Gần đây, Lee Zeldin - một nhà quản lý đến từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) - đã thông báo chấm dứt các tín chỉ liên bang dành cho các hãng xe lắp đặt hệ thống ngắt động cơ tạm thời (Start/Stop) như một phần của cuộc cải tổ rộng hơn đối với các quy định về khí nhà kính. Đây cũng chính là một trong những công nghệ bị người dùng ô tô ghét nhất.
Trước đó, ông Zeldin đã công khai chỉ trích công nghệ này trong nhiều tháng. Thậm chí, vào năm ngoái, ông còn tuyên bố sẽ hành động chống lại thứ mà ông cho rằng “ai cũng ghét”.
Với những ai chưa biết, hệ thống Start/Stop có tác dụng tắt động cơ khi xe dừng và khởi động lại khi bạn nhả phanh. Ý tưởng rất đơn giản: tiết kiệm nhiên liệu, giảm phát thải và giúp cuộc sống dễ chịu hơn cho những người sống trong nội thành. Vậy, công nghệ Start/Stop thực sự có giúp xe tiết kiệm nhiên liệu hay không?
Theo Hiệp hội các kỹ sư ô tô Mỹ (SAE), tùy theo điều kiện vận hành, mức cải thiện khả năng tiết kiệm nhiên liệu của chức năng Start/Stop trong các bài thử nghiệm dao động từ 7,27% đến 26,4%. Dù EPA chưa từng bắt buộc các hãng xe phải trang bị Start/Stop, công nghệ này vẫn trở nên phổ biến vì các thương hiệu nhận được tín chỉ tiết kiệm nhiên liệu.
“Nếu bạn chủ yếu chạy đường cao tốc và động cơ hầu như không bao giờ tắt, mức tiết kiệm nhiên liệu sẽ thấp hơn rất nhiều”, ông Alex Knizek, Giám đốc phát triển thử nghiệm ô tô tại Consumer Reports, cho biết. “Tuy nhiên, nếu bạn lái xe nhiều trong đô thị với việc dừng, đỗ thường xuyên, Start/Stop thực sự giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ”.
Start/Stop là công nghệ khá phổ biến trên ô tô hiện đại nhưng cũng bị không ít người ghét.
Tuy nhiên, không phải mọi hệ thống đều giống nhau. Phần lớn xe sử dụng một ắc quy ắc quy AGM kín khí, được thiết kế kết hợp với những sợi thủy tinh mịn, cho toàn bộ hệ thống điện 12 volt. Ắc quy AGM được thiết kế để xả điện chậm hơn, nhờ đó có tuổi thọ dài hơn so với loại chì-axit truyền thống. Một số hãng xe như BMW, Jeep và Mercedes-Benz lại cung cấp các mẫu thường được gọi là “mild hybrid”. Những xe này có một mô-tơ điện nhỏ hỗ trợ động cơ xăng, cho phép xe trôi khi động cơ tắt và giữ động cơ tắt lâu hơn khi dừng đèn đỏ. Các xe dạng này sử dụng một ắc quy riêng để phục vụ chức năng Start/Stop.
Dù xe của bạn dùng 1 hay 2 ắc quy cho hệ thống Start/Stop, hoặc có phải mild hybrid hay không, công nghệ này đều được thiết kế để chịu được việc khởi động và tắt máy lặp đi lặp lại. “Đôi khi có quan niệm sai lầm rằng các hệ thống này gây hại cho động cơ hoặc bộ đề nên một số tài xế vô hiệu hóa nó”, ông Knizek nói. Dù được thiết kế cho mục đích này, nhưng giống như mọi công nghệ bổ sung khác, hệ thống Start/Stop vẫn có khả năng cần bảo dưỡng hoặc sửa chữa theo thời gian.
Một phàn nàn phổ biến của người dùng ô tô là không thể tắt vĩnh viễn chức năng Start/Stop. Xe có nút để tạm thời vô hiệu hóa hệ thống này khi đang lái, nhưng trong lần khởi động máy tiếp theo, Start/Stop sẽ tự bật trở lại.
Ông Knizek nói thêm: “Một số người đơn giản là thấy hệ thống này gây khó chịu và với tay tắt nó ngay khi nổ máy”. Điều này có thể hữu ích trong những tình huống dừng ngắn và cần tăng tốc nhanh để hòa vào dòng xe vì Start/Stop có thể gây độ trễ nhẹ khi khởi động máy trở lại. Thay đổi quy định lần này sẽ cho phép các hãng xe vẫn trang bị tính năng Start/Stop, nhưng có thể để hệ thống ở trạng thái tắt giữa các chu kỳ khởi động thay vì buộc người lái phải tắt lại mỗi lần chạy xe.
Các xe hybrid đúng nghĩa như Toyota Prius hoặc Camry, không sử dụng hệ thống Start/Stop truyền thống. Theo thiết kế, hệ thống hybrid sẽ tự động tắt động cơ và khởi động máy lại khi cần một cách vô cùng mượt mà. Quá trình này thường diễn ra êm đến mức đa số người lái hầu như không nhận ra. Kết quả là xe được cả hai: vừa vận hành tinh tế khi kẹt xe và vừa tiết kiệm nhiên liệu vượt trội.
Cộng tác viên Lan Quyên