Chuyển giao gia sản: Câu hỏi lớn của thế hệ doanh nhân sáng lập

Thứ năm, 22/10/2026 - 15:06

Khoảng 60-70% doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn do thế hệ sáng lập chi phối, với độ tuổi trung vị khoảng 60. Trong 5-10 năm tới, nhiều gia đình sẽ phải trả lời câu hỏi: chuyển giao những gì, cho ai và chuẩn bị từ đâu.

‏Câu hỏi này là trọng tâm của tọa đàm "Kiến tạo nền móng - Khởi dựng tương lai" do VietinBank tổ chức ngày 16/9/2026 tại TP.HCM. Tại đây, chuyên gia từ BCG, AFA, I.C.M.L cùng các khách hàng ưu tiên và đại diện doanh nghiệp đã trao đổi về quản lý gia sản, quản trị doanh nghiệp gia đình và chuyển giao thế hệ.‏

Khi tài sản tăng nhanh hơn sự chuẩn bị‏

‏Dữ liệu BCG chia sẻ tại tọa đàm cho thấy tài sản tài chính toàn cầu tăng 10,7% trong giai đoạn 2024-2025. Trong nhóm thị trường mới nổi, Việt Nam thuộc nhóm có tốc độ tăng trưởng đáng chú ý giai đoạn 2025-2030.‏

‏Tài sản tăng, nhưng việc chuẩn bị cho sự tiếp nối chưa theo kịp. Tỷ lệ doanh nghiệp do thế hệ kế tiếp lãnh đạo tại Việt Nam còn thấp. Theo BCG, trong số các doanh nghiệp gia đình được gây dựng thành công, chỉ khoảng 30% duy trì tới thế hệ thứ hai và khoảng 13% tới thế hệ thứ ba.‏

‏Khi thế hệ chuyển giao vừa sở hữu tài sản vừa trực tiếp nắm quyền điều hành và các mối quan hệ chủ chốt, chuyển cổ phần chỉ là một phần nhỏ của bài toán. Phần lớn hơn nằm ở doanh nghiệp, quyền quyết định và năng lực kiến tạo giá trị của thế hệ tiếp theo.‏

‏Thiết kế luật chơi trước khi chuyển giao‏

‏Các chuyên gia tại tọa đàm đặt ra bốn nhóm yếu tố cho một cuộc chuyển giao bền vững. Gia sản liên thế hệ cần được đa dạng hóa, đồng thời có cấu trúc sở hữu bảo đảm tính kế thừa liên tục. Thế hệ kế cận cần được phát triển qua giáo dục, kinh nghiệm làm việc bên ngoài doanh nghiệp gia đình và một lộ trình tham gia quản trị. Quyền ra quyết định và kế hoạch kế nhiệm phải rõ ràng. Cuối cùng, một hệ giá trị chung giúp gia đình giữ được sự gắn kết khi mở rộng qua nhiều thế hệ.‏

‏Chuyển giao gia sản: Câu hỏi lớn của thế hệ doanh nhân sáng lập‏ - Ảnh 1.

‏Đại diện AFA Group, CEO ông Phan Lê Thành Long chia sẻ tại tọa đàm ‏

‏Theo AFA, quản trị gia đình có thể bắt đầu từ một tầm nhìn chung, gắn quyền sở hữu với nghĩa vụ và tách bạch ba quyền: sở hữu, quản trị và điều hành. Công cụ được nhắc đến là Hiến chương gia đình (Family Constitution), quy định từ cấu trúc sở hữu, chính sách thành viên làm việc tại doanh nghiệp, lựa chọn người kế nhiệm đến cơ chế giải quyết xung đột. Cấu trúc cụ thể phụ thuộc vào hoàn cảnh và yêu cầu pháp lý của từng gia đình.‏

‏Ông Nguyễn Hoàng Anh, Luật sư sáng lập và Giám đốc điều hành I.C.M.L, cho rằng quản lý gia sản tại Việt Nam còn tương đối mới, trong khi nhu cầu kế thừa sẽ ngày càng rõ nét. Theo ông, ngân hàng có lợi thế về uy tín và năng lực quản lý tài sản, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng giải pháp chuyển giao phù hợp với khuôn khổ pháp lý hiện nay.‏

‏VietinBank: Một đầu mối, một hành trình, một hệ sinh thái‏

‏Với ngân hàng, chuyển dịch này khiến nhu cầu của khách hàng ưu tiên vượt ra ngoài tiền gửi, đầu tư hay tín dụng. Một khách hàng có thể cùng lúc là người sở hữu tài sản, chủ doanh nghiệp và thành viên của một gia đình nhiều thế hệ.‏

‏Từ đó, VietinBank đưa ra cách tiếp cận Family - Business - Wealth với bốn bước: thấu hiểu mục tiêu gia đình, cấu trúc tài sản và doanh nghiệp; kiến tạo nền móng về tài chính, đầu tư, bảo vệ và quản trị; chuyển giao tài sản, doanh nghiệp, vai trò và trách nhiệm; và khởi dựng tương lai để thế hệ kế cận tiếp nối và kiến tạo giá trị mới.‏

‏"Chuyển giao không chỉ là câu chuyện của tài sản hay cổ phần. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để những giá trị đã được gây dựng có thể tiếp tục phát triển, đồng thời thế hệ kế cận có đủ năng lực và không gian để kiến tạo theo cách của mình", đại diện Ban Lãnh đạo VietinBank chia sẻ.‏

‏Thay vì định vị như một Family Office, VietinBank xác định vai trò One Financial Partner: một đầu mối tài chính kết nối hệ sinh thái năng lực phù hợp với từng giai đoạn của khách hàng. BCG mang kinh nghiệm chiến lược quốc tế, AFA tập trung vào quản trị gia đình và chuyển giao, I.C.M.L đóng góp góc nhìn pháp lý, còn VietinBank giữ vai trò đối tác tài chính và kết nối hành trình.‏

‏Mô hình Intergenerational Banking của VietinBank đặt hai thế hệ trong cùng một bức tranh. Thế hệ chuyển giao đi từ gây dựng, bảo toàn, phát triển tới chuẩn bị chuyển giao. Thế hệ kế cận đi từ thấu hiểu, tham gia tới phát triển độc lập và kiến tạo giá trị mới.‏

‏Bước khởi đầu của VietinBank Premium‏

‏Theo Global Wealth Report 2026 của BCG, tại nhiều thị trường mới nổi, dịch vụ khách hàng cao cấp của ngân hàng vẫn thiên về ưu đãi thẻ, tổng đài và phong cách sống, trong khi tư vấn đầu tư còn hạn chế. Nhận ra khoảng trống này, VietinBank và BCG đang cùng rà soát để bổ sung phần tư vấn cho cả gia đình vào danh mục VietinBank Premium.‏

‏Chuyển giao gia sản: Câu hỏi lớn của thế hệ doanh nhân sáng lập‏ - Ảnh 2.

Ông Arnaud Ginolin – Giám đốc Điều hành, Thành viên Hội đồng Thành viên BCG phân tích xu hướng dịch vụ ngân hàng ưu tiên tại tọa đàm.‏

‏Phiên đối thoại chuyên sâu dành riêng cho Khách hàng Ưu tiên tại tọa đàm 16/9, là bước khởi động cho hướng đi này. Hoạt động tiếp nối diễn đàn Chiến lược Khách hàng Ưu tiên do VietinBank và BCG tổ chức hồi tháng 4/2026. Phản hồi của khách mời sẽ là cơ sở để ngân hàng hoàn thiện các buổi salon tiếp theo.‏

‏Nếu giai đoạn trước đặt câu hỏi "làm thế nào để gia tăng tài sản", thì giai đoạn tới sẽ hỏi "làm thế nào để tài sản, doanh nghiệp và giá trị gia đình trường tồn qua nhiều thế hệ". Với cách tiếp cận mới, VietinBank mở rộng mối quan hệ đồng hành từ một thế hệ khách hàng sang hành trình tiếp nối của cả gia đình, cùng khách hàng đi từ thành tựu đến di sản.‏

Ánh Dương