Trong rất nhiều môi trường công sở hiện tại, “gánh team” gần như đã trở thành một lời khen. Đó thường là người luôn online cuối cùng. Người bị gọi tên mỗi khi có việc gấp. Người sửa file cho người khác, cover task khi đồng nghiệp nghỉ, xử lý những tình huống khó hoặc âm thầm cứu deadline vào phút chót.
Kiểu nhân viên này thường được nhận xét là có trách nhiệm, đáng tin, “không có họ team khó chạy”. Và đúng là ở đâu cũng cần những người như vậy.
Nhưng càng đi làm lâu, nhiều dân văn phòng càng bắt đầu có một câu hỏi khá thực tế: Gánh team thật sự giúp mình đi lên, hay chỉ khiến mình mệt hơn? Vì có một sự thật là rất nhiều người đang “gánh” nhiều hơn mức công việc họ được trả lương.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Không ít nhân viên hiện tại vừa làm việc chính, vừa kiêm luôn phần support, training, sửa lỗi, xử lý phát sinh và đôi lúc cả việc của những người hiệu suất thấp hơn. Có những team vận hành dựa rất nhiều vào một vài người chăm và có trách nhiệm, tới mức họ gần như trở thành “hệ thống chống sập” của cả phòng ban. Vấn đề là kiểu làm việc này thường được khen nhiều hơn được trả thêm.
Rất nhiều dân văn phòng từng trải qua cảm giác khá quen thuộc: Càng làm được nhiều việc thì càng bị giao thêm việc. Ban đầu chỉ support một chút, sau thành người xử lý chính lúc nào không biết. Một thời gian sau nhìn lại mới thấy mình bận hơn tất cả mọi người, nhưng mức lương chưa chắc tăng tương ứng.
Điều khiến nhiều người bắt đầu mệt không hẳn là workload quá lớn. Mà là cảm giác sự cố gắng của mình đang trở thành “điều hiển nhiên”.
Khi một người luôn cứu deadline đúng lúc, công ty sẽ mặc định họ làm được. Khi một người luôn nhận phần khó, mọi người cũng dần quen với chuyện đó. Và rất nhiều nơi bắt đầu xem khả năng “gánh team” như một tính cách, thay vì một phần giá trị cần được trả đúng.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Một điều khác khá phổ biến là kiểu nhân viên hay gánh team thường rất khó phát triển theo chiều sâu. Ngày nào cũng kín task, kín deadline, kín việc phát sinh. Công việc chủ yếu xoay quanh xử lý vấn đề trước mắt nên gần như không còn thời gian học thêm kỹ năng mới, xây chuyên môn mạnh hơn hoặc làm những thứ giúp tăng giá trị nghề nghiệp lâu dài.
Nhiều người đi làm vài năm bắt đầu rơi vào trạng thái khá lạ: Rất giỏi xoay sở trong công ty hiện tại, nhưng nếu nhảy việc lại không biết mình thật sự nổi bật ở đâu. Vì phần lớn thời gian đều dùng để “giữ cho team chạy được”.
Điều này càng rõ hơn trong bối cảnh hiện tại, khi thị trường lao động bắt đầu ưu tiên những người có kỹ năng rõ ràng và khó thay thế. Một người giỏi data, giỏi chiến lược, giỏi sales hoặc giỏi quản lý thường dễ tăng thu nhập hơn người chỉ nổi tiếng vì chăm và chịu khó.
Không phải vì sự chăm chỉ không quan trọng. Mà vì chăm chỉ giờ đã trở thành tiêu chuẩn cơ bản của dân văn phòng. Thứ khiến thu nhập khác nhau thường nằm ở việc ai tạo ra giá trị khó thay thế hơn.
Tất nhiên, làm việc có trách nhiệm không phải điều xấu. Team nào cũng cần những người biết hỗ trợ và không đẩy việc cho người khác. Nhưng vấn đề là rất nhiều môi trường đang lãng mạn hoá chuyện “gánh team” như một biểu hiện của tinh thần cống hiến, trong khi ít nói tới mặt còn lại: burnout, chững lương và cảm giác lúc nào cũng phải có mặt để công việc vận hành bình thường.
Đó cũng là lý do ngày càng nhiều dân văn phòng bắt đầu thay đổi tư duy đi làm. Họ vẫn có trách nhiệm, vẫn hỗ trợ team, nhưng không còn xem việc ôm hết mọi thứ là dấu hiệu của sự giỏi giang nữa. Vì cuối cùng, công việc bền vững không phải là lúc một người phải gánh cả team. Mà là khi cả team vận hành ổn mà không ai phải kiệt sức để cứu mọi thứ mỗi ngày.
Hà Nguyên