Ngày 21-9-2026, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) và UBND tỉnh Đồng Nai tổ chức buổi làm việc nhằm trao đổi, thống nhất định hướng hợp tác chiến lược trong giai đoạn mới. Trọng tâm đặt ra là phát huy tiềm lực khoa học, công nghệ và đào tạo của ĐHQG-HCM, gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Đồng Nai, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Trong bối cảnh Đồng Nai đang đứng trước những cơ hội phát triển mới từ các dự án hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống giao thông kết nối liên vùng, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và các giải pháp quản trị hiện đại ngày càng cấp thiết.
Đây cũng là thời điểm địa phương cần chuyển hóa lợi thế công nghiệp, vị trí địa lý và kết nối giao thông thành năng lực cạnh tranh mới, hướng đến nền kinh tế có hàm lượng tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Với tiềm lực nghiên cứu, đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, ĐHQG-HCM được kỳ vọng trở thành đối tác quan trọng của Đồng Nai trong quá trình này. Sự hợp tác giữa hai bên không chỉ dừng ở hoạt động đào tạo hay chuyển giao công nghệ riêng lẻ, mà hướng đến mô hình liên kết lâu dài, trong đó tri thức khoa học được đặt hàng, ứng dụng và phát triển từ chính những nhu cầu thực tiễn của địa phương.
Năm trụ cột hợp tác, gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển
Tại buổi làm việc, ĐHQG-HCM đề xuất các định hướng hợp tác tập trung vào năm trụ cột, bao quát từ phát triển công nghệ chiến lược, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đến đào tạo nhân lực, chuyển giao kết quả nghiên cứu và kết nối mạng lưới chuyên gia.
Trong đó, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược được xác định là một trong những nội dung trọng tâm. Hai bên hướng đến thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, dữ liệu lớn, chuyển đổi số, công nghệ xanh và năng lượng tái tạo.
Các công nghệ này có thể tạo nền tảng cho Đồng Nai nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới quy trình sản xuất, phát triển mô hình nhà máy thông minh, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao.
Đối với lĩnh vực AI và vi mạch bán dẫn, hợp tác nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo nhân lực có thể mở ra cơ hội để Đồng Nai tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng công nghệ, nhất là trong bối cảnh nhu cầu về kỹ sư, chuyên gia công nghệ và nhân lực trình độ cao tiếp tục gia tăng.
Trong khi đó, các giải pháp công nghệ xanh và năng lượng tái tạo có ý nghĩa thiết thực đối với địa phương có nền công nghiệp phát triển, nơi yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng gắn chặt với kiểm soát ô nhiễm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững.
Điểm đáng chú ý là các định hướng này không chỉ hướng đến nghiên cứu công nghệ mới, mà còn đặt ra yêu cầu lựa chọn những vấn đề cụ thể của Đồng Nai để triển khai, đánh giá hiệu quả và từng bước nhân rộng.
Long Thành và cơ hội hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Một nội dung đáng chú ý trong chương trình hợp tác là định hướng xây dựng hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với khu vực Long Thành.
Với vai trò của Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong mạng lưới giao thông và logistics quốc gia, khu vực này được kỳ vọng phát triển theo mô hình đô thị sân bay (Aerotropolis), kết nối hoạt động hàng không với thương mại, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao và các ngành kinh tế phụ trợ.
Theo định hướng được đề xuất, ĐHQG-HCM có thể phối hợp cùng Đồng Nai nghiên cứu phát triển các trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, không gian đổi mới sáng tạo và khu hợp tác nghiên cứu giữa đại học với doanh nghiệp.
Đây cũng là cơ hội để kết nối các nhóm nghiên cứu của ĐHQG-HCM với doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics, công nghiệp phụ trợ hàng không và các ngành công nghệ liên quan; đồng thời tạo điều kiện thu hút các tập đoàn trong và ngoài nước đầu tư vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).
Nếu được triển khai đồng bộ, hệ sinh thái này có thể góp phần hình thành mạng lưới liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và thương mại hóa công nghệ. Qua đó, Long Thành không chỉ phát huy lợi thế về hạ tầng giao thông mà còn có cơ hội trở thành không gian phát triển các ngành dịch vụ và công nghiệp dựa trên tri thức.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, việc xác định quy mô, mô hình tổ chức, cơ chế phối hợp và nguồn lực đầu tư sẽ là những vấn đề cần tiếp tục được hai bên nghiên cứu, cụ thể hóa trong các chương trình hợp tác.
Nhân lực chất lượng cao – nền tảng cho chuyển dịch kinh tế
Cùng với công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yêu cầu xuyên suốt của chương trình hợp tác.
Là địa phương có hệ thống khu công nghiệp phát triển, Đồng Nai đang cần đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ và năng lực quản trị phù hợp với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Trên cơ sở thế mạnh đào tạo của ĐHQG-HCM, hai bên định hướng tăng cường các chương trình đào tạo, đào tạo lại cán bộ, công chức, viên chức, chú trọng tư duy đổi mới sáng tạo, quản trị hiện đại và kỹ năng số.
Đồng thời, việc kết nối nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp Đồng Nai với các chương trình đào tạo kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thuộc những lĩnh vực như bán dẫn, logistics, tự động hóa, công nghệ thông tin và quản trị đô thị sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.
Các chương trình học bổng, kết nối tuyển dụng và hợp tác giữa doanh nghiệp với sinh viên cũng được đề xuất nhằm tạo thêm cơ hội để người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế, còn doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tìm kiếm nhân lực phù hợp.
Về lâu dài, hiệu quả của hợp tác đào tạo không chỉ được đo bằng số lượng nhân lực được cung ứng, mà còn ở khả năng đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động và tạo ra các giá trị mới cho nền kinh tế địa phương.
Đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống và sản xuất
Một trong những yêu cầu quan trọng của hợp tác giữa ĐHQG-HCM và Đồng Nai là thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học.
Theo định hướng trao đổi, các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, xử lý môi trường, y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng có thể trở thành những hướng hợp tác thiết thực.
Trong nông nghiệp, việc ứng dụng công nghệ sinh học, Internet vạn vật (IoT) và các giải pháp quản lý thông minh có thể hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị các sản phẩm chủ lực của địa phương.
Đối với môi trường, năng lực nghiên cứu của các trường đại học thành viên ĐHQG-HCM có thể được kết nối với nhu cầu xử lý nước thải, khí thải và chất thải công nghiệp, góp phần hỗ trợ Đồng Nai giải quyết những thách thức phát sinh từ quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp.
Trong lĩnh vực y tế, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ sinh y dược được kỳ vọng tạo thêm điều kiện nâng cao chất lượng quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Để các kết quả nghiên cứu thực sự đi vào thực tiễn, việc xác định rõ nhu cầu đặt hàng, đơn vị tiếp nhận, cơ chế chuyển giao và khả năng thương mại hóa sẽ có ý nghĩa quyết định. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối giữa nhà khoa học với doanh nghiệp, giúp các sản phẩm nghiên cứu có cơ hội tiếp tục hoàn thiện và phát triển trên thị trường.
Kết nối chuyên gia, giải bài toán phát triển của Đồng Nai
Bên cạnh hợp tác công nghệ và đào tạo, ĐHQG-HCM đề xuất hình thành Mạng lưới Chuyên gia Tư vấn Phát triển Đồng Nai, nhằm huy động đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước tham gia tư vấn, phản biện chính sách và giải quyết những vấn đề lớn của địa phương.
Mạng lưới này được kỳ vọng tạo thêm kênh kết nối giữa chính quyền với các cơ sở nghiên cứu, giúp những quyết sách phát triển có thêm luận cứ khoa học, đồng thời tăng cường khả năng tiếp cận các giải pháp mới trong quản lý và điều hành.
Các vấn đề liên quan đến đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh có thể trở thành những nội dung đặt hàng nghiên cứu, tư vấn theo từng giai đoạn.
Việc hình thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa chuyên gia và cơ quan quản lý cũng góp phần đưa hoạt động nghiên cứu đến gần hơn với yêu cầu thực tiễn, thay vì chỉ dừng ở những đề tài độc lập, thiếu sự liên thông với nhu cầu phát triển.
Cụ thể hóa cam kết bằng chương trình hành động
Tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đánh giá cao các định hướng hợp tác do ĐHQG-HCM đề xuất, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu tiếp nhận tri thức, giải pháp công nghệ và luận cứ khoa học phục vụ các quyết sách phát triển trong giai đoạn mới.
Sự đồng hành của các cơ sở giáo dục, nghiên cứu hàng đầu được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Đồng Nai, nhất là trong thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài có chất lượng, thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.
Về phía ĐHQG-HCM, lãnh đạo đại học khẳng định sứ mạng phục vụ cộng đồng, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đông Nam Bộ. Buổi làm việc là cơ sở để hai bên tiếp tục cụ thể hóa các nội dung trao đổi thành chương trình hành động, dự án hợp tác và lộ trình triển khai phù hợp.
Trong giai đoạn tới, hiệu quả hợp tác sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng xác định đúng những bài toán ưu tiên, phân công trách nhiệm, huy động nguồn lực và xây dựng cơ chế đánh giá kết quả cụ thể.
Từ định hướng liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, quan hệ hợp tác giữa ĐHQG-HCM và Đồng Nai mở ra cơ hội kết nối nguồn lực tri thức với nhu cầu phát triển của địa phương. Khi nghiên cứu khoa học gắn chặt hơn với sản xuất, quản trị và đời sống, hợp tác đại học - địa phương không chỉ tạo thêm giá trị cho từng bên mà còn có thể đóng góp vào việc hình thành động lực tăng trưởng mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ.
Tấn Tài