Có thật là tàu Titanic đã bị chìm?

Khi Titanic chìm vào năm 1912, sự kiện này đã làm chấn động toàn thế giới. Giới hạn đổi mới của con người đã được hiển thị một cách nghiệt ngã với sự phá hủy của một con tàu kỹ thuật vượt trội như vậy. Tuy nhiên, một thuyết âm mưu rộ lên trên mạng xã hội gần đây, đặc biệt là trên trang Reddit, lại đặt ra câu hỏi liệu con tàu bị chìm có thực sự là Titanic hay không.

Mọi người đều đồng ý về một thực tế rằng một con tàu thực sự đã chìm trong vùng biển băng giá ở Bắc Đại Tây Dương vào ngày 15 tháng 4 năm 1912, khiến khoảng 1.500 hành khách thiệt mạng. Thuyết âm mưu chỉ đơn giản gợi ý rằng con tàu Titanic không phải là kỳ quan kỹ thuật mà công ty mẹ của nó là White Star Line đã hứa hẹn. 

Đúng hơn, White Star Line đã tráo đổi hai con tàu cho chuyến hải hành từ Southampton đến New York, và con tàu được quảng bá là tân tiến nhất mang tên Titanic thực chất lại là con tàu cũ hơn mang tên Olympic. Hơn nữa, thuyết âm mưu này còn cho rằng toàn bộ vụ tai nạn chỉ là một vụ lừa đảo bảo hiểm thất bại.

J.P. Morgan và thời hoàng kim của những con tàu khổng lồ

Hãng tàu White Star Line của Anh từng có sự cạnh tranh gay gắt ở địa phương và trên toàn cầu, đặc biệt là cuộc đối đầu nảy lửa với Công ty Tàu thủy Cunard. Trong giai đoạn 1906  1907, Cunard đã hạ thủy hai con tàu chở khách lớn nhất thế giới lúc bấy giờ là Lusitania và Mauretania. Để cạnh tranh với Lusitania và tàu chị em của nó, White Star Line đã bước vào một cuộc chiến tàu thủy khổng lồ. Công ty này không hề xa lạ với các cuộc đua tranh như vậy, nhưng Lusitania và Mauretania của Cunard đã vượt mặt dàn tàu Bộ Tứ Lớn của White Star về tốc độ tối đa. Lần này, công ty đã nhận được sự hỗ trợ tài chính đắc lực.

Vào năm 1902, White Star trở thành tài sản thuộc sở hữu của International Mercantile Marine Co. (IMM), một công ty tập đoàn do nhà tài chính nổi tiếng J.P. Morgan tài trợ. Với sự đồng ý của Morgan, Chủ tịch White Star Line là J. Bruce Ismay bắt đầu chế tạo các con tàu thuộc lớp Olympic. Nếu không thể sánh được với tốc độ của Lusitania, các con tàu lớp Olympic sẽ vượt trội hơn về quy mô và sự sang trọng. Ba con tàu đã được đặt hàng bao gồm Olympic, Titanic và Britannic.

Olympic là con tàu đầu tiên được đóng và là đại diện cho dòng tàu này, nên nó được coi là con tàu dẫn đầu. Chuyến đi đầu tiên của nó được ca ngợi rộng rãi và vài chuyến hải hành đầu tiên là những thành công tuyệt đối. Tuy nhiên, ngay trong chuyến đi thứ năm, con tàu đã gặp phải sự cố nghiêm trọng. Vào ngày 20 tháng 9 năm 1911, khi đi qua một tàu quân sự tên là Hawke, con tàu Olympic đã thực hiện một cú rẽ bất ngờ. 

Do bị bất ngờ, hai con tàu đã đâm vào nhau. Olympic đã có thể di chuyển lê lết trở lại cảng trong tình trạng bị hư hỏng nặng. Một phiên tòa sau đó đã phán quyết White Star Line phải chịu trách nhiệm về sự cố này.

Thuyết âm mưu bắt đầu

Sau sự cố va chạm, những người theo thuyết âm mưu cho rằng Olympic đã trở thành một thảm họa kinh tế. Vụ kiện đồng nghĩa với việc chi phí sửa chữa sẽ không được bảo hiểm chi trả, đồng thời con tàu không tạo ra bất kỳ doanh thu nào khi phải nằm chờ ở bến cảng. Vì vậy, công ty đã thực hiện một cuộc tráo đổi: con tàu thứ hai mới được đóng sẽ mang tên Olympic, trong khi con tàu cũ bị hư hỏng sẽ được cải tạo lại để trở thành Titanic.

Theo kịch bản này, con tàu Olympic thật đang hoạt động bí mật dưới danh nghĩa Titanic sẽ bị đánh đắm trong một tai nạn được dàn xếp để White Star Line có thể thu về khoản tiền bảo hiểm tương đương với một con tàu mới tinh, trong khi con tàu ban đầu được đóng làm Titanic vẫn tiếp tục sống sót dưới tên gọi khác. 

Điều duy nhất làm hỏng kế hoạch này là một tảng băng trôi. Những người theo thuyết âm mưu khác thậm chí còn đưa ra lý do thâm hiểm hơn khi cho rằng J.P. Morgan đứng sau vụ tráo đổi để dùng một con tàu kém chất lượng nhấn chìm các đối thủ cạnh tranh của ông trên tàu.

Những người ủng hộ các lý thuyết này chỉ ra một số manh mối như việc Titanic không được cho phép kiểm tra công khai trước chuyến đi vì lo ngại giới chuyên gia sẽ phát hiện ra đó là Olympic cải trang. Họ cũng viện dẫn điểm bất thường về các cửa sổ tròn trên thân tàu. Một bài đăng nổi tiếng trên Reddit đã so sánh các bức ảnh của Titanic trong quá trình xây dựng và Titanic trong chuyến đi đầu tiên để chỉ ra những thay đổi nghi vấn khiến nó trông rất giống Olympic.

Thuyết âm mưu hoàn toàn không vô lý

Các nhà nghiên cứu Titanic như Steve Hall và Bruce Beveridge, những người đã xuất bản cuốn sách Titanic hay Olympic: Con tàu nào đã chìm, cùng nhiều công trình lịch sử khác, đã trực tiếp bác bỏ lập luận về cửa sổ tròn. 

Họ giải thích rằng con tàu Olympic ban đầu cũng được lắp đặt cấu trúc 14 cửa sổ tròn ở phía bên mạn trái của khu vực ca-bin phía trước giống như Titanic, nhưng hai cửa sổ bổ sung đã được lắp đặt sau đó vào tháng 3 năm 1912.

Nhà lịch sử Mark Chirnside cũng dành nhiều thời gian nghiên cứu câu hỏi tại sao cuộc tráo đổi lại phải diễn ra. Vào năm 2005, ông đã xem xét lập luận về tiền bảo hiểm. Dẫn lời của Ismay, con tàu Titanic có chi phí xây dựng là 7,5 triệu đô la nhưng chỉ được bảo hiểm với mức 5 triệu đô la. Điều này cũng được Phó Chủ tịch người Mỹ của IMM là Philip A. S. Franklin xác nhận. Nếu thực sự có một âm mưu dàn xếp, người ta sẽ kỳ vọng rằng hợp đồng bảo hiểm phải được thay đổi để bao phủ toàn bộ giá trị con tàu, thay vì việc White Star Line chỉ có thể thu hồi lại hai phần ba giá trị của nó.

Khi được xem xét kỹ lưỡng, không có tuyên bố nào về vụ tráo đổi Olympic và Titanic có thể đứng vững trước công sức khổng lồ cần thiết để thực hiện việc này, bởi hai con tàu không hề giống hệt nhau. Titanic có một quán cà phê độc đáo và nhà hàng gọi món được mở rộng, đồng thời nhận được nhiều sửa đổi dựa trên kinh nghiệm vận hành trước đó với Olympic.

Bên cạnh đó, tin tức từ hãng AP cho biết các mảnh vỡ được trục vớt từ xác tàu Titanic đều mang số hiệu sản xuất riêng biệt của con tàu là 401, đây là bằng chứng không thể chối cãi phủ nhận vụ che đậy tai tiếng này. Thêm vào đó, việc biến một con tàu đã hoạt động một năm thành một con tàu hoàn toàn mới là điều không thể thực hiện. Thân tàu Olympic đã được lắp thêm các tấm thép gia cố vào đế máy từ năm 1911 và chúng vẫn còn đó trong các cuộc kiểm tra vào những năm 1920 và 1930. Khi Titanic được Ủy ban Thương mại Anh điều tra, không có tấm thép nào như vậy được tìm thấy.

Mặc dù Titanic và chủ sở hữu J.P. Morgan không phải lúc nào cũng nằm ngoài mọi sự nghi vấn, bản thân Morgan từng thể hiện quyền lực tài chính to lớn khi một mình giải quyết cuộc khủng hoảng ngân hàng năm 1907 tại Mỹ, nhưng sự thảm khốc của Titanic thực tế đã khiến tập đoàn IMM của ông trở thành một thất bại tài chính hiếm hoi và phá sản hai năm sau đó. Không có bất kỳ bằng chứng bê tông nào về thuyết âm mưu của Titanic có thể đứng vững trước các bằng chứng lịch sử thực tế.

Nguồn: Popular Mechanics

Chi Chi