Nhắc đến việc gửi tiết kiệm, nhiều người thường khuyên nhau rằng đừng dồn hết tiền vào 1 sổ hay 1 tài khoản tiết kiệm. Việc chia số tiền thành nhiều khoản tiết kiệm với các kỳ hạn khác nhau được xem là cách để tối ưu tính thanh khoản, nếu chẳng may cần tiền gấp, vẫn có thể đáo hạn một sổ, những khoản tiết kiệm khác vẫn được bảo toàn.
Đương nhiên, cách làm và cách tư duy như vậy là đúng. Nhưng nó không đồng nghĩa với việc chia tiền thành nhiều sổ tiết kiệm là lựa chọn luôn tối ưu, không có nhược điểm. Vậy đâu là những "điểm trừ" cần lưu ý khi chia tiền thành nhiều khoản tiết kiệm ở các kỳ hạn, các ngân hàng khác nhau?
1. Tiền bị chia nhỏ khiến bạn khó nhìn ra bức tranh tài chính tổng thể
Nếu chia tiền tiết kiệm thành 1 hoặc 2 khoản tiền gửi, bạn có thể dễ dàng biết mình đang có bao nhiêu tiền nhàn rỗi và tỷ trọng tiền gửi chiếm bao nhiêu trong tổng tài sản. Nhưng nếu khoản tiền được chia thành quá nhiều sổ, bức tranh này trở nên phân mảnh.
Ví dụ: Một người có 500 triệu đồng nhưng chia thành 10 sổ tiết kiệm, sẽ phải nhìn vào nhiều khoản riêng lẻ thay vì 1 hoặc 2 con số. Vấn đề có thể không nằm ở việc cộng số dư, mà ở chỗ mỗi khoản tiền dễ bị xem như một "khoản riêng", khiến người gửi khó đánh giá mình thực sự đang có bao nhiêu tiền có thể sử dụng cho một mục tiêu lớn. Chẳng hạn, khi muốn mua ô tô, trả tiền nhà hoặc đầu tư một khoản đáng kể, họ vẫn phải gom lại toàn bộ các sổ để biết khả năng tài chính thực tế.
Ảnh minh họa
Chia nhỏ tiền gửi tiết kiệm có thể giúp tạo cảm giác linh hoạt, nhưng nếu chia thành quá nhiều khoản, nó lại làm giảm khả năng nhìn toàn cảnh về tài sản của chính mình.
2. Chia nhiều sổ có thể khiến việc đánh giá tiền gửi đang sinh lời tốt hay không trở nên khó hơn
Mỗi kỳ hạn sẽ có một mức lãi suất khác nhau, thậm chí cùng 1 kỳ hạn nhưng các ngân hàng cũng có thể niêm yết mức lãi suất không tương đương. Thế nên khi gửi tiền ở những thời điểm khác nhau, người gửi có thể sở hữu các sổ với kỳ hạn và mức lãi suất khác nhau. Một khoản có thể đang hưởng mức lãi suất tương đối tốt, trong khi một khoản khác được mở từ trước đó lại có mức thấp hơn.
Nếu chỉ nhìn từng sổ riêng lẻ, người gửi có thể không nhận ra tổng danh mục tiền gửi của mình đang mang lại hiệu quả như thế nào. Việc chia nhỏ dòng tiền cũng khiến việc so sánh trở nên khó hơn: Nên tiếp tục giữ khoản nào, khoản nào đã đến lúc chuyển sang kỳ hạn khác, khoản nào có thể gửi lại với mức lãi suất tốt hơn?
Vì vậy, chia tiền thành nhiều sổ không đồng nghĩa với việc tối ưu hóa lãi suất. Nếu không thường xuyên rà soát, việc phân tán tiền thậm chí có thể khiến một phần vốn tiếp tục nằm trong những khoản có mức sinh lời kém hấp dẫn hơn mà người gửi không để ý.
3. Quá nhiều ngày đáo hạn có thể khiến quyết định sử dụng tiền trở nên rối hơn
Một trong những lý do phổ biến để chia tiền làm nhiều khoản tiết kiệm là để đảm bảo tính thanh khoản: Cần tiền thì chỉ tất toán một sổ, chứ không ảnh hưởng đến toàn bộ khoản tiết kiệm. Tuy nhiên, nếu chia quá nhiều và mỗi sổ có một ngày đáo hạn khác nhau, sự linh hoạt này cũng đi kèm với nhiều ngày đáo hạn phải nhớ.
Khi cần một khoản tiền lớn, người gửi không chỉ phải tính xem nên rút sổ nào mà còn phải cân nhắc sổ nào sắp đáo hạn, sổ nào còn thời gian dài và việc rút trước hạn có ảnh hưởng ra sao đến khoản tiền đó.
Ảnh minh họa
Ví dụ, một người cần 100 triệu đồng nhưng đang có 5 khoản tiết kiệm, mỗi khoản 20 triệu đồng với thời điểm đáo hạn cách nhau vài ngày hoặc vài tuần. Lúc này, lựa chọn không đơn giản là "rút một phần tiền", mà phải cân nhắc nhiều khoản cùng lúc. Nếu không có kế hoạch dòng tiền rõ ràng, quá nhiều ngày đáo hạn có thể khiến việc ra quyết định khó hơn thay vì dễ hơn.
Vậy nên chia tiền gửi tiết kiệm thế nào cho tối ưu?
Không có một công thức cố định về số lượng sổ tiết kiệm mà ai cũng nên áp dụng. Cách chia hợp lý nhất là xuất phát từ mục đích sử dụng tiền và thời điểm có thể cần đến khoản tiền đó.
Trước hết, bạn nên tách riêng phần tiền dự phòng cho những khoản chi bất ngờ, thay vì đưa toàn bộ tiền nhàn rỗi vào các sổ có kỳ hạn dài.
Với phần tiền thực sự chưa cần sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định, có thể chia thành 1-2-3 khoản tiền gửi với kỳ hạn khác nhau để tránh việc toàn bộ khoản tiết kiệm cùng đáo hạn hoặc cùng bị "khóa" trong một thời điểm. Chẳng hạn, thay vì chia 300 triệu đồng thành tận 10 sổ nhỏ, có thể cân nhắc một số khoản có quy mô đủ lớn và gắn mỗi khoản với một mục tiêu hoặc mốc thời gian cụ thể. Quan trọng nhất, số lượng sổ phải vừa đủ để tạo sự linh hoạt nhưng không đến mức khiến bạn gặp khó khăn trong việc theo dõi.
Nếu không thể trả lời rõ mỗi sổ được tạo ra để làm gì, đó có thể là dấu hiệu việc chia tiền đang trở nên quá mức cần thiết.
Ngọc Linh