuỗi giá trị khép kín cho ngành thủy sản. Đây không chỉ là dự án phát triển công nghiệp đơn thuần, mà còn là bước đi nhằm tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.
Sự kết hợp giữa trí tuệ hàn lâm và thực tiễn địa phương
Tại buổi làm việc trực tuyến, đại diện lãnh đạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò của hệ thống đại học đa ngành, đa lĩnh vực trong việc đồng hành cùng địa phương giải quyết các bài toán phát triển kinh tế – xã hội. Với mạng lưới các trường đại học thành viên, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong nhiều lĩnh vực, nhà trường có đủ năng lực để tham gia sâu vào quá trình hoạch định chiến lược và triển khai các dự án lớn.
Theo đó, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh sẽ hỗ trợ tỉnh Cà Mau trong nhiều nội dung quan trọng, từ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, xây dựng khung pháp lý cho đến đào tạo nguồn nhân lực. Các nhóm nghiên cứu thuộc các lĩnh vực sinh học, công nghệ thực phẩm, kỹ thuật hóa học, kinh tế và quy hoạch sẽ tham gia trực tiếp vào việc xây dựng mô hình trung tâm công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và thủy sản.
Về phía tỉnh Cà Mau, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh khẳng định đây là dự án có ý nghĩa chiến lược, không chỉ đối với địa phương mà còn đối với toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tỉnh cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách và quỹ đất để thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đồng thời, chính quyền địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình nghiên cứu, khảo sát và triển khai đề án.
Sự kết hợp giữa trí tuệ hàn lâm và kinh nghiệm thực tiễn từ địa phương được kỳ vọng sẽ tạo nên nền tảng vững chắc cho việc xây dựng một trung tâm công nghiệp chế biến hiện đại, có khả năng cạnh tranh trong khu vực.
Những nội dung trọng tâm của đề án
Theo định hướng ban đầu, đề án xây dựng trung tâm công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại Cà Mau sẽ tập trung vào ba trụ cột chính.
Thứ nhất là ứng dụng khoa học và công nghệ cao. Các nhà khoa học sẽ nghiên cứu và phát triển các công thức thức ăn thủy sản tối ưu, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương như phụ phẩm từ ngành chế biến tôm, cá. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần giảm thiểu chất thải trong quá trình sản xuất.
Song song đó, các nhà máy sản xuất thức ăn sẽ được thiết kế theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số và các giải pháp tự động hóa trong quản lý vận hành. Điều này giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm chặt chẽ hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Thứ hai là xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh. Trung tâm chế biến thức ăn chăn nuôi không chỉ bao gồm các nhà máy sản xuất mà còn có hệ thống kho bãi, logistics, cảng và mạng lưới vận chuyển đường thủy thuận lợi. Bên cạnh đó, các trung tâm kiểm định chất lượng và phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế cũng sẽ được hình thành để phục vụ công tác nghiên cứu, kiểm nghiệm và chứng nhận sản phẩm.
Việc phát triển đồng bộ các hạ tầng này sẽ tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, giúp giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Thứ ba là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với tỉnh Cà Mau tổ chức các chương trình đào tạo kỹ thuật cho đội ngũ kỹ sư, cán bộ quản lý và công nhân lành nghề. Các khóa học có thể được thiết kế linh hoạt, bao gồm cả đào tạo ngắn hạn, đào tạo chuyên sâu và chuyển giao công nghệ trực tiếp tại doanh nghiệp.
Nguồn nhân lực được đào tạo bài bản sẽ là yếu tố then chốt giúp các nhà máy vận hành hiệu quả, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động tại địa phương.
Tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2025 – 2030
Buổi làm việc ngày 13 tháng 3 năm 2026 được xem là bước cụ thể hóa các nội dung hợp tác đã ký kết giữa Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Cà Mau trong giai đoạn 2025 – 2030. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến sản xuất nông nghiệp tại đồng bằng sông Cửu Long, việc chuyển dịch sang công nghiệp chế biến sâu và chủ động nguồn cung đầu vào được xem là hướng đi tất yếu.
Lãnh đạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng trung tâm công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại Cà Mau có thể trở thành mô hình tiêu biểu cho sự liên kết giữa bốn nhà: Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân.
Khi các nguồn lực này được kết nối hiệu quả, không chỉ ngành thủy sản của Cà Mau được hưởng lợi mà toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp của vùng đồng bằng sông Cửu Long cũng sẽ được nâng cao.
Thách thức và kỳ vọng
Dù tiềm năng rất lớn, nhưng để biến Cà Mau thành trung tâm công nghiệp chế biến của cả vùng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Hạ tầng giao thông liên vùng vẫn cần được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm. Việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược cũng đòi hỏi các chính sách ưu đãi đủ hấp dẫn và môi trường kinh doanh minh bạch.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất công nghiệp hiện đại cũng yêu cầu người dân và doanh nghiệp địa phương phải thích ứng với những quy trình và tiêu chuẩn mới.
Tuy vậy, với quyết tâm của chính quyền tỉnh Cà Mau và sự hỗ trợ chuyên môn từ Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều chuyên gia tin tưởng rằng mục tiêu xây dựng trung tâm công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại cực Nam Tổ quốc hoàn toàn khả thi.
Khi đề án được triển khai thành công, Cà Mau không chỉ là địa phương xuất khẩu tôm hàng đầu mà còn có thể trở thành trung tâm cung ứng giải pháp dinh dưỡng cho toàn ngành thủy sản và chăn nuôi của khu vực miền Tây Nam Bộ. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế biển và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.
Buổi làm việc trực tuyến ngày 13 tháng 3 năm 2026 khép lại với sự thống nhất cao về lộ trình thực hiện đề án. Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục tổ chức các đoàn khảo sát thực địa, hoàn thiện quy hoạch chi tiết và triển khai các hội nghị xúc tiến đầu tư nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia.
Sự hợp tác giữa Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Cà Mau vì thế không chỉ mang ý nghĩa đối với một địa phương, mà còn là bước đi tiên phong trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần đưa đồng bằng sông Cửu Long phát triển bền vững trên nền tảng tri thức và giá trị bản địa.
Tấn Tài