Xuất hiện bất ngờ tại Internapalooza, sự kiện kết nối thực tập sinh công nghệ do nhà đầu tư Cory Levy tổ chức, Sam Altman được hỏi về quãng thời gian theo học tại Đại học Stanford. CEO OpenAI cho biết hai năm là “khoảng thời gian vừa đủ” với bản thân và ông không cảm thấy cần hoàn thành chương trình tiêu chuẩn kéo dài bốn năm.
“Tôi nghĩ mình đã học được rất nhiều, nhưng nếu tiếp tục thì lợi ích nhận thêm sẽ giảm đi đáng kể”, Altman nói. Theo ông, hai năm tiếp theo tại trường “có lẽ sẽ không mang lại nhiều giá trị”.
Dù hài lòng với quyết định của mình, Altman cũng thừa nhận trải nghiệm này không thể dùng làm công thức chung: “Bạn không thể thực hiện cùng một thí nghiệm hai lần”. Nói cách khác, ông không thể biết chắc cuộc đời mình sẽ thay đổi thế nào nếu ở lại Stanford và hoàn thành bằng đại học.
Hai năm tại Stanford đã đủ với Sam Altman
Altman rời Stanford năm 2005 để đồng sáng lập Loopt, ứng dụng mạng xã hội dựa trên vị trí và là một trong những startup đầu tiên tham gia Y Combinator. Sau đó, ông trở thành chủ tịch Loopt trước khi dẫn dắt OpenAI.
Nhìn lại hành trình đó, Altman cho rằng cách thế giới phát triển có thể khiến thời gian học đại học cần được xem xét lại. “Tôi từng nghĩ rằng, với cách thế giới đã thay đổi, có lẽ đại học không nên kéo dài như hiện nay”, ông nói.
Khuôn viên Đại học Stanford, nơi Sam Altman theo học khoảng hai năm trước khi rời trường vào năm 2005 để đồng sáng lập startup Loopt.
CEO OpenAI không phủ nhận hoàn toàn giá trị của môi trường đại học. Ông cho rằng đây vẫn là nơi tốt để gặp gỡ những người mới, học cách sống tự lập và có thời gian theo đuổi các dự án. Altman cũng biết nhiều người không học đại học nhưng vẫn đạt được thành công, dù ông không cho rằng con đường đó phù hợp với tất cả.
Quan điểm của Altman vì thế nghiêng về việc rút ngắn thời gian hơn là xóa bỏ giáo dục đại học. Với cá nhân ông, hai năm cung cấp đủ kiến thức, quan hệ và trải nghiệm trước khi một cơ hội khác trở nên đáng để theo đuổi.
AI đang làm thay đổi nghề nghiệp
Phát biểu của Altman đáng chú ý bởi nó được đưa ra trước một căn phòng gồm nhiều thực tập sinh, đúng lúc những vị trí dành cho người mới bước vào ngành công nghệ đang thu hẹp.
Theo dữ liệu từ Handshake, số tin tuyển thực tập sinh trong lĩnh vực công nghệ đã giảm khoảng 30% từ tháng 1/2023 đến tháng 1/2025. Một báo cáo của SignalFire cũng cho thấy các công ty công nghệ lớn đang tuyển ít nhân sự mới tốt nghiệp hơn và có xu hướng xây dựng đội ngũ gọn hơn, tập trung vào những người giàu kinh nghiệm có thể sử dụng AI để tăng năng suất.
Không thể quy toàn bộ sự suy giảm này cho AI. Làn sóng cắt giảm nhân sự sau giai đoạn tuyển dụng mạnh thời đại dịch, chi phí vốn và sự thận trọng của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến thị trường. Tuy nhiên, AI đang đảm nhận ngày càng nhiều công việc cơ bản từng được giao cho thực tập sinh và nhân viên mới, khiến con đường từ giảng đường vào doanh nghiệp không còn thẳng như trước.
Sam Altman cho rằng AI đang giúp một cá nhân đảm nhận nhiều phần việc từng cần cả đội ngũ, qua đó làm thay đổi cách các công ty tuyển dụng và xây dựng sự nghiệp.
Altman cũng khuyên những người trẻ muốn khởi nghiệp đừng mất quá nhiều thời gian tìm cách chứng minh bản thân hoặc chờ người khác công nhận. Theo ông, cách thuyết phục nhất vẫn là bắt tay vào làm và tạo ra kết quả: "Chỉ riêng việc thực sự làm được điều gì đó cũng có thể đưa bạn tiến rất xa trong cuộc sống lẫn sự nghiệp".
Theo CEO OpenAI, điều này càng đúng ở thời điểm hiện tại, khi một người có thể tự xây dựng phần lớn startup trong phòng riêng với sự hỗ trợ của lượng lớn tài nguyên AI. Dù vậy, ông thừa nhận kinh nghiệm và tuổi nghề vẫn có giá trị trong những nhiệm vụ đòi hỏi uy tín, chẳng hạn bán sản phẩm cho các doanh nghiệp lớn có quy trình bảo thủ.
Quan điểm coi trọng năng lực thực tế bên cạnh bằng cấp cũng được nhiều nhân vật trong ngành công nghệ chia sẻ. Đồng sáng lập Google Sergey Brin từng cho biết công ty đã tuyển dụng nhiều người không có bằng cử nhân. Nhà đầu tư Peter Thiel còn thành lập Thiel Fellowship, chương trình hỗ trợ 250.000 USD cho người trẻ muốn dành toàn thời gian phát triển dự án, kể cả khi lựa chọn tạm dừng việc học.
Thành công của một số doanh nhân không đủ để kết luận chương trình đại học bốn năm là dư thừa đối với số đông. Phát biểu của Altman chủ yếu cho thấy tiêu chuẩn đánh giá giáo dục đang mở rộng trong thời đại AI. Bên cạnh bằng cấp và thời gian học, năng lực giải quyết vấn đề, kinh nghiệm thực tế cùng những sản phẩm mỗi người tạo ra ngày càng được coi trọng.
Tuấn Nguyễn