Tình trạng thiếu bộ nhớ dường như đang khiến một số hãng smartphone Trung Quốc phải tìm đến nguồn linh kiện vốn chủ yếu phục vụ thị trường sửa chữa và thiết bị giá siêu rẻ. Thay vì mua DRAM mới từ nhà sản xuất, họ được cho là đang xem xét sử dụng chip nhớ tháo ra từ điện thoại, máy tính và máy chủ cũ.
Theo ChosunBiz, một số công ty thậm chí cân nhắc trang bị hoàn toàn DRAM tái chế cho những mẫu smartphone phổ thông. Counterpoint Research cho biết đã xuất hiện trường hợp chip nhớ từng hoạt động từ 5 đến 6 năm được thu hồi, sau đó chuẩn bị cho một vòng đời mới có thể kéo dài thêm từng ấy thời gian.
Quá trình tái sử dụng bắt đầu bằng việc tháo chip DRAM được hàn trực tiếp trên bo mạch của thiết bị cũ. Linh kiện sau đó được làm sạch, loại bỏ thiếc hàn còn sót lại, kiểm tra hoạt động rồi đóng gói hoặc hàn lên một bo mạch mới.
Một thị trường chuyên thu mua và xử lý loại linh kiện này đã hình thành tại Hoa Cường Bắc, khu điện tử nổi tiếng ở Thâm Quyến. Giá bộ nhớ tăng khiến cả những chiếc điện thoại hỏng từng gần như không còn giá trị cũng được săn tìm để lấy chip bên trong.
Tuy nhiên, nguồn tin hiện chưa nêu tên cụ thể hãng điện thoại hoặc mẫu máy nào sẽ sử dụng DRAM tái chế. TrendForce cũng lưu ý thông tin này chưa được các doanh nghiệp liên quan hay cơ quan Trung Quốc xác nhận. Những chip nhớ thu hồi trước mắt được cho là phù hợp hơn với điện thoại giá siêu rẻ, thiết bị không thương hiệu hoặc máy tân trang, thay vì smartphone cao cấp.
Tuổi của chip không đồng nghĩa thiết bị chắc chắn sẽ chậm hơn, miễn là linh kiện vẫn đáp ứng đúng thông số. Dù vậy, DRAM đã hoạt động nhiều năm và trải qua thêm một lần tháo, làm sạch rồi hàn lại có thể đối mặt với rủi ro về độ bền, khả năng lưu giữ dữ liệu và tỷ lệ phát sinh lỗi. Chất lượng cuối cùng sẽ phụ thuộc lớn vào quy trình sàng lọc của đơn vị tái chế và nhà sản xuất điện thoại.
Cơn khát bộ nhớ đang làm thay đổi cách sản xuất smartphone
Nguyên nhân phía sau xu hướng bất thường này là nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI. Các nhà sản xuất bộ nhớ lớn đang ưu tiên DRAM máy chủ và HBM có biên lợi nhuận cao hơn, khiến nguồn cung LPDDR dành cho điện thoại tiếp tục bị siết chặt.
Giá mua một số loại chip nhớ tại Trung Quốc được cho là đã tăng thêm tới 500 nhân dân tệ mỗi sản phẩm. Các hãng điện thoại giá rẻ khó chuyển toàn bộ phần chi phí này sang người mua, bởi tăng giá quá mạnh có thể khiến sản phẩm mất lợi thế cạnh tranh. Họ chỉ còn một số lựa chọn như giảm dung lượng bộ nhớ, cắt sản lượng hoặc tìm linh kiện rẻ hơn từ thị trường tái chế.
Counterpoint cho biết các hãng smartphone Trung Quốc đã hạ mục tiêu kinh doanh, cắt giảm nhân sự và tiết kiệm chi phí từ quý II do giá bộ nhớ tăng. Việc tiếp cận được nguồn DRAM thu hồi được xem là một trong những yếu tố giúp một số công ty bắt đầu nâng lại mục tiêu sản xuất vào cuối quý III.
Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng bộ nhớ đã vượt ra ngoài thị trường PC. Khi AI hấp thụ ngày càng nhiều năng lực sản xuất DRAM, những thiết bị phổ thông có biên lợi nhuận thấp phải cạnh tranh bằng cách kéo dài vòng đời của các linh kiện từng bị coi là rác thải điện tử.
Tái sử dụng chip nhớ có thể giúp giảm lượng rác điện tử và duy trì nguồn cung điện thoại giá rẻ. Tuy nhiên, nếu nhà sản xuất không công bố rõ nguồn gốc linh kiện, người dùng có thể mua một chiếc điện thoại mới mà không biết phần RAM bên trong đã phục vụ trong một thiết bị khác suốt nhiều năm.
Tuấn Nguyễn