Nếu dành quá nhiều thời gian để ngắm nhìn một tác phẩm nghệ thuật, cảm xúc lãng mạn ban đầu của bạn có thể nhường chỗ cho lối tư duy phân tích kiểu mọt sách, đẩy bạn đến gần mức độ bắt bẻ chi tiết đến mức hơi quá đà. Bức Đêm đầy sao của Van Gogh là một trong những bức họa nổi tiếng nhất hành tinh, và chính vì thế, nó đã khiến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người tự hỏi tác phẩm được vẽ vào thời điểm nào trong năm. Một nhóm các nhà nghiên cứu có lẽ đã tìm ra câu trả lời.
Ảnh: Getty
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports do nhà thiên văn học Elijah Jeong-hyun Kim dẫn đầu, bức tranh mang tính biểu tượng này vốn trông như thể không hề thuộc về bất kỳ thời điểm cụ thể nào ngoài đời thực, thậm chí có lẽ còn chẳng thuộc về Trái Đất bởi nó giống như trí tưởng tượng tuyệt mỹ của một họa sĩ thiên tài hơn. Thế nhưng thực tế, bối cảnh của bức tranh có khả năng cao đã diễn ra vào tháng Bảy.
Cụ thể hơn, Van Gogh có lẽ đã chứng kiến khung cảnh này và chuyển hóa nó thành kiệt tác mà chúng ta biết đến ngày nay khi ông đang nhìn qua cửa sổ bệnh viện tâm thần ở Saint-Rémy-de-Provence vào khoảng rạng sáng ngày 22 tháng 7 năm 1889.
Bức ‘Đêm đầy sao’ của Van Gogh có thể khắc họa một buổi sáng rất cụ thể vào năm 1889
Phân tích khoa học mới cho thấy mặc dù Van Gogh rõ ràng đã vận dụng toàn bộ sự tự do sáng tạo của một nghệ sĩ để tạo nên nét siêu thực đầy mê hoặc, ông vẫn dựa trên một thực tế thiên văn có thật và quan sát được bằng mắt thường.
Bằng cách rà soát các ghi chép thời tiết lịch sử, đọc lại những bức thư trong đó ông nhiều lần nhắc đến tiếng ve sầu mùa hè, và phân tích hình học thiên văn của bức tranh bằng phần mềm chuyên dụng, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một sự trùng khớp trong lịch sử. Sự thẳng hàng của trăng lưỡi liềm, hình ảnh sao Kim và cụm sao hình chữ V mang tên Hyades trong tranh hoàn toàn khớp với bầu trời cuối tháng Bảy hơn là mốc thời gian tháng Sáu vốn được chấp nhận trước đây.
Để kiểm chứng giả thuyết này, các nhà nghiên cứu đã đến Pháp để thực hiện hàng loạt phép đo đạc, cuối cùng xác nhận rằng các thiên thể sẽ nằm đúng vào những vị trí như trong tranh nếu nhìn qua khung cửa sổ của bệnh viện tâm thần nơi Van Gogh từng ở.
Đại diện của Bảo tàng Van Gogh tại Amsterdam đã phản hồi về nghiên cứu này, về cơ bản cho rằng dù những phát hiện đó có thú vị đến đâu, chúng ta vẫn phải luôn nhớ rằng Van Gogh khi ấy đang không tỉnh táo, bởi ông đã trải qua một đợt suy sụp tinh thần nghiêm trọng vào khoảng ngày 22 tháng 7 khiến ông không thể cầm cọ trong suốt khoảng một tháng.
Có lẽ Kim đã tổng hợp hình ảnh của nhiều buổi sáng sớm vào trong một bức tranh duy nhất, vì Van Gogh không hề bắt đầu và hoàn thành tác phẩm chỉ trong một đêm. Nhưng biết đâu, với một cột mốc thời gian chính xác hơn bao giờ hết, chúng ta có thể biến ngày 22 tháng 7 thành một ngày lễ không chính thức, một ngày hội đêm đầy sao để tất cả cùng nhau chiêm ngưỡng một trong những bức họa lay động cảm xúc nhất từng được tạo ra.
Nguồn: VICE
Chi Chi