Làm cha mẹ, có lẽ điều khó nhất không phải là bảo vệ con khỏi mọi sai lầm, mà là biết khi nào nên đưa tay giúp đỡ và khi nào nên lùi lại để con tự đứng lên. Với nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, là một người bố đơn thân, anh đang lựa chọn cách thứ hai nhiều hơn: không vội la mắng khi con mắc lỗi, cũng không lập tức giải quyết mọi rắc rối thay con.
Từ những chuyện rất nhỏ như dậy muộn, quên giặt quần áo, làm mất đồ dùng học tập đến chuyện học hành hay gặp sự cố trong cuộc sống, anh đều muốn con tự tìm cách xử lý và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Với anh, tự lập không phải là để con tự xoay xở một mình, mà là tập cho con đủ bản lĩnh để biết mình cần làm gì khi không có ba ở bên.
Không la mắng, để con tự giải quyết hậu quả mà con gây ra
Quan điểm này được nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ mới đây, khi anh kể về cách mình ứng xử với những lỗi rất đời thường của con. Thay vì la mắng, phạt hay lập tức đứng ra giải quyết, anh thường nói một câu rất ngắn: "Cha không la đâu!", rồi để con tự xử lý phần việc của mình.
"Mình muốn chính mình thay đổi điều đó xem thử có ổn không:
- Con thức dậy trễ, muộn xe đưa rước đến trường: "Cha không la đâu! Con tự book xe máy đến trường đi!" rồi mình vô ngủ tiếp.
- Con lỡ ngủ quên trễ giờ học: "Cha không la đâu! Con tự xin lỗi Thầy Cô đi! Thầy cô phạt sao thì con cũng phải chịu thôi!" rồi mình làm việc tiếp.
- Con làm mất bút, hư sách: "Cha không la đâu! Con tự lấy tiền tiết kiệm ra mua đi! Con lỡ làm mất không sai, nhưng khi đi học mà không có bút sách mới sai!" rồi mình quay hình tiếp".
Điểm đáng chú ý trong những tình huống này, anh không mặc kệ con. Anh vẫn đứng phía sau, và đưa phương án, người liên hệ hoặc nguồn lực cần thiết để hỗ trợ con. Nhưng người trực tiếp giải quyết vấn đề phải là con.
Đó cũng là cách anh lý giải cho phương pháp của mình: điều anh muốn con học không phải là "không được mắc lỗi", mà là đã mắc lỗi thì phải biết làm gì tiếp theo.
"Mình muốn tập cho con quen với việc khi trót lỡ làm sai điều gì thì hãy tỉnh táo tìm ra giải pháp để khắc phục và tự nhận hậu quả, mình hy vọng điều này sẽ giúp con sớm hình thành thói quen giải quyết vấn đề, từ việc nhỏ đến việc lớn sau này, thay vì chịu những tiếng la và sự giận dữ nhất thời từ chính mình.
Điều đó cũng khiến mình cảm thấy nhẹ nhàng và bớt mệt mỏi hơn! Bởi vì chúng ta ai cũng từng sai sót, làm sao tránh được, quan trọng là chúng ta có học được cách đối mặt và xử lý chúng như thế nào để bước tiếp hay không!" - anh chia sẻ.
Và nếu lần sau gặp một vấn đề tương tự, con trẻ sẽ nhớ mình đã từng giải quyết nó như thế nào.
Bé Pu tự đặt báo thức trong điện thoại để tự nhắc nhở bản thân, không cần cha nhắc.
Để trẻ tự lập nhưng không "mặc kệ con"
Cách dạy của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung thực chất không đặt trọng tâm vào việc để con tự xoay xở hoàn toàn. Trong những chia sẻ trước đây, anh từng nói rằng điều quan trọng với trẻ là hình thành ý thức tự lập đi cùng kỷ luật và sự tự giác: tự ngủ đúng giờ, tự thức dậy, tự chuẩn bị cho việc đi học, tự lo việc học.
Anh từng thừa nhận giai đoạn đầu khá vất vả bởi trẻ không thể tự nhiên mà có những thói quen ấy. Cha mẹ phải đồng hành, rèn luyện trong một khoảng thời gian. Nhưng khi đứa trẻ đã hình thành nếp sinh hoạt, mọi việc về sau sẽ nhẹ nhàng hơn.
Với chuyện điểm số, anh không đặt nặng việc con phải luôn đạt điểm cao. Anh từng nói mình không mắng khi con bị điểm thấp, mà quan tâm đến việc con có tiếp tục để điểm thấp hay không; nếu con cần hỗ trợ ở môn nào, anh sẽ tìm giáo viên phù hợp để giúp con.
Từ tự lập trong sinh hoạt đến tự lập trong suy nghĩ
Anh từng nói cha mẹ không thể ở bên con cả đời, vì thế cần giúp con có sự tự tin và khả năng tự lập, biết đối diện và vượt qua những va vấp trong cuộc sống. Khi ấy, anh cũng cho biết mình không đặt mục tiêu con phải trở thành "thiên tài", mà mong con trở thành một người mạnh mẽ, tự lập, kiên định, có ý chí và tự tin, tự chủ.
Khi tham gia chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai 2026" phải ở nhà chung cùng các đồng đội, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung có gọi điện về cho con trai, toại nên một khoảnh khắc hài hước nhưng lại thể hiện rõ cách dạy con cực khéo của anh.
Trong đoạn video gọi điện về cho con trai là bé Pu, thay vì những lời dặn dò đầy lo lắng như nhiều người vẫn tưởng, anh thản nhiên nói: "Đói thì con tự lo ăn nha, cha phải đi làm, okie không?". Sau đó, nam nhạc sĩ còn hài hước chia sẻ: "Hạnh phúc khi thấy con tự biết lo ăn... đỡ mệt".
Không chỉ dạy con tự lập, anh còn muốn con tự chăm sóc sức khỏe
Bên cạnh việc rèn trách nhiệm trong học tập và sinh hoạt, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung còn chú ý đến một dạng tự lập khác: tự chăm sóc sức khỏe của bản thân.
Anh duy trì việc tập luyện thể thao và từng chia sẻ về việc cùng con đến phòng gym. Điều khiến anh vui không chỉ là hai cha con có thêm thời gian bên nhau, mà là nhìn thấy con bắt đầu hình thành ý thức giữ gìn sức khỏe.
"Vui là thấy con cũng được ảnh hưởng bởi ý thức giữ gìn sức khoẻ của mình! Mong sao cho con hình thành được thói quen tốt để mai mốt khi ở 1 mình vẫn sẽ tự tập!" - anh chia sẻ.
Mục tiêu của anh cũng tương tự câu chuyện tự lập trong học tập và sinh hoạt: mong con hình thành thói quen đủ sớm để sau này, khi sống một mình, con vẫn biết tự tập luyện và chăm sóc cơ thể. Đây cũng là điều phù hợp với lối sống mà nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhiều lần chia sẻ: anh duy trì tập gym, đá bóng và các hoạt động thể chất nhiều năm qua.
Tiểu Mai