Càng kiếm được nhiều, tôi càng có nhiều thứ “không thể thiếu”: Đến tuổi 40 mới nhận ra đây chính là chiếc bẫy tiền bạc lớn nhất

Từ mức lương 12 triệu đến thu nhập 35 triệu: Cuộc sống tốt hơn nhưng tiền tiết kiệm chẳng tăng bao nhiêu

Ở tuổi 30, tôi từng nghĩ chỉ cần kiếm được 30 triệu đồng mỗi tháng, mình sẽ chẳng phải lo lắng chuyện tiền bạc. Khi ấy, lương của tôi khoảng 12 triệu đồng. Tôi thuê một căn phòng nhỏ, tự nấu ăn, đi xe máy đã mua nhiều năm và hiếm khi mua sắm những món đồ đắt tiền. Cuộc sống không dư dả nhưng tháng nào tôi cũng cố gắng để dành được 2-3 triệu đồng.

Mười năm sau, thu nhập của tôi đã tăng lên khoảng 35 triệu đồng/tháng. Tôi có công việc ổn định hơn, sống trong một căn hộ tiện nghi, ăn uống thoải mái và không còn phải đắn đo quá lâu khi mua một món đồ vài trăm nghìn đồng.

Nhưng có một điều khiến tôi giật mình khi kiểm tra lại tài khoản tiết kiệm: Sau mười năm, khả năng tích lũy hàng tháng của tôi gần như không cải thiện tương xứng với thu nhập.

Trước đây, tôi kiếm 12 triệu và tiết kiệm được 2 triệu. Bây giờ, kiếm 35 triệu nhưng nhiều tháng cũng chỉ để dành được 3-4 triệu đồng. Thậm chí, có những tháng tiền vừa về tài khoản đã nhanh chóng biến mất vì hàng loạt khoản chi mà tôi luôn cho rằng không thể thiếu.

Tôi bắt đầu tự hỏi: Rốt cuộc mình đang kiếm nhiều tiền hơn để sống thoải mái, hay đang phải kiếm nhiều tiền hơn để duy trì một cuộc sống ngày càng đắt đỏ?

Những thứ từng là phần thưởng dần trở thành nhu cầu thiết yếu

Khi mới đi làm, tôi chỉ uống cà phê ngoài hàng vào cuối tuần. Sau này, một ly cà phê 50.000-60.000 đồng mỗi sáng trở thành thói quen. Tôi tự nhủ đó là khoản tiền nhỏ giúp bản thân có tinh thần làm việc.

Trước đây, tôi tự nấu cơm mang đi làm. Khi thu nhập tăng, tôi bắt đầu đặt đồ ăn vì nghĩ thời gian của mình đáng giá hơn tiền bạc. Những bữa ăn 70.000-100.000 đồng dần trở nên bình thường.

Tôi cũng đăng ký thêm các dịch vụ xem phim, nghe nhạc, mua sắm trực tuyến, chăm sóc sắc đẹp và tập luyện. Mỗi khoản riêng lẻ không quá lớn, nhưng cộng lại thành số tiền đáng kể.

Điều đáng nói là tôi không còn xem chúng như những khoản chi tùy chọn. Tôi bắt đầu nghĩ mình không thể làm việc hiệu quả nếu thiếu cà phê, không thể nghỉ ngơi nếu không đi du lịch, không thể chăm sóc bản thân nếu bỏ bớt những dịch vụ đang sử dụng.

Tôi đã vô tình biến những phần thưởng thành nghĩa vụ tài chính hàng tháng.

Để hiểu rõ vấn đề, tôi thử so sánh chi tiêu cá nhân ở hai thời điểm, chưa tính các khoản sinh hoạt chung của gia đình.

Bảng chi tiêu minh họa theo câu chuyện, không phải số liệu khảo sát.

Chỉ riêng năm nhóm chi tiêu này đã tăng thêm 8,4 triệu đồng mỗi tháng, tương đương hơn 100 triệu đồng một năm. Đây là khoản tiền đủ lớn để tôi phải nhìn lại cách mình sử dụng thu nhập.

Chiếc bẫy lớn nhất không phải mua sắm quá nhiều, mà là không thể quay lại mức sống cũ

Sau khi tìm hiểu, tôi biết hiện tượng mình gặp phải thường được gọi là lạm phát lối sống. Khi thu nhập tăng, mức chi tiêu cũng tăng theo, khiến phần tiền dành cho tiết kiệm và đầu tư không cải thiện bao nhiêu.

Ban đầu, mọi thay đổi đều có lý do hợp lý. Mua một chiếc điện thoại tốt hơn để phục vụ công việc, chuyển đến căn hộ tiện nghi hơn, ăn uống chất lượng hơn hay dành tiền chăm sóc sức khỏe đều không có gì sai.

Vấn đề chỉ xuất hiện khi tôi mặc định rằng thu nhập tăng bao nhiêu thì mức sống cũng phải tăng tương ứng.

Đáng lo hơn, tôi nhận ra mình rất dễ nâng cấp cuộc sống nhưng lại vô cùng khó khăn khi phải hạ mức chi tiêu. Một bữa ăn 150.000 đồng từng là xa xỉ, nay trở thành bình thường. Một chuyến du lịch vài triệu đồng từng phải lên kế hoạch cả năm, nay gần như là điều mặc định mỗi kỳ nghỉ.

Nếu thu nhập bất ngờ giảm, những thói quen ấy sẽ trở thành áp lực.

Ở tuổi 40, khi trách nhiệm với gia đình, con cái và cha mẹ ngày càng nhiều, tôi hiểu rằng cảm giác an toàn không đến từ việc có thể mua bao nhiêu thứ, mà từ khả năng duy trì cuộc sống ngay cả khi dòng tiền gặp khó khăn.

Sau tuổi 40, tôi bắt đầu học cách kiếm nhiều hơn nhưng không nhất thiết phải tiêu nhiều hơn

Tôi không quyết định quay lại cuộc sống tằn tiện của mười năm trước. Thay vào đó, tôi thử thay đổi thứ tự sử dụng tiền: Chuyển một khoản cố định sang tiết kiệm ngay khi nhận lương, sau đó mới phân bổ phần còn lại cho sinh hoạt và hưởng thụ.

Tôi cũng rà soát những khoản chi đang tự động lặp lại hàng tháng, giữ lại dịch vụ thực sự sử dụng và cắt bỏ những thứ chỉ duy trì vì thói quen. Với các khoản mua sắm không cần thiết, tôi tự đặt ra khoảng thời gian chờ trước khi quyết định.

Thay đổi quan trọng nhất là tôi không còn coi việc nâng cấp mức sống là phần thưởng bắt buộc mỗi khi thu nhập tăng.

Nếu được tăng lương thêm 5 triệu đồng, tôi không nhất thiết phải tìm cách tiêu hết 5 triệu ấy để cảm thấy mình đang sống tốt hơn. Tôi có thể dành phần lớn số tiền cho quỹ dự phòng, tích lũy dài hạn hoặc những mục tiêu thực sự quan trọng.

Đến tuổi 40, tôi mới hiểu: Có nhiều tiền hơn không đồng nghĩa với việc phải cần nhiều thứ hơn.

Một cuộc sống đủ đầy không nhất thiết là cuộc sống ngày càng đắt đỏ. Đôi khi, dấu hiệu rõ ràng nhất của việc tài chính đang tốt lên chính là thu nhập tăng, nhưng số tiền bắt buộc phải chi mỗi tháng không tăng theo.

Bởi suy cho cùng, tự do tài chính không chỉ nằm ở khả năng kiếm tiền, mà còn ở việc chúng ta có thể lựa chọn không tiêu tiền vào những thứ mình không thực sự cần.

Thảo Nguyễn