1. Tầm nhìn chiến lược và sứ mạng dẫn dắt
ĐHQG-HCM được thành lập với sứ mạng trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo hàng đầu, đóng vai trò nòng cốt trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của khu vực phía Nam và cả nước. Trong quá trình hội nhập sâu rộng, Chiến lược phát triển giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2045 của ĐHQG-HCM đã xác định rõ định hướng trở thành một hệ thống đại học nghiên cứu uy tín trong tốp đầu châu Á.
Mục tiêu Top 100 châu Á là một “bài toán tổng hợp”, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ và mạnh mẽ của cả hệ thống. Đây không chỉ là câu chuyện của những chỉ số xếp hạng hay số lượng công bố quốc tế, mà còn là sự chuyển mình toàn diện từ mô hình quản trị đại học, chất lượng đào tạo, môi trường học thuật đến mức độ đóng góp cho cộng đồng và quốc gia.
2. Nâng cao năng lực nội sinh: Gốc rễ của sự bền vững
Năng lực nội sinh được xem là “sức mạnh lõi” giúp ĐHQG-HCM phát triển bền vững, được xây dựng trên ba trụ cột quan trọng: con người, hạ tầng khoa học – công nghệ và cơ chế quản trị hiện đại.
Khơi thông nguồn lực trí tuệ
Đội ngũ giảng viên và nhà khoa học chính là “linh hồn” cho mọi bước phát triển. ĐHQG-HCM đã triển khai nhiều chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, hướng đến việc mời gọi những chuyên gia đầu ngành, những nhà khoa học trẻ xuất sắc được đào tạo từ các đại học uy tín trên thế giới.
Không chỉ dừng lại ở chế độ đãi ngộ, ĐHQG-HCM đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường học thuật khuyến khích sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học tập trung chuyên môn, cống hiến cho khoa học và cộng đồng. Cùng với đó, hệ thống các chương trình bồi dưỡng chuyên môn, đào tạo sau đại học theo chuẩn quốc tế giúp đội ngũ liên tục nâng cao năng lực nghiên cứu và giảng dạy.
Hiện đại hóa hạ tầng nghiên cứu
Không thể có những công trình khoa học tầm cỡ nếu thiếu nền tảng hạ tầng nghiên cứu hiện đại. ĐHQG-HCM đang đẩy mạnh đầu tư xây dựng Khu đô thị ĐHQG-HCM tại Thủ Đức – Dĩ An theo mô hình một “đô thị đại học thông minh”, nơi hội tụ các trung tâm nghiên cứu chiến lược như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới… Những phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu liên ngành được hình thành góp phần tạo môi trường thuận lợi để các ý tưởng khoa học trở thành sản phẩm thực tiễn.
Quản trị đại học tiên tiến
Cùng với đó, mô hình quản trị đại học của ĐHQG-HCM đang chuyển dịch mạnh theo hướng tự chủ gắn liền với trách nhiệm giải trình, tinh gọn bộ máy, số hóa toàn diện quy trình quản lý (E-VNU), tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả điều hành. Đây là điều kiện quan trọng để hệ thống vận hành linh hoạt, minh bạch và hội nhập theo chuẩn quốc tế.
3. Hội nhập quốc tế: Cánh cửa vươn tầm thế giới
Nếu năng lực nội sinh là nền tảng, thì hội nhập quốc tế chính là động lực đưa ĐHQG-HCM bứt phá.
Chuẩn hóa chất lượng đào tạo
ĐHQG-HCM hiện là đơn vị dẫn đầu cả nước về số lượng chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế như AUN-QA, ABET, FIBAA, AACSB. Việc theo đuổi và duy trì các chuẩn kiểm định này giúp bằng cấp của ĐHQG-HCM có giá trị toàn cầu, đồng thời khẳng định chất lượng đào tạo tiệm cận các đại học tiên tiến.
Đột phá trong nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế
ĐHQG-HCM chú trọng phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, tăng cường hợp tác nghiên cứu đa quốc gia, thúc đẩy công bố khoa học trên các tạp chí uy tín thuộc Scopus, Web of Science, đặc biệt ở các lĩnh vực có tính ứng dụng cao như biến đổi khí hậu, năng lượng sạch, y tế công cộng… Đây là yếu tố then chốt giúp nâng cao chỉ số ảnh hưởng học thuật và năng lực cạnh tranh trên bản đồ khoa học khu vực.
Mở rộng mạng lưới đối tác toàn cầu
Bằng việc tham gia các mạng lưới đại học uy tín như AUN và mở rộng hợp tác với các cơ sở giáo dục hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu…, ĐHQG-HCM đang từng bước xây dựng “hệ sinh thái hợp tác quốc tế”. Các chương trình liên kết đào tạo, trao đổi sinh viên, hội thảo khoa học quốc tế không chỉ nâng cao uy tín mà còn tạo môi trường hội nhập thực chất cho người học và nhà khoa học.
4. Gắn kết phục vụ cộng đồng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo
Một đại học hàng đầu không chỉ mạnh về nghiên cứu mà phải đóng góp thiết thực cho sự phát triển quốc gia và cộng đồng. ĐHQG-HCM giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của TP.HCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Các công trình nghiên cứu được chuyển giao mạnh mẽ vào doanh nghiệp, phục vụ các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, y sinh, quản lý đô thị thông minh… Bên cạnh đó, Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM (IEC) đã trở thành vườn ươm cho nhiều dự án khởi nghiệp của sinh viên, góp phần hình thành tư duy sáng tạo, khả năng hội nhập và thích ứng của thế hệ trí thức trẻ.
5. Những thách thức và lộ trình phía trước
Dù đã đạt nhiều bước tiến trên các bảng xếp hạng uy tín như QS Asia hay THE, con đường tiến vào Top 100 châu Á vẫn còn không ít thách thức. Đó là vấn đề nguồn lực tài chính, yêu cầu hoàn thiện cơ chế tự chủ đại học mạnh mẽ hơn, cũng như áp lực cạnh tranh từ các đại học trong khu vực đang phát triển rất nhanh. Điều này đòi hỏi ĐHQG-HCM phải có chiến lược bứt phá, các giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Song, có thể khẳng định rằng: “Mục tiêu Top 100 không chỉ là đích đến, mà là quá trình tự hoàn thiện mình để phục vụ đất nước tốt hơn.”
Việc ĐHQG-HCM đặt mục tiêu vào Top 100 châu Á là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn, bản lĩnh và trách nhiệm đối với sự nghiệp phát triển giáo dục đại học Việt Nam. Bằng việc kết hợp hài hòa giữa phát huy năng lực nội sinh bền vững và chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, ĐHQG-HCM đang từng bước khẳng định vị thế của mình, góp phần đưa trí tuệ Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ tri thức thế giới.
Tấn Tài