Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Nhu cầu bị bỏ quên của nhiều người Việt

Thứ ba, 02/06/2026 - 15:07

Sức khỏe tinh thần đang trở thành một chỉ dấu quan trọng của chất lượng sống trong xã hội hiện đại. Nhưng trên thực tế, nhiều người vẫn xem nhẹ những căng thẳng âm thầm, cho đến khi chúng chuyển thành khủng hoảng trong công việc, hôn nhân hoặc các mối quan hệ.

Những áp lực âm thầm sau nhịp sống bận rộn

Theo Tổ chức Y tế thế giới, sức khỏe tinh thần là trạng thái khỏe mạnh giúp con người ứng phó với căng thẳng trong cuộc sống, nhận ra năng lực của mình, học tập, làm việc hiệu quả và đóng góp cho cộng đồng. WHO cũng nhấn mạnh sức khỏe tinh thần có giá trị nội tại, giá trị thực tiễn và là một quyền cơ bản của con người.

Khoảng cách giữa nhu cầu và khả năng tiếp cận hỗ trợ cho thấy một thực tế đáng lưu ý: nhiều người vẫn ngại nói về sức khỏe tinh thần, ngại tìm đến chuyên gia hoặc chỉ tìm kiếm hỗ trợ khi vấn đề đã đi quá xa. Với không ít người, sức khỏe tinh thần chỉ được quan tâm khi hôn nhân đứng trước nguy cơ tan vỡ, cảm xúc bị quá tải, stress kéo dài trong công việc hoặc rơi vào giai đoạn khó khan sau biến cố.

Trong đời sống đô thị, ranh giới giữa công việc và gia đình cũng ngày càng mỏng. Một người có thể mang áp lực nơi làm việc về nhà; những cảm xúc tiêu cực chưa được giải quyết trong gia đình lại tiếp tục ảnh hưởng đến công việc. Khi cảm xúc tiêu cực tích tụ, con người dễ nóng nảy hơn, thu mình hơn, mất kiên nhẫn hơn và khó duy trì sự kết nối lành mạnh với người xung quanh.

Tại Việt Nam, xu hướng quan tâm đến "wellbeing" - sức khỏe toàn diện và phúc lợi tinh thần của nhân sự cũng đang rõ hơn. Một số doanh nghiệp bắt đầu tổ chức các buổi chia sẻ về quản trị cảm xúc, cân bằng áp lực, giao tiếp trong gia đình, chăm sóc tinh thần cho nhân viên.

Khi khai vn tr thành mt kênh h tr cm xúc

Cùng với sự quan tâm đến sức khỏe tinh thần, các khái niệm như "chữa lành", "đứa trẻ bên trong", "quản trị cảm xúc", "phát triển nội tâm", "coaching" ngày càng phổ biến. Đây là tín hiệu tích cực ở chỗ con người bắt đầu quan tâm hơn đến đời sống bên trong, thay vì chỉ chạy theo thành tích bên ngoài.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Nhu cầu bị bỏ quên của nhiều người Việt - Ảnh 1.

Coach Moon Nguyễn - Nhà khai vấn đạt chuẩn quốc tế theo khung đào tạo Châu Âu (EMCC)

Tuy nhiên, các khái niệm này cũng cần được hiểu đúng. "Chữa lành" không nên bị xem như một "lời hứa" chữa khỏi mọi tổn thương. Khai vấn hoặc coaching không thể thay thế trị liệu trong các trường hợp tổn thương tâm lý kéo dài hoặc không tự điều chỉnh được suy nghĩ, hành động…, nhưng khai vấn/coaching đã được chứng minh chính là một kênh đồng hành hữu hiệu, nhất là trong xã hội hiện đại nhiều áp lực như hiện nay.

Theo chuyên gia Nguyễn Thu Hằng (coach Moon Nguyễn), nhiều người dành rất nhiều thời gian để chăm sóc sự nghiệp, tài chính và trách nhiệm gia đình, nhưng lại bỏ quên đời sống tinh thần của chính mình. Chỉ đến khi các mối quan hệ xảy ra vấn đề hoặc cuộc sống xuất hiện biến cố, họ mới tìm đến sự hỗ trợ trong trạng thái tinh thần đã bị tổn thương hoặc biến cố đã đi quá xa.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Nhu cầu bị bỏ quên của nhiều người Việt - Ảnh 2.

Coach Tuệ An – Founder Happy Academy và coach Moon Nguyễn trong 1 buổi Lễ Tốt Nghiệp của Người Gieo Hạnh Phúc

Coach Moon Nguyễn hiện sinh sống và làm việc tại Hà Nội, tốt nghiệp chương trình Happy Coach của Happy Academy - đơn vị liên kết đào tạo theo tiêu chuẩn của Hội đồng Khai vấn và Cố vấn châu Âu EMCC. Hiện chị đang được Hội đồng EMCC thẩm định cấp độ Practitioner Level trong lĩnh vực coaching và mentoring.

Trong quá trình làm nghề, Moon Nguyễn từng đồng hành với nhiều trường hợp liên quan đến những giai đoan khó khăn trong hôn nhân, xung đột gia đình, mất cân bằng cảm xúc và áp lực trong các mối quan hệ. Bên cạnh khai vấn cá nhân, chị cũng tham gia các workshop online và offline dành cho doanh nghiệp với các chủ đề như quản trị cảm xúc, cân bằng tinh thần và xây dựng kết nối lành mạnh trong đời sống, công việc.

Từ kinh nghiệm của mình, coach Moon Nguyễn cho rằng, nhiều nỗi đau hiện tại không chỉ đến từ sự việc trước mắt. Đôi khi, một biến cố hôn nhân, một đổ vỡ trong quan hệ hay một cú sốc trong công việc có thể kích hoạt những tổn thương cũ chưa từng được nhận diện.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Nhu cầu bị bỏ quên của nhiều người Việt - Ảnh 3.

Coach Tuệ An, coach Moon Nguyễn cùng chuyên gia Happy Academy trong chương trình " Trạm Yêu Chạm Thương" tổ chức hàng năm cho người Việt tại Hàn Quốc.

"Có người đau vì một biến cố hôn nhân, nhưng sâu hơn là nỗi sợ bị bỏ rơi, cảm giác không được lắng nghe hoặc mô thức chịu đựng đã lặp lại nhiều năm. Khi hiểu được điều đang diễn ra bên trong mình, họ mới có thể bình tĩnh hơn để lựa chọn cách ứng xử phù hợp", Moon Nguyễn chia sẻ.

Theo chị, điều quan trọng trong quá trình đồng hành không phải là quyết định thay người trong cuộc, mà giúp họ nhận diện cảm xúc, phục hồi nội lực, thiết lập ranh giới và quay lại chăm sóc bản thân. Khi một người ổn định hơn từ bên trong, họ có khả năng ứng xử tốt hơn trong công việc, hôn nhân, gia đình và các biến cố lớn của đời sống.

Quang Vũ