Tủ lạnh thường được xem như "cứu tinh" cho những món ăn còn thừa sau mỗi bữa cơm. Chỉ cần cho vào hộp, cất lạnh rồi hôm sau hâm nóng, nhiều người cho rằng thực phẩm sẽ an toàn.
Nhưng thực tế không đơn giản như vậy.
Nguy cơ của thức ăn để qua đêm phụ thuộc vào loại thực phẩm, thời gian và nhiệt độ bảo quản, cách chế biến cũng như việc thực phẩm có bị nhiễm khuẩn trong quá trình chuẩn bị hay không. Đáng chú ý, một số độc tố có thể không bị phá hủy hoàn toàn khi đun nóng.
1. Rau lá xanh
Rau bina, rau muống, cải xanh, cần tây... chứa nitrat tự nhiên. Trong điều kiện bảo quản không phù hợp, vi khuẩn có thể tham gia vào quá trình chuyển nitrat thành nitrit. Đây là lý do các món rau lá xanh đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Điều quan trọng là tủ lạnh chỉ làm chậm quá trình phát triển của vi sinh vật chứ không biến thực phẩm thành "vô khuẩn".
Vì vậy, với rau lá xanh, tốt nhất nên nấu lượng vừa đủ cho một bữa. Nếu còn thừa, cần làm lạnh và bảo quản đúng cách thay vì để nhiều giờ ở nhiệt độ phòng.
2. Mộc nhĩ, nấm tuyết ngâm lâu
Mộc nhĩ và nấm tuyết khô cần được ngâm trước khi chế biến. Nếu ngâm quá lâu, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ không phù hợp, thực phẩm có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Đáng chú ý là axit bongkrekic, một độc tố liên quan đến một số vụ ngộ độc thực phẩm do thực phẩm lên men hoặc nguyên liệu ngâm, có khả năng chịu nhiệt.
Điều này đồng nghĩa với việc không thể chỉ dựa vào việc đun sôi để "cứu" một thực phẩm đã bị nhiễm độc tố. Với mộc nhĩ, nguyên tắc an toàn là chỉ ngâm lượng vừa đủ ăn, không ngâm quá lâu và nên chế biến, sử dụng trong thời gian ngắn.
3. Hải sản
Cá, tôm, cua và các loại hải sản giàu protein, dễ bị ảnh hưởng bởi thời gian và nhiệt độ bảo quản.
Đặc biệt, một số loại cá có thể hình thành histamine khi được bảo quản không đúng cách. FDA cảnh báo histamine sinh ra trong cá do quá trình hư hỏng không thể được loại bỏ đáng tin cậy bằng nấu chín, đông lạnh hoặc rửa.
Ngộ độc histamine có thể gây đỏ bừng mặt, đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy và các triệu chứng giống phản ứng dị ứng. Các biểu hiện có thể xuất hiện chỉ trong thời gian ngắn sau khi ăn thực phẩm chứa lượng histamine cao.
Vì vậy, với hải sản, điều quan trọng không chỉ là "hâm nóng đủ kỹ" mà còn là bảo quản đúng nhiệt độ ngay từ đầu. Nếu hải sản đã có dấu hiệu hư hỏng hoặc từng bị để ở nhiệt độ không an toàn trong thời gian dài, không nên cố tận dụng.
4. Các món trộn nguội
Gỏi, salad và các món trộn nguội không trải qua bước gia nhiệt cuối cùng để tiêu diệt vi sinh vật. Trong quá trình chế biến, vi khuẩn có thể xâm nhập từ dao, thớt, tay người chế biến hoặc nguyên liệu.
Nếu món ăn được để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ, vi khuẩn có điều kiện sinh sôi. Đặc biệt, không nên nghĩ rằng chỉ cần hôm sau đem xào hoặc hâm nóng là mọi nguy cơ sẽ biến mất. Một số độc tố do vi khuẩn tạo ra có thể bền với nhiệt.
Với các món ăn nguội, cách an toàn nhất là làm đến đâu ăn đến đó, hạn chế để dành sang ngày hôm sau.
5. Trứng lòng đào
Trứng chưa được nấu chín hoàn toàn có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm Salmonella, một loại vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa.
Rủi ro không chỉ nằm ở bản thân quả trứng mà còn liên quan đến cách chế biến, vệ sinh và bảo quản. Do đó, nếu đã làm trứng lòng đào, tốt nhất nên ăn ngay thay vì để nhiều ngày rồi mới sử dụng.
Với trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch yếu, việc lựa chọn trứng được nấu chín kỹ càng đặc biệt quan trọng.
6. Nấm tươi đã nấu chín
Nấm hương, nấm kim châm, nấm đùi gà... sau khi chế biến cũng cần được bảo quản giống các thực phẩm dễ hỏng khác.
Nếu để ở nhiệt độ không phù hợp trong thời gian dài, vi khuẩn có thể phát triển. Thay vì nấu một lượng lớn rồi để dành nhiều ngày, nên chế biến vừa đủ cho mỗi bữa.
Nếu thực phẩm có dấu hiệu bất thường như nhớt, mùi lạ hoặc biến đổi màu sắc, không nên tiếc mà tiếp tục sử dụng.
7. Đồ ăn chế biến sẵn, bán dạng rời
Thịt luộc, thịt kho, chân gà, các sản phẩm từ đậu phụ... bán dạng rời có thể có nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình chế biến, vận chuyển và bày bán.
Với những thực phẩm dễ hỏng, việc để lâu ở nhiệt độ không phù hợp sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Đặc biệt, hâm nóng không phải lúc nào cũng có thể loại bỏ toàn bộ độc tố do vi khuẩn tạo ra.
Do đó, nên mua lượng vừa đủ, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ hướng dẫn bảo quản trên bao bì.
Tủ lạnh không thể biến thực phẩm thành "bất tử"
Điều quan trọng nhất là đừng nhầm giữa "bảo quản lạnh" và "bảo quản tuyệt đối an toàn".
Nhiệt độ thấp giúp làm chậm sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn, nhưng không có nghĩa mọi vi sinh vật đều bị tiêu diệt.
Đặc biệt, FDA cho biết với một số loại cá có nguy cơ hình thành histamine, nếu histamine đã được tạo ra thì việc nấu, đông lạnh hay rửa không thể loại bỏ đáng tin cậy chất này.
Vì vậy, khi cất thức ăn thừa, cần lưu ý:
- Không để thức ăn dễ hỏng ở nhiệt độ phòng quá lâu.
- Chia thực phẩm thành hộp nhỏ để làm lạnh nhanh hơn.
- Bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ phù hợp.
- Không để thực phẩm đã nấu chín tiếp xúc với thực phẩm sống.
- Không ăn thực phẩm có dấu hiệu mốc, nhớt, đổi màu hoặc mùi bất thường.
- Với hải sản, đặc biệt chú ý thời gian và nhiệt độ bảo quản ngay từ khi mua về.
Có những món thừa nên tiếc, nhưng cũng có những món càng tiếc càng dễ rước họa. Một bữa cơm thừa không nhất thiết phải bỏ đi. Điều quan trọng là biết món nào có thể bảo quản và bảo quản thế nào.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
Diệp Lục