Với nhiều gia đình trẻ, ô tô không chỉ là phương tiện đi lại mà còn được xem như một khoản đầu tư phục vụ công việc. Tuy nhiên, khi tài chính chưa thật sự dư dả, việc mua xe trước hay tích lũy đủ tiền mua nhà trước lại dễ trở thành bài toán gây tranh cãi. Một bên nhìn chiếc xe như công cụ kiếm tiền, bên còn lại lo những khoản chi cố định sẽ khiến mục tiêu mua nhà ngày càng xa.
Mua ô tô trước hay mua nhà trước?
Câu chuyện của anh Kiên và chị Thư cũng như vậy. Anh Kiêm chia sẻ: Công việc của tôi thường xuyên phải đi gặp và đưa đối tác tới thăm công trình, nhà máy. Trước đây tôi chủ yếu đi xe của công ty hoặc thuê xe ngoài, nhưng càng về sau, công việc càng nhiều, việc di chuyển cũng bất tiện. Có những hôm tôi phải chờ xe, đổi lịch hoặc phụ thuộc vào tài xế khiến việc gặp đối tác không được chủ động.
Tôi bắt đầu tính chuyện mua một chiếc ô tô khoảng 600-700 triệu đồng. Với tôi, đây không đơn thuần là chuyện mua xe để đi cho tiện. Nếu có xe riêng, tôi có thể chủ động đưa đón đối tác, đi công trình, chạy nhiều điểm trong ngày. Tôi nghĩ nếu công việc thuận lợi hơn, thu nhập cũng có cơ hội tăng, khi đó mục tiêu mua nhà sẽ dễ thực hiện hơn.
Nhưng vợ tôi hoàn toàn không đồng ý. Cô ấy cho rằng hai vợ chồng đã thống nhất phải ưu tiên mua nhà trước. Tiền dành dụm được bao nhiêu nên tiếp tục tích lũy, cố thêm vài năm để có khoản tiền đủ lớn mua nhà sau đó mới nghĩ đến ô tô.
Ảnh minh họa
Tôi giải thích rằng nếu cứ chờ mua nhà rồi mới mua xe, có khi phải mất rất nhiều năm. Công việc của tôi lại đang cần phương tiện riêng. Nhưng vợ tôi không bị thuyết phục. Điều cô ấy lo nhất không phải giá chiếc xe mà là những khoản tiền sau khi mua.
Theo vợ tôi, mỗi tháng tiền xăng, gửi xe, bảo dưỡng, bảo hiểm, đăng kiểm và những chi phí phát sinh có thể ngốn vài triệu đồng. Nếu đang cố tiết kiệm mà lại phải chi thêm khoản cố định ấy, tốc độ tích lũy tiền mua nhà chắc chắn sẽ chậm lại.
Hai vợ chồng tranh luận mãi vẫn không tìm được tiếng nói chung. Tôi nghĩ xe có thể giúp mình kiếm thêm tiền, còn vợ lại nghĩ xe sẽ khiến khoản tiền mua nhà ngày càng xa.
Bài toán khó mà lại dễ
Thay vì tranh luận "xe hay nhà", vợ chồng anh Kiên có thể chuyển câu chuyện thành một bài toán tài chính có số liệu cụ thể.
Tính khả năng tạo thêm thu nhập từ chiếc xe
Đầu tiên, anh Kiên nên thống kê trong 6-12 tháng gần nhất: mỗi tháng phải đi công trình, nhà máy bao nhiêu lần; hiện đang mất bao nhiêu tiền thuê xe, taxi; có bao nhiêu cơ hội công việc bị hạn chế vì không chủ động phương tiện.
Nếu xe giúp tiết kiệm 3 triệu đồng chi phí đi lại nhưng đồng thời tạo thêm 5-10 triệu đồng thu nhập/tháng, bài toán sẽ khác hoàn toàn so với việc mua xe chỉ để tiện đi lại.
Ảnh minh họa
Không nhất thiết mua xe 600-700 triệu ngay
Nếu mục tiêu chính là phục vụ công việc, có thể cân nhắc một chiếc xe phù hợp nhu cầu với ngân sách thấp hơn. Chẳng hạn thay vì cố mua xe 700 triệu, đặt giới hạn khoảng 450-550 triệu và ưu tiên xe có chi phí vận hành hợp lý.
Mục tiêu là mua đúng công cụ cần thiết, không phải mua chiếc xe vượt quá khả năng tài chính.
Tính "chi phí nuôi xe" thành một khoản bắt buộc
Chị Thư lo vài triệu đồng mỗi tháng là có cơ sở, vì giá mua xe không phải toàn bộ chi phí sở hữu. Hai vợ chồng nên lập ngân sách riêng cho xăng, gửi xe, bảo dưỡng, bảo hiểm, phí đường bộ và quỹ sửa chữa.
Nếu không thể dành ra khoản này ngoài mức tiết kiệm mua nhà, thì chưa nên mua xe.
Đặt điều kiện trước khi quyết định mua
Có thể thống nhất một nguyên tắc: chỉ mua xe khi sau khi trả tiền mua xe hoặc khoản vay, gia đình vẫn còn quỹ dự phòng 6 tháng chi tiêu và mỗi tháng vẫn duy trì được một khoản tích lũy cố định cho việc mua nhà.
Ví dụ, nếu hiện mỗi tháng tiết kiệm được 20 triệu, sau khi mua xe vẫn phải đảm bảo tối thiểu 16-17 triệu được chuyển vào quỹ mua nhà.
Thử "giả lập" trước 3-6 tháng
Đây có thể là cách dễ thuyết phục cả hai nhất. Trước khi mua, mỗi tháng hai vợ chồng tự trích một khoản tương đương chi phí nuôi xe dự kiến, chẳng hạn 4-5 triệu, đưa vào tài khoản riêng.
Nếu vẫn sinh hoạt bình thường, trả các khoản hiện tại và đều đặn tích lũy được, gia đình có cơ sở tốt hơn để mua xe. Ngược lại, nếu chỉ sau vài tháng đã thấy ngân sách căng thẳng, việc trì hoãn mua xe sẽ an toàn hơn.
Cuối cùng, xe chỉ nên được coi là khoản đầu tư khi nó thực sự tạo ra giá trị cho công việc. Nếu xe giúp anh Kiên tăng thu nhập đủ lớn, mua xe trước có thể là một lựa chọn tài chính cần tính toán. Nhưng nếu lợi ích chủ yếu là sự tiện lợi, trong khi mục tiêu mua nhà đang rất cấp thiết, ưu tiên tích lũy sẽ hợp lý hơn. Hai vợ chồng nên quyết định dựa trên dòng tiền thực tế.
Ngọc Thương