Những khó khăn nào của mô hình nhà sách trước đây dẫn đến việc bà quyết định chuyển đổi không gian Nhà sách Cá Chép Võ Văn Tần thành DA Godfather Cafe & Bakery?
Trong quá trình vận hành nhà sách Cá Chép, chi phí mặt bằng là áp lực lớn, cộng với thói quen mua sách của bạn đọc hiện đã chuyển mạnh sang trực tuyến. Điều tôi trăn trở nhất là làm sao để không gian tại 211 - 213 Võ Văn Tần tiếp tục có ý nghĩa với những người đã gắn bó cùng Cá Chép - một địa điểm quen thuộc lưu giữ nhiều kỷ niệm của bạn đọc và đội ngũ vận hành. Việc thay đổi mô hình cũng xuất phát từ mong muốn duy trì sự kết nối ấy..
Từ công việc làm sách và vận hành nhà sách, bà nhận thấy người đọc hiện nay thay đổi rõ nhất ở điều gì? Những thay đổi ấy đang đặt ra bài toán nào cho người làm sách?
Bạn đọc hiện có nhiều lựa chọn hơn và chủ động hơn trong việc chọn sách. Họ tìm hiểu về tác phẩm, bản dịch, đơn vị làm sách; có người đối chiếu nhiều phiên bản trước khi quyết định mua. Sự quan tâm cũng mở rộng sang chất liệu giấy, minh họa và cách trình bày. Giá sách cũng là một vấn đề được quan tâm. Cũng vì thế mà trải nghiệm tại nhà sách cần có sức hấp dẫn riêng để thu hút bạn đọc. Với người làm sách, điều đó đặt ra yêu cầu phải làm chỉn chu về cả nội dung lẫn hình thức, đồng thời cung cấp thông tin rõ ràng, chính xác và nhanh chóng tới người đọc. Một ấn bản cần có nội dung đáng tin cậy, hình thức phù hợp và dịch vụ tốt. Còn nhà sách cần mang đến cơ hội trực tiếp khám phá, chọn lựa và sống cùng sách. Chúng tôi xem các kênh trực tuyến và không gian trực tiếp là những cách bổ trợ cho nhau để kết nối với bạn đọc.
Không gian DA Godfather Cafe & Bakery vẫn ít nhiều gợi nhớ đến Nhà sách Cá Chép trước kia
Nhìn lại hành trình làm nghề, việc lần lượt đóng 3 Nhà sách Cá Chép phải chăng là quyết định khó khăn với bà? Sau những thay đổi đã trải qua, điều gì bà vẫn muốn giữ trong cách làm sách và trao sách đến người đọc?
Đây đều là những không gian chúng tôi đã dành nhiều tâm huyết xây dựng với mong muốn tạo nên những điểm đến văn hóa, nơi bạn đọc có thể tìm sách, đọc sách và chia sẻ tình yêu với sách. Việc khép lại thực sự không dễ dàng. Tuy nhiên, trong vai trò là người vận hành doanh nghiệp, tôi hiểu rằng tình yêu sách cần đi cùng với những quyết định phù hợp với thực tế kinh doanh. Có những mô hình từng hoạt động hiệu quả nhưng đến một thời điểm cần thay đổi để thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng. Điều quan trọng là biết chấp nhận sự thay đổi mà vẫn giữ được những giá trị mình theo đuổi.
Không gian bên lấy cảm hứng từ tác phẩm kinh điển Bố Già, đồng thời được trang trí bằng 2.000 bản sách (bản dịch Nguyễn Minh) bìa đen, trắng
Việc chuyển đổi từ mô hình nhà sách truyền thống sang DA Godfather Cafe & Bakery là hướng đi mới của chúng tôi. Thay vì đến một không gian chỉ để tìm mua sách, bạn đọc có thể thưởng thức cà phê, gặp gỡ bạn bè và tiếp xúc với sách một cách tự nhiên hơn. Ngoài 2.000 cuốn sách Bố già trưng bày ở tầng 1, chúng tôi dành tầng 2 để trưng bày và giới thiệu sách Đông A với nhiều thể loại khác nhau tới bạn đọc và khách hàng. Tôi mong muốn sách hiện diện gần gũi hơn trong đời sống thường ngày, để ngay cả những người ban đầu không có ý định đọc sách cũng có thể tình cờ tìm thấy một tác phẩm khiến họ quan tâm.
Sau những thay đổi ấy, điều tôi vẫn muốn giữ trong cách làm nghề là sự nghiêm túc với nội dung, sự chăm chút cho hình thức và sự tôn trọng bạn đọc. Mô hình kinh doanh hay cách đưa sách đến với mọi người có thể thay đổi theo thời gian nhưng tình yêu sách và mong muốn lan tỏa văn hóa đọc vẫn là điều chúng tôi kiên trì theo đuổi.
2.000 bản sách "Bố già" bìa đen trắng được làm riêng cho trưng bày hay sẽ phát hành? Nếu có phát hành, phiên bản này khác những bản "Bố già" trước đây ở điểm nào?
Đây đều là những cuốn sách hoàn chỉnh, có đầy đủ nội dung để đọc, sử dụng bản dịch của Nguyễn Minh và minh họa của Art Werger. Ấn bản được thiết kế với bìa cứng, có bìa áo màu đen hoặc trắng, khổ 18,5 × 26,5 cm, mang diện mạo khác biệt so với các phiên bản Bố già mà Đông A đã phát hành trước đây.
Máy ép sách thủ công cũng được trưng bày để bạn đọc hiểu hơn về nghề làm sách
Phiên bản này hiện vẫn đang được Đông A phát hành rộng rãi song song với việc sử dụng để trang trí tại DA Godfather Cafe & Bakery. Việc đưa những cuốn sách thật vào không gian quán là cách chúng tôi tạo sự kết nối giữa tác phẩm văn học và trải nghiệm của khách hàng. Mỗi cuốn sách là một phần của không gian và cũng là một ấn phẩm có thể cầm lên, mở ra và thưởng thức.
Giữa nhiều đầu sách mới, điều gì khiến bà vẫn muốn đầu tư vào những tác phẩm quen thuộc với nhiều thế hệ?
Những tác phẩm đã được nhiều thế hệ đón nhận vẫn có khả năng đem lại những cách nhìn mới về con người và đời sống trong thời đại mới. Điều khiến chúng tôi muốn tiếp tục đầu tư xuất bản các tác phẩm kinh điển là giá trị của tác phẩm đã được khẳng định qua thời gian và khả năng đưa giá trị ấy đến với một thế hệ bạn đọc khác bằng một ấn bản được làm chỉn chu nhất có thể. Một câu chuyện quen thuộc với cha mẹ có thể hoàn toàn mới với con cái. Người đọc trẻ có thể tìm thấy trong đó những vấn đề gần với mình: tình cảm gia đình, lựa chọn cá nhân, những mâu thuẫn và thử thách khi trưởng thành...
Tầng 2 là không gian dành riêng cho những tựa sách do Đông A Books thực hiện
Sách giới hạn phục vụ nhu cầu sưu tầm, trong khi việc lan tỏa văn hóa đọc cần tiếp cận đông đảo người đọc. Bà giải quyết hai nhu cầu này như thế nào?
Chúng tôi nhìn nhận đây là hai nhu cầu cùng tồn tại. Có người muốn một cuốn sách thuận tiện để đọc, có người quan tâm đến một ấn bản có giá trị sưu tầm. Phát triển nhiều quy cách xuất bản cho phép tác phẩm đến với những nhóm bạn đọc khác nhau. Theo hướng đó, sự đầu tư vào nội dung cần là nền tảng chung của các phiên bản. Quy cách cao cấp có thể bổ sung chất liệu và kỹ thuật chế tác riêng, trong khi phiên bản phổ thông chú trọng sự thuận tiện và mức giá dễ tiếp cận. Thông thường, các phiên bản sử dụng chung nội dung văn bản đã được biên tập, hiệu đính kỹ lưỡng, bao gồm cả bản dịch đối với tác phẩm văn học nước ngoài. Phần minh họa cũng được sử dụng chung nếu phạm vi bản quyền cho phép. Nhờ đó, bạn đọc có thể tiếp cận cùng một nội dung chất lượng mà vẫn chọn được phiên bản phù hợp với nhu cầu, sở thích và khả năng tài chính. Đây cũng là cách chúng tôi dung hòa giữa việc phát triển những ấn bản có giá trị sưu tầm và mục tiêu đưa sách đến với đông đảo bạn đọc.
Cảm ơn bà đã chia sẻ!
Ánh Dương